Thời sự

Theo đánh giá của World Bank, thực hiện hiệu quả các dự án đầu tư công trọng điểm là một chìa khóa giúp kinh tế Việt Nam tăng trưởng trong cả ngắn và dài hạn. Tuy nhiên, giải ngân đầu tư công nhiều năm nay tồn tại nhiều vấn đề chưa được giải quyết dứt điểm, khiến nhiều dự án chậm tiến độ, đội vốn, gây hao tổn nguồn lực và làm giảm năng lực cạnh tranh quốc gia.

Tổng thu ngân sách Nhà nước quý I/2023 ước đạt 491,5 nghìn tỷ đồng, bằng 30,3% dự toán năm, chi ngân sách Nhà nước ước đạt 64,2 nghìn tỷ đồng. Như vậy, tính đến hết quý I/2023, ngân sách ước tính bội thu 128.100 tỷ đồng.

Ngành công nghiệp sản xuất ô tô sụt giảm 17,8% là một trong những nguyên nhân khiến Quảng Nam dẫn đầu danh sách các địa phương có chỉ số IIP giảm nhiều nhất với mức giảm lên tới 30,4%.

Tổng cục trưởng Tổng cục Thống kê cho biết, xu hướng tăng trưởng kinh tế Việt Nam thường tăng thấp trong quý I, gia tăng dần ở quý II sau đó bứt phá ở nửa cuối năm. Năm 2023, kinh tế Việt Nam vẫn có thể đi theo xu hướng này.

Theo chuyên gia Nguyễn Đình Cung, với bối cảnh trong nước và quốc tế như hiện nay, nền kinh tế đang ở đáy của tăng trưởng và đỉnh điểm của khó khăn. Thậm chí tình hình này có thể kéo dài vài tháng hoặc một, hai quý nữa chứ không phải hồi phục ngay từ thời điểm này.

Vốn đầu tư công thực hiện quý I năm 2023 ước đạt 91.500 tỷ đồng, bằng 13,4% kế hoạch năm và tăng 18,1% so với cùng kỳ năm trước. Đây cũng là mức cao nhất trong quý I so với cùng kỳ kể từ 2012.

Kinh tế vĩ mô quý I/2023 có phần ảm đạm khi chỉ số tăng trưởng GDP chỉ đạt 3,23%, CPI tăng 4,18%, chỉ số sản xuất công nghiệp IIP giảm 2,2% trong khi cùng kỳ năm ngoái tăng 6,8%, có 60.200 doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường trong quý. Đây là những minh chứng rõ nét cho tình hình khó khăn của nền kinh tế ở thời điểm hiện tại.

Giá trị tăng thêm ngành công nghiệp quý I/2023 giảm 0,82% so với cùng kỳ năm trước, là mức giảm sâu nhất của cùng kỳ các năm trong giai đoạn 2011-2023.

Theo số liệu từ Tổng cục Thống kê, trong quý I/2023 có tới 60.200 doanh nghiệp rút khỏi thị trường, tức là khoảng 670 doanh nghiệp đăng ký 'khai tử' mỗi ngày.

CPI tháng 3/2023 tăng 0,74% và so với cùng kỳ năm trước tăng 3,35%. Tính chung quý I năm 2023, CPI tăng 4,18% so với cùng kỳ năm trước; lạm phát cơ bản tăng 5,01%.

Khi bước vào giai đoạn khó khăn do kinh doanh chệch hướng, doanh nghiệp buộc phải thực hiện những cuộc tái cơ cấu, kể cả cách làm "đau đớn” nhất để đảm bảo sinh tồn. Ở góc độ vĩ mô, song song với các chính sách “cắt ung nhọt”, minh bạch hóa thị trường thì các cơ quan quản lý cần có giải pháp “tiếp máu” để thị trường gượng dậy và tiếp tục phát triển.

Tăng trưởng GDP quý I/2023 ước tính tăng 3,32% so với cùng kỳ năm trước, chỉ cao hơn tốc độ tăng 3,21% của quý I/2020 trong giai đoạn 2011-2023.

Về khả năng Fed dừng tăng lãi suất, nhận định tác động đến kinh tế Việt Nam, chuyên gia cho rằng có thể nhìn thấy khá rõ tác động tích cực, khi điều này góp phần làm giảm áp lực lên tỷ giá, lãi suất. Tuy nhiên cũng cần phải lưu ý đến một số lo ngại.

Theo Bộ Tài chính, tỷ lệ ước giải ngân 03 tháng kế hoạch năm 2023 đạt 9,69% kế hoạch. Nếu so với kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao, thì tỷ lệ giải ngân đạt 10,35%, thấp hơn so với cùng kỳ năm 2022 (11,88%).

FDI vào Việt Nam ba tháng đầu năm đạt gần 5,45 tỷ USD, giảm 38,8% so với cùng kỳ năm 2022. Vốn giải ngân được khoảng hơn 4,3 tỷ USD, giảm 2,2% so với cùng kỳ.

Theo TS. Vũ Tiến Lộc, quý I/2023 được xem như “điểm đáy” của sự phục hồi doanh nghiệp. Hiện tín hiệu của sự hồi phục đã xuất hiện dù rất yếu, nên quý III/2023 sẽ cho tín hiệu tích cực hơn.

Tăng trưởng GDP là chỉ số đi sau, không cảnh báo những diễn biến trong những tháng sắp tới, sức khỏe nền kinh tế Việt Nam phụ thuộc vào các dấu hiệu thông qua chỉ số sản xuất công nghiệp và tăng trưởng lĩnh vực xuất nhập khẩu.

Theo TS. Nguyễn Hữu Huân, sức khoẻ của nền kinh tế đang yếu đi, sức cầu đang rất yếu. Vì vậy, lạm phát không phải một vấn đề quá gay gắt trong thời điểm này mà nên ưu tiên cho tăng trưởng và có thể chấp nhận lạm phát năm nay cao hơn để hỗ trợ cho tăng trưởng.

Tăng trưởng GDP quý I/2023 dự báo đạt mức thấp so với giai đoạn trước dịch. Chuyên gia cho rằng do yếu tố độ trễ của chính sách thắt chặt, những chỉ số tiêu cực hiện tại chính là phản ánh của đợt tăng lãi suất năm ngoái.

Nền kinh tế Việt Nam vừa có năm tăng trưởng cao nhất trong vòng 20 năm qua, lạm phát vẫn được kiểm soát, kinh tế vĩ mô ổn định, tuy nhiên, dưới góc nhìn của những “người trong cuộc”, kinh tế đang đứng trước những thách thức chưa từng có.