Được giao tăng trưởng GRDP trên 10%: 28 địa phương 'bứt tốc' bằng cách nào?

Tại Nghị quyết số 01 ngày 8/1 về nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và dự toán ngân sách Nhà nước năm 2026, Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tập trung chỉ đạo, điều hành nhằm thực hiện mục tiêu tăng trưởng tổng sản phẩm nội địa (GDP) cả nước năm 2026 phấn đấu từ 10% trở lên, gắn với yêu cầu giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và bảo đảm các cân đối lớn.

Theo kịch bản tăng trưởng được nêu tại Nghị quyết, GDP quý I/2026 phải đạt 9,1%; quý II đạt 10,2%; quý III đạt 10,2% và quý IV đạt 10,4%. Qua đó, tăng trưởng GDP dự kiến đạt khoảng 9,7% trong 6 tháng đầu năm, 9,9% trong 9 tháng và 10% cho cả năm 2026.

Đáng chú ý, Nghị quyết còn giao mục tiêu cụ thể tới từng địa phương. Theo đó, có 28 địa phương được xác định phải tăng trưởng tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) từ 10% trở lên, trong khi chỉ có 6 địa phương dự kiến tăng trưởng dưới 10%.

Cụ thể, Hải Phòng được giao chỉ tiêu tăng trưởng GRDP cao nhất cả nước, ở mức 13 - 13,5%. Tiếp theo là Quảng Ninh với mục tiêu 13%, còn Bắc Ninh được kỳ vọng tăng trưởng 12,5 - 13%. 

Chính phủ cũng giao mục tiêu tăng trưởng GRDP 11 - 12% cho Hưng Yên và Ninh Bình. Trong khi đó, Đà Nẵng được kỳ vọng tăng trưởng từ 11% trở lên. Với hai đầu tàu kinh tế, Hà Nội được giao mục tiêu tăng trưởng GRDP ở mức 10-10,5%, còn TP.HCM là 10%.

Các địa phương còn lại được đặt mục tiêu tăng trưởng GRDP trên 10% trong năm 2026 gồm: Thái Nguyên (11%), Điện Biên (11%), Thanh Hóa (11%), Nghệ An (10,5-11,5%), Quảng Trị (10,6%), Tuyên Quang (10,17%), Khánh Hòa (10,08%), Lâm Đồng (10-10,5%), TP Huế (từ 10% trở lên), TP Cần Thơ (từ 10% trở lên), Đồng Nai (10%), Tây Ninh (10,04%), An Giang (10%), Lạng Sơn (10%), Cao Bằng (10%), Phú Thọ (trên 10%), Lào Cai (10%), Lai Châu (10%), Hà Tĩnh (10%), Quảng Ngãi (10%).

Tinh thần “hành động” cần đặt lên hàng đầu

Theo PGS.TS Đào Ngọc Tiến, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Ngoại thương, kết quả tăng trưởng năm 2025 cho thấy Việt Nam đã duy trì được đà phục hồi tích cực trong bối cảnh kinh tế thế giới nhiều biến động. Đáng chú ý, nhiều địa phương đã chủ động thích ứng, điều chỉnh linh hoạt trong điều hành và kịp thời tháo gỡ khó khăn cho sản xuất kinh doanh, qua đó giữ nhịp tăng trưởng và ổn định kinh tế trên địa bàn.

Từ thực tiễn năm 2025, bài học quan trọng được rút ra là tinh thần “hành động” cần được đặt lên hàng đầu thay vì chỉ dừng ở việc bàn thảo chiến lược hay xây dựng kế hoạch, nhiều doanh nghiệp đã phản ứng nhanh trước biến động thị trường, điều chỉnh kịp thời để thích ứng với những thay đổi chính sách từ các nền kinh tế lớn.

“Chính phủ đóng vai trò kiến tạo, còn doanh nghiệp là lực lượng trực tiếp hành động, tận dụng thời cơ và vượt qua thách thức”, PGS.TS Đào Ngọc Tiến nhấn mạnh.

Bước sang năm 2026, khi bối cảnh quốc tế tiếp tục tiềm ẩn nhiều yếu tố bất định, việc duy trì đà tăng trưởng được cho là vẫn khả thi nếu các địa phương tiếp tục phát huy kinh nghiệm điều hành linh hoạt, đẩy mạnh cải thiện môi trường đầu tư, hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng sản xuất và khai thác hiệu quả hơn các dư địa tăng trưởng mới.

Ở góc độ địa phương, tăng trưởng kinh tế Việt Nam nhiều năm qua vẫn tập trung chủ yếu vào một số đầu tàu, khi nhóm địa phương trọng điểm đóng góp trên 55% tăng trưởng GDP cả nước. Do đó, các trung tâm kinh tế cần tiếp tục củng cố vai trò dẫn dắt, đồng thời tăng cường liên kết vùng, tạo điều kiện để các địa phương còn nhiều tiềm năng tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị và đóng góp lớn hơn vào tăng trưởng chung.

Đặc biệt, chủ trương sắp xếp, sáp nhập đơn vị hành chính còn 34 tỉnh, thành phố được kỳ vọng sẽ mở rộng không gian phát triển, gia tăng nguồn lực và nâng cao hiệu quả phân bổ đầu tư.

