Xăng Jet A1 tăng gấp 3, Vietnam Airlines có thể mất thêm 30.000 tỷ đồng/năm, kiến nghị sớm bỏ giá trần

Câu chuyện về giá trần vé máy bay lại nóng trở lại khi hàng không đang "chật vật" ứng phó với tác động từ giá nhiên liệu bay tăng cao do xung đột tại Trung Đông.

Hiện giá nhiên liệu Jet A1đã leo thang gấp ba lần so với trước khi nổ ra xung đột. Giá Jet A1 trung bình tháng đạt khoảng 190 USD/thùng, có thời điểm lên tới 242,7 USD, gấp 3 lần giá các hãng lập kế hoạch cho năm 2026.

Tọa đàm "Hàng không, du lịch ứng phó với bão xăng dầu" do Báo Thanh Niên tổ chức sáng 31/3, nhiều chuyên gia, doanh nghiệp kiến nghị nên bỏ giá trần vé máy bay còn Cục Hàng không Việt Nam cho rằng vẫn nên giữ chính sách này bởi: "Nếu điều chỉnh giá trần trong thời điểm này, rất có thể sẽ đẩy thêm áp lực chi phí sang phía hành khách".

Hàng không mất thêm hàng chục ngàn tỷ đồng cho chi phí nhiên liệu

Theo ông Đặng Anh Tuấn, Phó tổng giám đốc Tổng công ty Hàng không Việt Nam (Vietnam Airlines), cứ mỗi 1 USD/thùng giá dầu tăng so với kế hoạch, hãng bay này sẽ phải thêm hơn 300 tỷ/năm chi phí.

"Với mức tăng chi phí nhiên liệu từ 85 USD lên 242 USD/thùng, Vietnam Airlines sẽ phải mất thêm chi phí trên 30.000 tỷ/năm", ông Tuấn nói.

Tương tự, các hãng hàng không khác cũng mất hàng nghìn tỷ đồng cho chi phí nhiên liệu tăng thêm, bởi trong cơ cấu chi phí vận hàng của hàng không, nhiên liệu chiếm từ 30 - 40%.

Đại diện Sun PhuQuoc Airways cũng nhận định: "Đây là cú sốc đầu đời với một tân binh".

Chính vì vậy, một số chuyên gia kiến nghị rằng, bên cạnh các chính sách giảm thuế, phí với xăng dầu và hàng không, cần điều chỉnh hoặc bỏ giá trần để các hãng hàng không ứng phó với khủng hoảng.

Chuyên gia hàng không - du lịch Lương Hoài Nam, nhấn mạnh, Chính phủ đã có những chính sách rất nhanh như giảm các loại thuế, phí xăng dầu và một số giải pháp khác kịp thời.

Dù vậy, các chính sách về thuế, phí xăng dầu chỉ có hiệu lực ngắn đến ngày 15/4. Do đó, ông mong chính sách hỗ trợ của nhà nước về thuế, phí có độ dài để các hãng hàng không yên tâm lên kế hoạch khai thác.

Nên bỏ giá trần vé máy bay hay không?

Về giá trần, ông từng kiến nghị cơ quan quản lý Nhà nước xem xét là bỏ giá trần vé máy bay nội địa từ 21 năm trước. Tuy nhiên, lúc đó cơ quan quản lý Nhà nước chưa đồng ý vì số lượng hãng bay còn ít, chưa có sự cạnh tranh nhiều. Đến nay, đã có đến 5 hãng hàng không và đây là thời điểm để bỏ quy định giá trần.

Ở góc độ doanh nghiệp, ông Đặng Anh Tuấn, Phó tổng giám đốc Vietnam Airlines, cho rằng thị trường hàng không Việt Nam hiện đã có mức độ cạnh tranh tương đối cao với sự tham gia của nhiều hãng bay, đủ cơ sở để cân nhắc việc từng bước gỡ bỏ cơ chế giá trần.

Hiện nay, Việt Nam đã có 5 hãng hàng không tạo thị trường cạnh tranh. Chúng ta cũng là một trong số ít quốc gia trên thế giới còn áp dụng giá trần, ông Tuấn nói.

"Chúng tôi cũng chia sẻ với Cục Hàng không nếu bỏ giá trần ngay lúc này thì không được vì nó đã được quy định trong luật. Muốn bỏ giá trần ngay lúc này phải sửa đổi luật và qua nhiều bước, đồng thời cân nhắc kỹ về thời điểm", Phó Tổng Giám đốc Vietnam Airlines cho hay.

Tuy nhiên, về dài hạn, doanh nghiệp kỳ vọng cơ quan quản lý sẽ tiếp tục nghiên cứu, đánh giá để tiến tới gỡ bỏ cơ chế giá trần, qua đó tạo điều kiện cho thị trường hàng không phát triển theo hướng cạnh tranh và linh hoạt hơn.

Liên quan đến đề xuất điều chỉnh giá trần vé máy bay, ông Hồ Minh Tấn, Phó cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam cho rằng đây không phải là giải pháp ưu tiên trong thời điểm hiện tại.

"Việc điều chỉnh giá trần phải tuân theo quy định của luật Giá, cần thời gian và quy trình tương đối dài nên khó đáp ứng yêu cầu điều hành linh hoạt trong bối cảnh biến động nhanh của thị trường", ông Tấn phân tích.

Cụ thể, giá nhiên liệu có thể thay đổi theo chu kỳ rất ngắn, việc sử dụng công cụ giá trần sẽ thiếu tính kịp thời. Thay vào đó, các giải pháp về thuế, phí và điều hành sẽ hiệu quả hơn. Đặc biệt, cơ quan quản lý cũng cân nhắc sự tác động đến người tiêu dùng khi xem xét điều chỉnh giá trần.

"Nếu điều chỉnh giá trần trong thời điểm này, rất có thể sẽ đẩy thêm áp lực chi phí sang phía hành khách. Vì vậy, chúng tôi không đặt nặng việc điều chỉnh giá trần ngay lúc này", ông Tấn nhấn mạnh và cho biết quan điểm của Cục Hàng không Việt Nam là ưu tiên các giải pháp linh hoạt, kịp thời, hài hòa lợi ích giữa các bên, đồng thời hạn chế tối đa tác động tiêu cực đến thị trường và người dân.

Liên quan đến việc cung ứng nhiên liệu cho hàng không, ông Tuấn cũng khẳng định hiện thị trường trong nước vẫn đảm bảo đủ nguồn cung.

Đại diện Cục Hàng không cho biết Việt Nam có 5 đơn vị cung ứng nhiên liệu bay, cơ bản vẫn đảm bảo nguồn cung, tuy nhiên giá cả biến động mạnh khiến áp lực chi phí gia tăng đáng kể.

Trước tình hình đó, Cục Hàng không Việt Nam đã chủ động tham mưu, kiến nghị Chính phủ nhiều giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp, bao gồm điều chỉnh thuế, phí liên quan đến nhiên liệu, chi phí dịch vụ hàng không, cũng như các biện pháp tối ưu khai thác như điều chỉnh slot bay, lịch bay, cắt giảm đường bay kém hiệu quả và ứng dụng công nghệ để tiết kiệm chi phí.

"Các giải pháp này đã được triển khai khá nhanh và kịp thời, giúp các hãng hàng không giảm bớt áp lực trong giai đoạn hiện nay", ông Tấn cho hay.