Giá vàng, giá bạc liên tục lập đỉnh: Chuyên gia lo ngại thị trường bị bóp méo
Giá vàng tiếp tục đà tăng mạnh trong phiên thứ Năm, trước khi trải qua đợt rung lắc vào cuối phiên. Theo đó, có thời điểm giá vàng vượt mốc 5.500 USD/ounce và thiết lập thêm một kỷ lục mới. Giá vàng giao ngay tăng hơn 3% và giao dịch lần cuối ở mức 5.501 USD/ounce, theo dữ liệu của LSEG. Hợp đồng vàng kỳ hạn tháng 2 tăng hơn 3%, lên 5.568 USD/ounce, theo CNBC.
Giá bạc giao ngay tăng hơn 2%, lên 119 USD/ounce, trong khi hợp đồng bạc kỳ hạn tháng 3 tại Mỹ tăng gần 5%, đạt 119 USD/ounce. Dữ liệu từ LSEG cho thấy bạc đã lần đầu vượt mốc 117 USD/ounce trong phiên thứ Năm, sau khi tăng hơn 145% trong năm 2025. Tính từ đầu năm đến nay, giá bạc đã tăng gần 65%.
Đà tăng này đã kéo theo toàn bộ nhóm kim loại quý, từ bạch kim đến palladium, và thậm chí lan sang cả kim loại cơ bản.
“Chúng tôi đã dự báo một đợt tăng bùng nổ của giá vàng kể từ đầu năm ngoái,” ông Ed Yardeni, Chủ tịch Yardeni Research, cho biết. Tuy nhiên, ông nói thêm: “Điều này đã chuyển thành một đợt tăng bùng nổ của toàn bộ kim loại quý, nhiều kim loại cơ bản và các khoáng sản đất hiếm.”
Các nhà phân tích cho rằng nhu cầu đến từ các nhà đầu tư tìm kiếm sự bảo vệ trước sự kết hợp của căng thẳng địa chính trị, nợ công gia tăng và sự bất định về triển vọng lãi suất cũng như tiền tệ. Hoạt động mua vào liên tục của các ngân hàng trung ương đã hỗ trợ giá vàng, trong khi kỳ vọng về việc nới lỏng chính sách tiền tệ trong tương lai cũng làm gia tăng sức hấp dẫn của các tài sản không sinh lãi so với trái phiếu Kho bạc Mỹ – vốn được coi là tài sản trú ẩn an toàn.
Bạc tăng mạnh
Giá bạc khuếch đại đà tăng, được hỗ trợ bởi vai trò là kim loại công nghiệp, với nhu cầu gắn liền với năng lượng mặt trời, điện tử và xu hướng điện khí hóa, góp phần thúc đẩy đà tăng trong một thị trường vốn đã bị hạn chế về nguồn cung.
“Tôi cho rằng thị trường kim loại quý đang ở trạng thái ‘bị phá vỡ’, xét đến mức độ biến động chưa từng có,” bà Nicky Shiels từ MKS PAMP nói với CNBC.
Các nhà phân tích cho biết giá hiện nay ít chịu tác động từ cung – cầu vật chất hơn, mà chủ yếu bị chi phối bởi các dòng thanh khoản biến động mạnh, gây ra những dao động cực đoan và sự sai lệch lặp đi lặp lại so với các yếu tố cơ bản.
Đà tăng nhanh của bạc trong thời gian gần đây đã được nối tiếp bằng một đợt điều chỉnh cũng nhanh không kém trong tháng này.
“Kim loại quý đã tăng bùng nổ trong hai tháng qua và hiện đang ở trạng thái quá mua,” bà Shiels nói thêm.
Ông Maximilian Tomei, Giám đốc điều hành kiêm đồng quản lý danh mục tại Galena Asset Management, cũng cho rằng diễn biến giá gần đây ít liên quan đến các yếu tố cơ bản.
“Những biến động mà bạn đang thấy trên thị trường kim loại hiện nay không nhất thiết phản ánh nhu cầu cơ bản đối với bản thân kim loại đó. Đây là một chuyển động được thúc đẩy bởi sự suy yếu của mẫu số định giá,” ông Tomei nói. “Điều này rất quan trọng, bởi vàng giống như một loại tiền tệ. Nếu đồng tiền mà bạn dùng để định giá nó suy yếu, thì giá vàng sẽ tăng.”
