Tầng thông tin (Information Cascades) trong kinh tế học hành vi là gì? Thử nghiệm về tầng thông tin
Hình minh họa
Tầng thông tin (Information Cascades)
Khái niệm
Tầng thông tin trong tiếng Anh là Information Cascades.
Tầng thông tin được giải thích như sau: Trong một tầng thông tin, mọi người quan sát sự lựa chọn của người khác và tự đưa ra quyết định của mình dựa trên sự quan sát đó mà bỏ qua sự hiểu biết của cá nhân hoặc tiếp nhận thêm thông tin. Đây là một lí thuyết được sử dụng trong lĩnh vực kinh tế học hành vi và các ngành khoa học xã hội khác.
Tầng thông tin có thể được tìm thấy trong nhiều lĩnh vực, bao gồm cả thị trường tài chính. Nhận thức và tránh hành vi này có thể giúp mọi người đưa ra quyết định tài chính tốt hơn.
Thử nghiệm về tầng thông tin
Các tầng thông tin thường xảy ra khi không có giao tiếp bằng lời nói trực tiếp giữa các cá nhân với nhau. Trong ví dụ này, giả sử rằng có bốn cá nhân là M, N, O và P. Họ phải đối mặt với hai lựa chọn: chấp nhận hoặc từ chối. Mỗi người tuần tự đưa ra lựa chọn của họ.
M là người ra quyết định đầu tiên, như vậy có nghĩa anh ta sẽ đưa ra quyết định dựa trên kiến thức của bản thân. Hãy để giả sử rằng M chọn chấp nhận.
N là người ra quyết định thứ hai và anh ta được biết thông qua mọi người rằng M đưa ra quyết định chấp nhận. N có thể chọn chấp nhận hoặc từ chối dựa trên cả hiểu biết cá nhân và của mọi người. N chọn chấp nhận.
Bây giờ, hãy để giả sử rằng O bỏ qua hiểu biết của cá nhân và chọn chấp nhận vì cả N và M đã chọn chấp nhận. Điều này tạo nên một tầng thông tin. O chỉ bắt chước lựa chọn của những người khác và không thêm thông tin mới vào tầng thông tin.
P quan sát các lựa chọn của M, N và O và bắt chước của họ bằng cách đưa ra lựa chọn chấp nhận tương tự như vậy.
Ví dụ trong thị trường tài chính
Tầng thông tin có thể phổ biến trong thị trường tài chính. Một ví dụ: Một người bình thường có thể nghĩ rằng một chuyên gia tài chính có nhiều kiến thức và thông tin hơn họ. Do đó, họ bắt chước lựa chọn các cổ phiếu của chuyên gia.
Có thể người hàng xóm của anh ta thấy anh ta khoe khoang về cổ phiếu của mình cho nên người hàng xóm này cũng chọn cổ phiếu tương tự. Một người hàng xóm khác lại thông báo rằng cả hai người kia đều chọn cùng một cổ phiếu và cho rằng những cổ phiếu đó phải là lựa chọn tốt, đơn giản vì đã có hơn một người đã chọn chúng.
Tầng thông tin từ đó mà ra và tất cả những người tham gia có rất ít thông tin để giải thích cho quyết định của họ. Họ không tính đến động cơ hay lí do gì các chuyên gia chọn những cổ phiếu đó và bản thân họ không có nhiều kiến thức hoặc thông tin để ra quyết định. Ta có thể thấy các kịch bản tương tự với những người mù quáng dõi theo các bậc thầy thị trường chứng khoán bình dân hoặc theo dõi và bắt chước các nhà đầu tư.
Nếu nguồn tin ban đầu trong một tầng thông tin không phải là người đáng tin cậy và hiểu biết, hoặc nếu họ có động cơ thầm kín thì tầng thông tin có thể gây tổn hại lớn về mặt tài chính trong thời gian dài.
(Tài liệu tham khảo: investopedia.com)
Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 (Vietnam Investment Forum 2027)
Thời gian: Ngày 12/11/2026
Địa điểm: Shilla Monogram Hanoi Westlake, số 6 Hoàng Minh Thảo, Tây Hồ Tây, Hà Nội
Là sự kiện thường niên quy tụ các chuyên gia đầu ngành, Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 mang đến những góc nhìn chuyên sâu về triển vọng đầu tư và cơ hội trên thị trường năm 2027.
Trong khuôn khổ sự kiện, Ban tổ chức sẽ công bố Best Retail Brokers 2026 - Bảng xếp hạng công ty chứng khoán có dịch vụ bán lẻ tốt nhất thị trường Việt Nam.
Cùng cộng đồng đầu tư đón đầu xu hướng, cập nhật góc nhìn chuyên gia và khám phá cơ hội đầu tư năm 2027.
Bạn cũng sẽ có cơ hội nhận vé mời đặc biệt của BTC khi tham gia khảo sát về triển vọng kinh tế, thị trường tài chính và chiến lược phân bổ tài sản trong năm 2027.
TRỰC TIẾP
