Độ co giãn chéo của cầu (Cross Elasticity of Demand) là gì?
Hình minh họa. Nguồn: thoughtco
Độ co giãn chéo của cầu
Định nghĩa
Độ co giãn chéo của cầu trong tiếng Anh là Cross Elasticity of Demand.
Độ co giãn chéo của cầu hay còn gọi là độ co giãn của cầu theo giá cả hàng hóa liên quan đo lường phản ứng của cầu về một loại hàng hoá trước sự thay đổi trong giá cả của một loại hàng hoá khác.
Đặc trưng
Nếu lượng cầu về một hàng hóa thay đổi mạnh khi giá các hàng hóa liên quan thay đổi thì ta nói hàng hóa đó có cầu co giãn.
Nếu lượng cầu về một hàng hóa không thay đổi hoặc ít thay đổi khi giá các hàng hóa liên quan thay đổi thì ta nói hàng hóa đó có cầu không co giãn.
Công thức xác định
Độ co giãn của cầu về hàng hoá X theo giá của hàng hoá Y được đo bằng tỉ số giữa phần trăm thay đổi trong lượng cầu về hàng hoá X và phần trăm thay đổi trong mức giá của hàng hoá Y, trong điều kiện các yếu tố khác là giữ nguyên.
Biểu diễn theo công thức ta có:
Trong đó
EXY là độ co giãn của cầu về hàng hoá X theo giá của hàng hoá Y
QDX là lượng cầu của hàng hoá X
PY là mức giá của hàng hoá Y
∆ biểu thị mức thay đổi
Các phương pháp tính EXY cũng được sử dụng tương tự như trong trường hợp tính các độ co giãn khác.
Ý nghĩa
- Độ co giãn chéo của cầu cho chúng ta biết, nếu các điều kiện khác được giữ nguyên thì khi giá cả hàng hóa liên quan thay đổi 1%, lượng cầu hàng hoá sẽ tăng hay giảm bao nhiêu phần trăm.
- Việc nghiên cứu và thu thập thông tin về độ co giãn của cầu theo giá chéo cũng rất có ý nghĩa đối với các doanh nghiệp.
Khi sự biến động giá của các mặt hàng khác cũng ảnh hưởng đến cầu của mặt hàng mà doanh nghiệp đang kinh doanh, doanh nghiệp không thể thờ ơ trước diễn biến cung, cầu trên các thị trường hàng hoá có liên quan.
Ví dụ
Ta có biểu cầu về giá thịt lợn PY và lượng cầu về cá QX như sau:
| PY (đồng) | QX (tấn) |
|---|---|
| 13.000 | 19 |
| 15.000 | 23 |
Ta có:
Như vậy, khi giá tăng lên 1% thì lượng cầu về cá sẽ tăng lên 1,33%.
Dễ thấy thịt lợn và cá là hàng hóa bổ sung cho nhau nên độ co giãn của cầu về cá theo giá thịt lợn có kết quả là một số dương.
Từ đó có thể đưa ra kết luận như sau:
Độ co giãn chéo của cầu là số dương đối với hàng hóa bổ sung, là số âm đôi với hàng hóa thay thế.
(Tài liệu tham khảo: Giáo trình Kinh tế vi mô, NXB Hà Nội)
Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2026 - Summer Summit
Thời gian: 11/06/2026
Địa điểm: L7 West Lake Hanoi by Lotte Hotels, Ballroom tầng 4, 683 Lạc Long Quân, Tây Hồ, Hà Nội
Vietnam Investment Forum 2026 - Summer Summit quy tụ đại diện cơ quan quản lý, lãnh đạo ngân hàng, công ty chứng khoán, quỹ đầu tư, giám đốc phân tích và các chuyên gia kinh tế độc lập, tập trung vào bức tranh vĩ mô, AI & Big Data và chiến lược tìm kiếm Alpha trong nửa cuối năm 2026.
Ba phiên thảo luận chính:
Phiên thảo luận 1: Vĩ mô 2026 - Việt Nam trước các cú sốc từ bên ngoài và cơ hội từ bên trong
Phiên thảo luận 2: AI & Big Data - Từ lợi thế ra quyết định đến thế hệ sản phẩm đầu tư mới
Phiên thảo luận 3: Cơ hội tìm kiếm Alpha trên thị trường chứng khoán và các kênh tài sản phổ biến
Tìm hiểu chương trình tại VIF 2026 Summer Summit.
Tham gia khảo sát "Dự báo của bạn về nửa cuối năm 2026" để có cơ hội nhận vé mời đặc biệt từ Ban Tổ chức.
