Mỹ mở chiến dịch giải cứu tàu thuyền mắc kẹt tại Hormuz

Vào ngày 3/5, Tổng thống Donald Trump thông báo Mỹ sẽ nỗ lực giải phóng tàu thuyền bị mắc kẹt tại eo biển Hormuz kể từ khi cuộc chiến với Iran bắt đầu.

Trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump gọi đây là “Dự án Tự do”, dự kiến bắt đầu từ ngày 4/5. Ông nói thêm rằng nỗ lực này chỉ tập trung vào việc đưa các tàu dân sự treo cờ của các quốc gia không liên quan đến xung đột ra khỏi Hormuz để họ có thể “tiếp tục công việc của mình”.

Tổng thống Mỹ cho hay: “Tôi đã chỉ thị các đại diện của mình thông báo với các quốc gia trung lập rằng chúng tôi sẽ nỗ lực hết sức để đưa tàu và thủy thủ của họ rời khỏi Hormuz một cách an toàn. Trong mọi trường hợp, họ nói những con tàu đó sẽ không trở lại cho đến khi khu vực an toàn trở lại”.

Tuy nhiên, ông Trump không tiết lộ Mỹ sẽ triển khai hoạt động này bằng cách nào, cũng như vai trò cụ thể của quân đội Mỹ. Ngoài ra, hiện vẫn chưa rõ liệu Iran có can thiệp vào “Dự án Tự do” hay không, bởi thực tế là xung đột giữa các bên vẫn chưa chấm dứt hoàn toàn.

Nhà Trắng và Bộ Quốc phòng chưa phản hồi về yêu cầu cung cấp thêm thông tin của CNBC.

Iran đã phong tỏa eo biển Hormuz kể từ khi giao tranh với Mỹ và Israel nổ ra, khiến hàng trăm tàu chở hàng bị mắc kẹt và làm gián đoạn chuỗi cung ứng trọng yếu của thế giới. Trong các điều kiện bình thường, khoảng 20% ​​lượng dầu thô của thế giới đi qua eo biển này, vì vậy việc Hormuz bị đóng cửa đã kéo giá năng lượng tăng vọt.

“Dự án Tự do” dường như không nhằm khôi phục tự do hàng hải qua Hormuz, mà chỉ để cho phép các tàu bị mắc kẹt rời đi một cách an toàn. Iran đã ngăn lưu thông bằng cách nổ súng vào các tàu cố vượt qua và rải thủy lôi trên tuyến hàng hải này.

Ông Trump cho biết: “Dự án này chỉ nhằm giúp đỡ các thủy thủ, công ty và quốc gia hoàn toàn không làm gì sai trái - Họ là nạn nhân của hoàn cảnh. Đây là cử chỉ nhân đạo từ Mỹ, các quốc gia Trung Đông và đặc biệt là Iran”.

Mỹ và Iran đã duy trì một thỏa thuận ngừng bắn mong manh trong hơn hai tuần qua. Washington và Tehran đang đàm phán nhằm chấm dứt chiến sự, song vẫn chưa đạt được thỏa thuận cuối cùng. Vào đầu tuần trước, ông Trump cho biết ông "không hài lòng" với đề xuất từ phía Iran. 

Trong bài đăng trên Truth Social, ông Trump gợi ý rằng việc Iran để các tàu thuyền mắc kẹt rời khỏi Hormuz sẽ giúp ích cho quá trình đàm phán. Mặt khác, ông cảnh báo mọi hành vi cản trở sẽ bị đáp trả mạnh mẽ.

“Các đại diện của tôi đang có những cuộc thảo luận rất tích cực với Iran, và những cuộc thảo luận này có thể dẫn đến kết quả rất tích cực cho tất cả các bên.

Tôi nghĩ điều đó sẽ góp phần thể hiện thiện chí đối với tất cả những người đã chiến đấu căng thẳng trong vài tháng qua. Nếu tiến trình nhân đạo này bị can thiệp dưới bất kỳ hình thức nào, thì sự can thiệp đó sẽ phải được xử lý bằng biện pháp mạnh”