Bồi thường truất hữu (Just compensation) là gì? Đặc điểm
Ảnh minh họa. Nguồn: Schorr Law.
Bồi thường truất hữu
Khái niệm
Bồi thường truất hữu tiếng Anh là Just compensation.
Bồi thường truất hữu là số tiền mà các cá nhân nhận được khi tài sản của họ bị chính quyền tịch thu để sử dụng cho mục đích công cộng. Ví dụ, khi hệ thống đường cao tốc quốc gia được xây dựng, nhiều chủ nhà sẽ bị tịch thu tài sản vì chính phủ cần đất để xây dựng hệ thống đường cao tốc.
Biện pháp bồi thường công bằng thường tương xứng với giá trị thị trường hợp lí. Tuy nhiên, số tiền bồi thường truất hữu đôi khi là không thỏa đáng, đứng từ góc nhìn của những người có tài sản bị tịch thu.
Đặc điểm của Bồi thường truất hữu
Bồi thường truất hữu còn được hiểu là số tiền cho cá nhân sửa chữa tài sản, để bù đắp cho việc tài sản bị tịch thu bởi chính phủ nhằm mục đích công cộng. Điều này có nghĩa là số tiền bồi thường phải phản ánh giá trị thị trường hợp lí của tài sản.
Tuy nhiên, các cá nhân bị mất tài sản do bị tịch thu bởi chính phủ nhằm mục đích công cộng có thể không cho rằng giá trị thị trường của tài sản là khoản bồi thường truất hữu hợp lí, vì nó không tính đến thời gian, sự mệt mỏi về tinh thần và chi phí chuyển sang một tài sản mới.
Bồi thường truất hữu cũng không xem xét đến việc mất các mối quan hệ xã hội lân cận hoặc tình cảm cá nhân mà chủ sở hữu có thể có đối với tài. Thông thường, số tiền bồi thường thường bị tranh cãi rất lâu bởi chủ tài sản.
Khi xác định tiền bồi thường, cần xem xét các vấn đề sau:
1. Giá trị thị trường của đất
Giá mà chủ sở hữu tài sản sẽ nhận được nếu họ sẵn sang bán đất trong tình trạng không bị ép buộc có thể được sử dụng để giúp xác định giá trị thị trường hợp lí của đất. Ví dụ, nếu một chủ tài sản quyết định mua một mảnh đất khác và bán đấu giá tài sản hiện có của họ, giá bán đấu giá sẽ được coi là giá trị thị trường hợp lí.
2. Giá trị thị trường của việc cải tạo đất
Cải tạo đất đề cập đến các cấu trúc cải thiện giá trị của đất bị tịch thu. Cải tạo đất có thể bao gồm nhà ở riêng lẻ, chuồng trại và nhà để xe riêng biệt. Cải tạo đất vô hình cũng cần phải được xem xét.
3. Dư lượng thiệt hại
Nếu chỉ một phần tài sản bị thu giữ, dư lượng thiệt hại là những thiệt hại trên tài sản còn lại do bị tịch thu. Dư lượng thiệt hại có thể bao gồm việc không thể sử dụng phần đất tốt nhất, bất kì thay đổi hoặc hình dạng nào đối với đất và vùng đất mới gần với cơ sở hạ tầng công cộng, như đường hoặc thiết bị tiện ích.
4. Những lợi ích của đất
Mặc dù không quá phổ biến, nhưng chủ sở hữu tài sản có thể được hưởng lợi từ việc sở hữu đất. Ví dụ: nếu một phần đất của chủ sở hữu đất bị thu giữ để làm đường, khiến cho tài sản bị chia nhỏ, thì tiền đền bù cần cân nhắc cả lợi ích trước khi được xác định một con số cụ thể.
(Theo Investopedia)
Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 (Vietnam Investment Forum 2027)
Thời gian: Ngày 12/11/2026
Địa điểm: Shilla Monogram Hanoi Westlake, số 6 Hoàng Minh Thảo, Tây Hồ Tây, Hà Nội
Là sự kiện thường niên quy tụ các chuyên gia đầu ngành, Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 mang đến những góc nhìn chuyên sâu về triển vọng đầu tư và cơ hội trên thị trường năm 2027.
Trong khuôn khổ sự kiện, Ban tổ chức sẽ công bố Best Retail Brokers 2026 - Bảng xếp hạng công ty chứng khoán có dịch vụ bán lẻ tốt nhất thị trường Việt Nam.
Cùng cộng đồng đầu tư đón đầu xu hướng, cập nhật góc nhìn chuyên gia và khám phá cơ hội đầu tư năm 2027.
Bạn cũng sẽ có cơ hội nhận vé mời đặc biệt của BTC khi tham gia khảo sát về triển vọng kinh tế, thị trường tài chính và chiến lược phân bổ tài sản trong năm 2027.
TRỰC TIẾP
