Cơ sở lợi suất (Yield Basis) là gì? Tính toán cơ sở lợi suất

Cơ sở lợi suất

Khái niệm

Cơ sở lợi suất trong tiếng Anh là Yield Basis.

Cơ sở lợi suất là một phương pháp báo giá của chứng khoán có thu nhập cố định dưới dạng phần trăm lợi nhuận, chứ không phải là giá trị đồng tiền. Điều này cho phép các trái phiếu với các đặc điểm khác nhau dễ dàng được so sánh.

Hiểu về cơ sở lợi suất

Không giống như cổ phiếu, được niêm yết bằng đô la, hầu hết các trái phiếu được niêm yết với cơ sở lợi suất. Ví dụ: giả sử một công ty được phát hành trái phiếu với tỉ lệ coupon 6,75% và có thời hạn 10 năm kể từ ngày phát hành. Trái phiếu mệnh giá 1.000 đô la đang giao dịch với giá trị bằng 940 đô la.

Cách tính cơ sở lợi suất

Cơ sở lợi suất có thể được tính bằng công thức lợi suất hiện hành như sau:

Cơ sở lợi suất = Coupon / Giá mua

Theo ví dụ trên, coupon trả hàng năm là 6,75% x $ 1.000 = $ 67,50. Do đó, cơ sở lợi suất là $ 67,50 / $ 940 = 0,0718, hoặc 7,18%. Trái phiếu sẽ được báo giá cho các nhà đầu tư với cơ sở lợi suất là 7,18%. Báo giá lợi suất cho một nhà giao dịch trái phiếu rằng trái phiếu hiện đang giao dịch với mức chiết khấu vì cơ sở lợi suất của nó lớn hơn lãi suất coupon (6,75%). Nếu cơ sở lợi suất thấp hơn lãi suất coupon, điều này sẽ chỉ ra rằng trái phiếu đang giao dịch ở mức cao vì lãi suất coupon cao hơn làm tăng giá trị của trái phiếu trên thị trường. Một nhà giao dịch trái phiếu sau đó có thể so sánh trái phiếu với những trái phiếu khác trong cùng một ngành.

Cơ sở lợi suất có thể được tính bằng công thức lợi tức chiết khấu ngân hàng như sau:

r = (Chiết khấu / mệnh giá) x (360 / t) 

trong đó 

r = lợi suất hàng năm 

chiết khấu = mệnh giá - giá mua 

t = thời gian còn lại trước khi đáo hạn 

360 = qui ước ngân hàng cho số ngày trong một năm

Không giống như lợi suất hiện hành, lợi tức chiết khấu của ngân hàng lấy giá trị chiết khấu từ mệnh giá và biểu thị nó như một phần của mệnh giá, không phải giá hiện tại của trái phiếu. Phương pháp tính toán cơ sở lợi suất giả định lãi suất là lãi đơn. Tín phiếu kho bạc chỉ được báo giá trên cơ sở chiết khấu ngân hàng.

Ví dụ, giả sử tín phiếu kho bạc có mệnh giá 1.000 đô la được bán với giá 970 đô la. Nếu thời gian đáo hạn là 180 ngày, cơ sở lợi suất sẽ là:

r = [($ 1.000 - $ 970) / $ 1.000] x (360/180) = ($ 30 / $ 1.000) x 2 = 0,06

Vậy r = 0,06, hoặc 6%

Vì tín phiếu kho bạc không có coupon, trái chủ sẽ kiếm được tiền lãi bằng với chiết khấu nếu trái phiếu được giữ cho đến khi đáo hạn.

(Theo Investopedia)

Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 (Vietnam Investment Forum 2027)

Thời gian: Ngày 12/11/2026
Địa điểm: Shilla Monogram Hanoi Westlake, số 6 Hoàng Minh Thảo, Tây Hồ Tây, Hà Nội

Là sự kiện thường niên quy tụ các chuyên gia đầu ngành, Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 mang đến những góc nhìn chuyên sâu về triển vọng đầu tư và cơ hội trên thị trường năm 2027.

Trong khuôn khổ sự kiện, Ban tổ chức sẽ công bố Best Retail Brokers 2026 - Bảng xếp hạng công ty chứng khoán có dịch vụ bán lẻ tốt nhất thị trường Việt Nam.

Cùng cộng đồng đầu tư đón đầu xu hướng, cập nhật góc nhìn chuyên gia và khám phá cơ hội đầu tư năm 2027.

Bạn cũng sẽ có cơ hội nhận vé mời đặc biệt của BTC khi tham gia khảo sát về triển vọng kinh tế, thị trường tài chính và chiến lược phân bổ tài sản trong năm 2027.

Mua vé theo nhóm
giảm đến 30% Dự báo của bạn về
triển vọng kinh tế 2027
(Để có cơ hội nhận vé miễn phí)