Iran dọa tổ chức đợt tấn công mới, Mỹ bác khả năng gia hạn lệnh ngừng bắn, giá dầu quay trở lại mốc 90 USD/thùng

Mỹ và Iran gia tăng lập trường cứng rắn

Vào ngày 17/8, một quan chức cấp cao của Iran tiết lộ với Reuters rằng Tehran sẽ chuyển sang thế trận quân sự “hoàn toàn mang tính tấn công” bởi các nỗ lực đàm phán nhằm chấm dứt hoàn toàn xung đột với Mỹ đã bị đình trệ. Cùng ngày, Tổng thống Mỹ Donald Trump bác khả năng gia hạn thỏa thuận ngừng bắn tạm thời giữa hai nước.

Vị quan chức Iran cho biết: “Các thực thể của Iran cần chuẩn bị cho việc leo thang căng thẳng tại eo biển Hormuz và khu vực rộng lớn hơn, bởi Iran sẽ sẵn sàng đưa ra quyết định khó khăn và thực hiện chúng”.

Ông cảnh báo Tehran sẽ tổ chức cuộc tấn công “kịp thời và chính xác" nhằm phá vỡ thế phong tỏa của hải quân Mỹ nếu các nỗ lực ngoại giao thất bại.

Biên bản ghi nhớ (MOU) mà Mỹ và Iran ký kết vào ngày 17/6 đặt ra khung thời hạn 60 ngày để hai bên giải quyết những vấn đề nan giải như chương trình hạt nhân của Tehran và các lệnh trừng phạt của Washington, nhằm tiến tới hòa bình vĩnh viễn.

Tuy nhiên, thỏa thuận tạm thời trên nhanh chóng đổ vỡ do tranh chấp về quyền kiểm soát eo biển Hormuz.

Khi các phóng viên Mỹ tại Nhà Trắng hỏi Tổng thống Trump rằng liệu Mỹ có tìm cách gia hạn thỏa thuận tạm thời vào tháng 6 không, ông đã trả lời là không.

Trước đó, tại một buổi vận động vào ngày 14/6, ông Trump đã kêu gọi người Mỹ chuẩn bị tinh thần cho việc giá nhiên liệu tiếp tục neo cao do ảnh hưởng của xung đột tại Trung Đông. Giá xăng ở Mỹ hiện vẫn cao hơn khoảng 35% trước khi chiến sự nổ ra.

Ông Trump dọa ném bom Oman

Iran tuyên bố điều 5 của bản MOU trao cho nước này quyền để kiểm soát Hormuz - eo biển nằm giữa nước này và Oman. Tuy nhiên, Mỹ phủ nhận cách diễn giải đó.

Giao tranh tái diễn khi Iran bắt đầu tấn công các tàu thuyền mà họ cho là đang cố di chuyển qua Hormuz theo lộ trình không được cấp phép, còn ông Trump thì tuyên bố vào ngày 7/7 rằng thỏa thuận tạm thời đã "chấm dứt".

Vị quan chức cấp cao của Iran nói với Reuters rằng Mỹ phải tuân thủ toàn bộ các điều khoản của bản MOU trong vòng vài tuần, coi đây là điều kiện tiên quyết để tiến hành các cuộc đàm phán tiếp theo.

Tuy nhiên, ba quan chức Iran khác tiết lộ với Reuters rằng dù Tehran đang cố thể hiện sự kiên cường, các nhà lãnh đạo nước này thực chất đang lo nguy cơ bị áp đặt thêm các biện pháp trừng phạt thể làm gia tăng khó khăn kinh tế, châm ngòi cho bất ổn xã hội.

Iran bước vào cuộc chiến trong bối cảnh lạm phát cao, đồng nội tệ suy yếu, năng lượng thiếu hụt, các lệnh trừng phạt làm suy yếu hàng loạt lĩnh vực trong nền kinh tế. Nay nước này còn phải đối mặt với cơ sở hạ tầng bị hư hại, hoạt động thương mại bị gián đoạn, sản xuất đình trệ và chi phí tái thiết đắt đỏ.

Ở một diễn biến khác, Iran đang đàm phán riêng với Oman về một thỏa thuận quản lý eo biển Hormuz. Phía Iran cho biết hai bên đã tiến rất gần đến việc đạt thỏa thuận.

Ông Trump phản ứng trước các cuộc đàm phán đó bằng cách đưa ra lời đe dọa nhắm vào Oman - quốc gia vốn là đối tác an ninh lâu năm của Mỹ tại Vùng Vịnh.

"Nếu Oman cản đường, chúng tôi sẽ ném bom họ dữ dội", ông Trump nói với Fox News.

Mỹ cố liên lạc với IRGC

Tuy nhiên, xung đột giữa Mỹ và Iran vẫn có khả năng sẽ được giải quyết bằng đường ngoại giao. Các phương tiện truyền thông Mỹ đưa tin rằng ông Trump đã mở các kênh thảo luận kín với Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) - tổ chức đang kiểm soát phần lớn lực lượng vũ trang cũng như nền kinh tế nước này.

Hai nguồn tin của tờ Axios cho biết cựu Giám đốc Tình báo Quốc gia Tulsi Gabbard đã trao đổi với một thủ lĩnh người Kurd tại Iraq có quan hệ mật thiết với IRGC, Thông qua trung gian này, phía Mỹ đã chuyển một thông điệp tới Tư lệnh IRGC - Tướng Ahmad Vahidi.

Sau đó, Fox News cho biết ông Trump đã xác nhận thông tin trên trong một cuộc phỏng vấn qua điện thoại.

Theo Axios, chính quyền ông Trump từng lo ngại liệu các nhà đàm phán Iran ngồi đối diện có thực sự đại diện cho IRGC hay không. Tướng Vahidi đã phản hồi rằng ông có cùng quan điểm với các nhà đàm phán Iran.

Sau khi Mỹ và Iran đưa ra những phát biểu cứng rắn vào ngày 17/8, chứng khoán Mỹ đã giảm điểm, giá dầu thô bật tăng. Dầu Brent tăng hơn 2 USD/thùng và kết phiên ở mức giá 90,87 USD/thùng.