“Đây được xem là điều kiện quan trọng để hình thành mô hình phát triển có tính lan tỏa, giúp các địa phương nhỏ hơn tận dụng tốt hơn lợi thế về quy mô, hạ tầng và nhân lực, từ đó tạo thêm động lực tăng trưởng bền vững trong năm 2026 và giai đoạn tiếp theo”, ông Tiến kỳ vọng. 

Đa dạng hóa động lực tăng trưởng 

Ở góc nhìn thận trọng, theo bà Mai Thị Hạnh, Trưởng ban Hệ thống Tài khoản Quốc gia, Cục Thống kê, năm 2025, GRDP của nhiều địa phương duy trì mức tăng khá, đóng góp tích cực vào tăng trưởng chung của cả nước, qua đó tạo nền tảng cho phát triển bền vững trong giai đoạn tiếp theo.

Tuy nhiên, tăng trưởng ở không ít địa phương vẫn dựa chủ yếu vào công nghiệp chế biến, xây dựng và thương mại truyền thống, trong khi dịch vụ hiện đại, đổi mới sáng tạo và các ngành giá trị gia tăng cao chưa thực sự trở thành động lực dẫn dắt.

Trong khi đó, việc duy trì đà tăng trưởng GRDP trong thời gian tới tiếp tục đối mặt nhiều thách thức, xuất phát từ cả biến động bên ngoài lẫn những hạn chế nội tại của từng địa phương.

Trên bình diện quốc tế, biến động giá nguyên vật liệu đầu vào, chi phí logistics gia tăng và nguy cơ gián đoạn cục bộ chuỗi cung ứng vẫn hiện hữu, tác động trực tiếp đến các địa phương có cơ cấu kinh tế phụ thuộc nhiều vào sản xuất công nghiệp và xuất khẩu, đặc biệt là nhóm tỉnh có tỷ trọng FDI lớn. Bên cạnh đó, nhu cầu tiêu dùng và đầu tư toàn cầu phục hồi chưa đồng đều, tiếp tục hạn chế dư địa tăng trưởng trong ngắn hạn.

Ở trong nước, tiến độ giải ngân vốn đầu tư công tại một số địa phương còn chậm, làm giảm hiệu ứng lan tỏa của đầu tư đối với tăng trưởng kinh tế. Thị trường bất động sản phục hồi chậm, thanh khoản thấp, tác động tiêu cực đến các ngành liên quan như xây dựng, vật liệu và dịch vụ tài chính.Ngoài ra, thiên tai, mưa lũ, dịch bệnh cục bộ tại một số địa phương gây gián đoạn sản xuất, kinh doanh và sinh hoạt dân cư, làm gia tăng chi phí khắc phục và ảnh hưởng đến kết quả tăng trưởng chung.

Trong ngắn hạn, tăng trưởng kinh tế các địa phương được dự báo tiếp tục chịu tác động đan xen của các yếu tố thuận lợi và bất lợi. Việc giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, đồng thời thúc đẩy các động lực tăng trưởng mới là yêu cầu cấp thiết.

“Đối với các địa phương có mức tăng trưởng trung bình hoặc thấp hơn mục tiêu năm 2025, cần tập trung nhanh giải ngân đầu tư công, tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, kích thích tiêu dùng nội địa và khai thác hiệu quả hơn các dư địa tăng trưởng sẵn có”, bà Hạnh nêu rõ. 

Về giải pháp, bà Hạnh cho rằng cần nâng cao hiệu quả đầu tư công, ưu tiên các dự án hạ tầng chiến lược, logistics, năng lượng, chuyển đổi số có tính liên kết vùng; đẩy nhanh giải ngân, siết kỷ luật quản lý và kết hợp huy động nguồn lực xã hội theo hình thức đối tác công tư (PPP).

Cùng với đó, các địa phương cần đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế, giảm phụ thuộc vào các ngành giá trị gia tăng thấp, phát triển công nghiệp chế biến  chế tạo, công nghiệp hỗ trợ và dịch vụ giá trị cao; thúc đẩy đổi mới công nghệ, chuyển đổi số và nâng chất lượng nguồn nhân lực.

Bà Hạnh cũng nhấn mạnh việc tận dụng lợi thế sáp nhập đơn vị hành chính để đồng bộ quy hoạch, hạ tầng, hình thành các cực tăng trưởng và chuỗi liên kết ngành liên vùng, đồng thời cải cách thủ tục nhằm nâng cao sức hấp dẫn đầu tư.

Song song với đó là đa dạng hóa động lực tăng trưởng, phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, năng lượng tái tạo và dịch vụ số, mở rộng thị trường trong nước và đa dạng hóa thị trường xuất khẩu.

Đặc biệt, tăng cường cơ chế theo dõi, đánh giá định kỳ theo tháng, quý nhằm bám sát diễn biến sản xuất, kinh doanh và đầu tư trên địa bàn.

“Trên cơ sở phân tích kết quả từng ngành, lĩnh vực, cần chủ động nhận diện các điểm nghẽn về thể chế, thủ tục hành chính, đất đai, vốn, lao động, hạ tầng và thị trường; kịp thời đề xuất giải pháp tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, nhà đầu tư, nhất là các dự án lớn có tác động lan tỏa đến tăng trưởng chung của địa phương”, bà Hạnh nêu rõ.