Chỉ số USD, thước đo sức mạnh của đồng USD so với rổ tiền tệ khác, đã giảm gần 11% trong 12 tháng qua.
Tuy nhiên, ông Tomei cảnh báo rằng dù một phần nhu cầu cơ bản đối với kim loại quý đã góp phần thúc đẩy đà tăng gần đây, điều đó vẫn không đủ để biện minh cho quy mô tăng giá hiện tại.
“Các yếu tố cơ bản không thể giải thích việc một loại hàng hóa tăng 200%,” ông nói. “Cách mà bạc đang vận động là bị phóng đại, đó là một chuỗi các sự lệch pha. Thị trường đang bị phá vỡ.”
Ông Tomei cho biết thêm một động lực tiềm năng khác đối với kim loại quý là lượng thanh khoản dư thừa đang luân chuyển trong các thị trường toàn cầu. Khi giá tài sản tăng, các nhà đầu tư có thể vay nhiều hơn dựa trên danh mục của họ, thông qua các khoản vay ký quỹ và các hình thức đòn bẩy khác – vốn thường khó quan sát – qua đó tạo ra “tiền mới” trong hệ thống.
Khi định giá cổ phiếu trở nên căng thẳng, một phần thanh khoản này sẽ tìm đến các kênh khác. Theo quan điểm của ông Tomei, các kim loại như vàng và bạc ngày càng đóng vai trò là nơi “đỗ” của dòng vốn này, không phải vì các yếu tố cơ bản đã thay đổi mạnh mẽ, mà vì thanh khoản cần một điểm đến.
Một số nhà phân tích cũng chỉ ra rằng trái phiếu chính phủ đã đánh mất một phần vai trò trú ẩn an toàn truyền thống trong bối cảnh gánh nặng nợ công gia tăng, thể hiện qua các đợt bán tháo trái phiếu toàn cầu gần đây.
Tách rời khỏi thực tế?
Hệ quả là các biến động giá bị khuếch đại, đặc biệt trong các thị trường kim loại quý có quy mô nhỏ hơn, nơi chỉ cần dòng vốn tương đối khiêm tốn cũng có thể đẩy giá tăng mạnh, khiến đà tăng dường như tách rời khỏi các động lực cung – cầu truyền thống.
Tương tự, ông Guy Wolf, Trưởng bộ phận phân tích thị trường toàn cầu tại nền tảng dịch vụ tài chính Marex, cho rằng diễn biến giá trong một số phân khúc của thị trường kim loại quý đang ngày càng trở nên méo mó.
Các thị trường như bạc và bạch kim có quy mô chỉ bằng một phần nhỏ so với vàng hoặc các chỉ số chứng khoán lớn như S&P 500, đồng nghĩa với việc dòng vốn đầu cơ gần đây đang tạo ra tác động không cân xứng lên giá.
Những hạn chế về năng lực sản xuất khiến nguồn cung kim loại vật chất không thể tăng nhanh để đáp ứng nhu cầu tăng vọt, dẫn tới mức giá đã trở nên “hoàn toàn tách rời khỏi nơi mà nhu cầu vật chất thực sự mạnh,” ông nói. Ông cho rằng động lực này có thể đảo chiều mạnh mẽ không kém khi các nhà đầu tư đầu cơ bắt đầu chốt lời và thanh khoản cạn dần.
Tuy nhiên, không phải tất cả đều đồng ý rằng cơ chế hình thành giá — quá trình xác lập mức giá thị trường tại đó cung và cầu gặp nhau — đã hoàn toàn sụp đổ.
Ông Gautam Varma, Giám đốc điều hành mảng tư vấn chiến lược tại V2 Ventures, tránh việc gọi thị trường kim loại quý là “bị phá vỡ”, nhưng lưu ý rằng đợt tăng giá phản ánh ảnh hưởng ngày càng lớn của dòng vốn đầu cơ.
“Điều có thể thấy là ngày càng có nhiều vốn đầu cơ tham gia thị trường, và dòng vốn đó có thể tồn tại vì những lý do khác ngoài cung và cầu cơ bản,” ông nói.
