Phương pháp khấu hao theo số dư giảm dần (Reducing balance method) là gì?

Phương pháp khấu hao theo số dư giảm dần (tiếng Anh: Reducing balance method hay Declining Balance Method) là phương pháp mà theo đó mức trích khấu hao lớn vào những năm đầu và giảm dần ở những năm tiếp theo.

10-09-2019

Hình minh họa

Phương pháp khấu hao theo số dư giảm dần (Reducing balance method)

Định nghĩa

Phương pháp khấu hao theo số dư giảm dần trong tiếng Anh là Reducing balance method.

Phương pháp khấu hao theo số dư giảm dần áp dụng đối với các doanh nghiệp thuộc các lĩnh vực có công nghệ đòi hỏi phải thay đổi, phát triển nhanh và hoạt động có hiệu quả kinh tế cao.

Khi trích khấu hao nhanh phải thỏa mãn các điều kiện sau:

+ Mức trích khấu hao tối đa không quá hai lần mức khấu hao xác định theo phương pháp đường thẳng để nhanh chóng đổi mới công nghệ.

+ Khi thực hiện trích khấu hao nhanh, doanh nghiệp phải đảm bảo kinh doanh có lãi.

+ Nếu trích khấu hao nhanh vượt hai lần mức qui định tại khung thời gian sử dụng tài sản cố định nêu tại Phụ lục 1 kèm theo Thông tư 45/2013/TT-BTC thì phần trích vượt mức khấu hao nhanh (quá hai lần) không được tính vào chi phí được trừ khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp trong kì.

Nội dung phương pháp

Theo phương pháp khấu hao theo số dư giảm dần, mức khấu hao hàng năm được xác định bằng cách lấy giá trị còn lại của tài sản cố định (TSCĐ) phải tính khấu hao nhân với tỉ lệ khấu hao nhanh. Công thức tính toán như sau:

M_KHt = G_Ct x T_KHđ

Trong đó

M_KHt: Mức khấu hao năm t

G_Ct: Giá trị còn lại của TSCĐ ở đầu năm thứ t

T_KHđ: Tỉ lệ khấu hao nhanh của TSCĐ

t: Thứ tự năm sử dụng TSCĐ (t=1->n)

Chú ý: Tỉ lệ khấu hao nhanh được xác định bằng cách lấy tỉ lệ khấu hao bình quân nhân với hệ số điều chỉnh khấu hao nhanh. Theo Chế độ tài chính hiện hành:

Thời gian sử dụng TSCĐ	Hệ số điều chỉnh
< 4 năm	1,5
Từ 4 đến 6 năm	2
> 6 năm	2,5

Ví dụ

Một TSCĐ có nguyên giá 200 triệu đồng, thời gian sử dụng hữu ích là 5 năm. Nếu khấu hao theo phương pháp số dư giảm dần thì tỉ lệ khấu hao nhanh được xác định là

T_KHđ = 1/5 x 2 = 40%

Mức khấu hao hàng năm được tính trong bảng sau:

Năm	Mức khấu hao hàng năm	Khấu hao lũy kế	Giá trị còn lại
1	200 x 40% = 80	80	120
2	120 x 40% = 48	128	72
3	72 x 40% = 28,8	156,8	43,2
4	43,2 x 40% = 16,28	164,08	25,92
5	25,92 x 40% = 10,36	184,44	15,56

Nhận xét

Dễ thấy, phương pháp khấu hao theo số dư giảm dần do ảnh hưởng của yếu tố kĩ thuật tính toán nên đến hết năm cuối sẽ còn lại một phần giá trị TSCĐ chưa được thu hồi.

Để khắc phục tình trạng trên, trong các năm cuối người ta thường chuyển sang áp dụng phương pháp khấu hao bình quân (phương pháp khấu hao theo đường thẳng) đối với phần giá trị TSCĐ chưa được thu hồi.

Trong ví dụ trên, đến đầu năm thứ tư giá trị TSCĐ chưa thu hồi là 43,2 triệu đồng sẽ được khấu hao đều cho hai năm cuối, mỗi năm khấu hao 43,2/2 = 21,6 triệu đồng. Trong trường hợp này có thể gọi là phương pháp khấu hao theo số dư giảm dần có điều chỉnh.

Năm	Mức khấu hao hàng năm	Khấu hao lũy kế	Giá trị còn lại
1	200 x 40% = 80	80	120
2	120 x 40% = 48	128	72
3	72 x 40% = 28,8	156,8	43,2
4	43,2 x 50% = 21,6	178,4	21,6
5	21,6	200	0

(Tài liệu tham khảo: Giáo trình Tài chính doanh nghiệp, NXB Tài chính)

Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 (Vietnam Investment Forum 2027)

Thời gian: Ngày 12/11/2026
Địa điểm: Shilla Monogram Hanoi Westlake, số 6 Hoàng Minh Thảo, Tây Hồ Tây, Hà Nội

Là sự kiện thường niên quy tụ các chuyên gia đầu ngành, Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 mang đến những góc nhìn chuyên sâu về triển vọng đầu tư và cơ hội trên thị trường năm 2027.

Trong khuôn khổ sự kiện, Ban tổ chức sẽ công bố Best Retail Brokers 2026 - Bảng xếp hạng công ty chứng khoán có dịch vụ bán lẻ tốt nhất thị trường Việt Nam.

Cùng cộng đồng đầu tư đón đầu xu hướng, cập nhật góc nhìn chuyên gia và khám phá cơ hội đầu tư năm 2027.

Bạn cũng sẽ có cơ hội nhận vé mời đặc biệt của BTC khi tham gia khảo sát về triển vọng kinh tế, thị trường tài chính và chiến lược phân bổ tài sản trong năm 2027.

Phương pháp khấu hao đường thẳng (Straight line method) là gì?