Chuyên gia dự báo tăng trưởng GDP quý I/2026 có thể đạt 8%

Theo kịch bản tăng trưởng kinh tế năm 2026 được đưa ra tại Nghị quyết 01/2026/NQ-CP tăng trưởng GDP quý I phải đạt 9,1%; quý II là 10,2%; quý III cũng 10,2% và quý IV là 10,4%, để có thể đưa nền kinh tế đạt mức tăng trưởng 9,7% trong nửa đầu năm; 9,9% trong 9 tháng và 10% khi kết thúc cả năm.

Tuy nhiên, những biến động bất ngờ từ bối cảnh thế giới như: Xung đột tại Trung Đông dẫn đến giá dầu tăng phi mã, chính sách thuế mới của Mỹ đang tác động trực tiếp đến các động lực tăng trưởng kinh tế trong nước.

GDP quý I/2026 có thể đạt 8%

Trong quý I, SSI Research dự báo tăng trưởng GDP sẽ đạt khoảng 8%, trong khi UOB dự báo tăng trưởng quý I chỉ khoảng 7%.

Nguyên nhân khiến đà tăng trưởng có thể giảm nhẹ được UOB phân tích do hiệu ứng cơ sở cao của năm 2025 và sự suy giảm của hoạt động "tranh thủ đẩy nhanh đơn hàng" xuất khẩu trước đó. UOB cũng dự báo tăng trưởng năm 2026 đạt 7,5% phản ánh sự bền bỉ, đà tăng trưởng và triển vọng tích cực của nền kinh tế. 

Ngược lại, các chuyên gia từ Công ty Chứng khoán SSI, đánh giá triển vọng tăng trưởng ngắn hạn của Việt Nam nhiều khả năng vẫn được dẫn dắt bởi khu vực sản xuất, qua đó mục tiêu tăng trưởng GDP khoảng 8% trong quý I được đánh giá là khả thi.

Tuy nhiên, dư địa mở rộng tăng trưởng trong ngắn hạn sẽ phụ thuộc đáng kể vào tiến độ giải ngân đầu tư công trong tháng 3, SSI Research cho biết. 

Đánh giá về hai tháng đầu năm, các nhà phân tích từ SSI cho rằng kinh tế Việt Nam bộc lộ những động lực tăng trưởng không đồng đều trong những tháng đầu năm 2026. Khu vực sản xuất tiếp tục đóng vai trò dẫn dắt nhờ nhu cầu xuất khẩu cải thiện, với chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) tăng 10,4% so với cùng kỳ.

Trong khi đó, tiêu dùng nội địa phục hồi chậm hơn, chỉ tăng khoảng 4,5%. Dù vậy, đầu tư tiếp tục là điểm tựa quan trọng, khi cả giải ngân đầu tư công và dòng vốn FDI đều duy trì đà tăng tích cực, góp phần củng cố nền tảng tăng trưởng của nền kinh tế. 

Đáng chú ý, một yếu tố nổi lên trong ngắn hạn là áp lực lạm phát gia tăng do tác động từ cú sốc giá dầu. Tuy nhiên, CPI bình quân cả năm vẫn được kỳ vọng nằm trong mục tiêu kiểm soát 4–4,5% của Chính phủ. Trong bối cảnh này, Ngân hàng Nhà nước nhiều khả năng không có thay đổi đáng kể về định hướng chính sách, tiếp tục ưu tiên ổn định tỷ giá và kiểm soát tăng trưởng tín dụng.

Về trung hạn, để tái cân bằng cấu trúc tăng trưởng, nền kinh tế có thể cần thêm các chính sách hỗ trợ cầu nội địa.

"Những biện pháp này có thể không chỉ dừng ở chính sách tiền tệ, mà còn mở rộng sang các công cụ tài khóa có mục tiêu, chẳng hạn các ưu đãi thuế dành cho hộ gia đình và hộ kinh doanh. Điều này sẽ góp phần củng cố sức mua trong nước, qua đó hỗ trợ nền kinh tế đạt được quỹ đạo tăng trưởng bền vững hơn", các nhà phân tích từ SSI nhìn nhận.

Ảnh hưởng lạm phát từ giá dầu không quá nghiêm trọng

SSI cho rằng lạm phát nhiều khả năng sẽ gia tăng trong giai đoạn tháng 3–4, tuy nhiên CPI bình quân cả năm vẫn có khả năng duy trì trong mục tiêu 4–4,5% dưới phần lớn các kịch bản diễn biến giá dầu.

Cú sốc năng lượng có thể tạo lực cản tăng trưởng ở mức vừa phải, chủ yếu thông qua việc chi phí vận tải và logistics gia tăng. Tuy nhiên, tác động này chưa đủ lớn để làm thay đổi quỹ đạo vĩ mô tổng thể của nền kinh tế.

Theo giả định giá dầu duy trì ở mức cao trong khoảng hai tháng, ảnh hưởng đến CPI cả năm trong kịch bản cơ sở vẫn nằm trong tầm kiểm soát, với mức tăng thêm khoảng 0,62 điểm phần trăm.

Tuy nhiên, trong kịch bản kém tích cực, khi giá dầu duy trì quanh 105 USD/thùng đến tháng 6, lạm phát có thể vượt 5%, qua đó tạo thêm áp lực đáng kể đối với công tác điều hành vĩ mô.

Trong trường hợp này, chính sách tài khóa có thể cần đóng vai trò ổn định chủ động hơn, bao gồm việc sử dụng Quỹ bình ổn giá xăng dầu (hiện ước khoảng 230 triệu USD) và xem xét giảm tạm thời thuế nhập khẩu cũng như thuếbảo vệ môi trường đối với xăng dầu, ít nhất đến hết ngày 30/4, nhằm hạn chế mức độ truyền dẫn của giá dầu thế giới vào lạm phát trong nước.

Trong báo cáo mới đây, ông Michael Kokalari, Giám đốc Phòng Phân tích kinh tế vĩ mô và Nghiên cứu thị trường của VinaCapital cũng cho rằng, chiến sự nổ ra tại Trung Đông sẽ gây ảnh hưởng không đáng kể đến Việt Nam.

Lý do, theo chuyên gia từ VinaCapital, một phần nhờ tỷ trọng xuất khẩu của Việt Nam sang Trung Đông hiện chiếm dưới 3% tổng kim ngạch xuất khẩu và một phần nhờ khả năng xảy ra chiến dịch tác chiến trên bộ có quy mô lớn và kéo dài tại Iran là tương đối thấp.

Theo dự báo của ông Michael Kokalari, giá dầu toàn cầu đang tăng khoảng 30% kể từ đầu năm và nhiều khả năng sẽ đẩy CPI của Việt Nam từ khoảng 2,5% so với cùng kỳ lên gần 4% trong những tháng tới.

“Nhóm xăng dầu chiếm khoảng 4% rổ CPI, nhưng việc nhóm lương thực, thực phẩm chiếm gần 36% rổ CPI và phần lớn được sản xuất trong nước cũng tạo dư địa chính sách để hạn chế tác động của cú sốc lạm phát tạm thời lên nền kinh tế”, ông Michael Kokalari cho hay.

Chuyên gia phân tích, giá dầu sẽ gây áp lực một phần lên tăng trưởng GDP, do Việt Nam nhập khẩu ròng năng lượng khoảng 1% GDP so với lượng năng lượng tiêu thụ. Tuy vậy, trong bối cảnh kinh tế bị tác động, Chính phủ tương đối dễ dàng bù đắp lực cản này bằng các biện pháp kích thích.

Ngoài ra, đà tăng giá dầu do căng thẳng hiện tại có thể được “giảm sốc” phần nào bởi việc OPEC dự kiến tăng sản lượng từ tháng 4 và tồn kho xăng dầu được cho là đang ở mức cao nhất trong nhiều năm tính đến đầu năm 2026.

"Dù trong kịch bản xung đột kéo dài, cả xuất nhập khẩu, lạm phát, tăng trưởng GDP của Việt Nam sẽ bị ảnh hưởng, nhưng theo VinaCapital, xác suất xảy ra thấp. Ngược lại, trong nguy có cơ, một số ngành kinh tế của Việt Nam có thể được hưởng lợi, như vận tải biển, bán lẻ xăng dầu, sản xuất phân bón ure…", nhìn nhận.

Ở góc độ thận trọng hơn, trao đổi với chúng tôi TS. Nguyễn Quốc Việt, Trường Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội, thì nhận định trong kịch bản tiêu cực, các cuộc xung đột lan rộng sẽ gây ra hệ lụy dây chuyền tương tự những cuộc khủng hoảng lớn trong lịch sử.

Theo chuyên gia, nếu chiến sự vượt khỏi tầm kiểm soát, giá các mặt hàng năng lượng và nguyên liệu chiến lược như dầu mỏ, than đá sẽ leo thang, trực tiếp đẩy lạm phát và tỷ giá toàn cầu vào thế khó.

Nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng và gián đoạn logistics quốc tế không chỉ làm tăng chi phí vận tải mà còn kìm hãm tiến độ sản xuất toàn cầu. Trong bối cảnh đó, các nền kinh tế lớn có xu hướng siết chặt chính sách tiền tệ để bảo đảm ổn định vĩ mô, vô hình trung tạo sức ép lên dòng vốn đầu tư quốc tế.

Với Việt Nam – một nền kinh tế có độ mở lớn, những cú sốc ngoại biên này sẽ tác động trực tiếp đến hai trụ cột tăng trưởng là xuất khẩu và du lịch. Đặc biệt, đà phục hồi của du lịch quốc tế có nguy cơ bị gián đoạn do ảnh hưởng đến vận tải hàng không.

"Nếu bất ổn tiếp tục lan rộng, các động lực tăng trưởng từ bên ngoài sẽ suy yếu, đe dọa trực tiếp tới mục tiêu kinh tế năm 2026 của Việt Nam", ông Việt nhấn mạnh.