Lực mua vàng của các ngân hàng trung ương suy yếu trong nửa đầu năm 2026

Theo báo cáo mới đây của Hội đồng Vàng Thế giới (WGC), một đợt điều chỉnh số liệu quy mô lớn đã hạ ước tính lượng vàng mua ròng của các ngân hàng trung ương trong quý I từ 244 tấn xuống còn 57 tấn. Đây là mức thấp nhất trong quý I trong hơn 15 năm qua, theo Financial Times.

Hoạt động mua vàng của các ngân hàng trung ương là một trong những động lực quan trọng nhất của thị trường vàng toàn cầu trong bốn năm qua. Yếu tố này góp phần thúc đẩy giá vàng liên tục lập kỷ lục và đạt đỉnh vào đầu năm nay.

Tuy nhiên, việc đo lường hoạt động của họ ngày càng trở nên khó khăn do các giao dịch mua ngày càng thiếu minh bạch. Trong đó, một số nước mua vàng quy mô lớn như Trung Quốc chỉ công bố một phần lượng vàng thực tế đã mua.

Nếu xu hướng mua vàng của các ngân hàng trung ương tiếp tục chững lại, đây sẽ là lực cản đáng kể đối với giá vàng. Tính từ đỉnh thiết lập hồi tháng 1, giá kim loại quý này đã giảm gần 30%.

Theo Hội đồng Vàng Thế giới (WGC), các ngân hàng trung ương chiếm gần 1/3 tổng nhu cầu vàng trong quý II. Nhóm này từ lâu được xem là lực đỡ tạo "mức giá sàn" cho thị trường vàng. Tuy nhiên, cơ chế hỗ trợ này có thể suy yếu nếu hoạt động mua vào tiếp tục giảm.

Một số ngân hàng trung ương tự nguyện báo cáo dự trữ vàng lên Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF). Tuy nhiên, việc công bố này không mang tính bắt buộc, khiến quá trình ước tính hoạt động mua vàng của khu vực công trở nên khó khăn.

Ông John Reade, chiến lược gia thị trường của Hội đồng Vàng Thế giới (WGC), cho biết những sai số trong quá trình thống kê là điều khó tránh khỏi. WGC sử dụng dữ liệu do công ty tư vấn Metals Focus cung cấp. Đơn vị này xây dựng ước tính hằng quý về lượng vàng mua của khu vực công bằng cách kết hợp số liệu công bố chính thức với các nguồn tin thị trường.

Theo ông Reade, chất lượng của các số liệu công khai đã giảm kể từ năm 2022. Các lệnh trừng phạt của Mỹ đối với Nga đã thúc đẩy nhiều nền kinh tế đang phát triển đa dạng hóa dự trữ khỏi đồng USD. Đồng thời, các quốc gia này cũng hạn chế công bố thông tin về hoạt động mua vàng.

Trước thực tế đó, WGC đã áp dụng các phương pháp mới để theo dõi dòng chảy của vàng. Tuy nhiên, ông Reade lưu ý rằng các ngân hàng trung ương cũng có thể thay đổi cách thức mua vàng khi biết những dữ liệu nào đang được theo dõi.

Ông Reade cho biết việc theo dõi hoạt động mua vàng của các ngân hàng trung ương giống như "một cuộc rượt đuổi liên tục". Theo ông, WGC phải đầu tư nhiều nguồn lực để xác minh và đảm bảo độ chính xác của dữ liệu.

Báo cáo của WGC cho thấy các ngân hàng trung ương và các tổ chức chính thức khác, như các quỹ đầu tư quốc gia, đã mua khoảng 345 tấn vàng trong nửa đầu năm nay. Đây là mức thấp nhất trong cùng kỳ kể từ năm 2022.

WGC cho biết việc điều chỉnh số liệu quý I xuất phát từ việc một lượng vàng trước đây được xếp vào nhóm người mua thuộc khu vực công đã được phân loại lại sang nhóm "giao dịch phi tập trung (OTC) và khác".

Trong kỳ, một số tổ chức chính thức trở thành bên bán ròng vàng, gồm các cơ quan tại Thổ Nhĩ Kỳ, Nga và Azerbaijan. Theo ông Reade, sau khi xung đột bùng phát tại Trung Đông, một số quỹ đầu tư quốc gia trong khu vực cũng bán bớt vàng. Động thái này nhằm bù đắp phần nào sự sụt giảm doanh thu từ dầu mỏ và khí đốt do xung đột gây ra.

Dù vậy, nhu cầu vàng toàn cầu trong nửa đầu năm vẫn đạt khoảng 2.522 tấn, tăng khoảng 2% so với cùng kỳ năm ngoái.

Một yếu tố gây sức ép lên nhu cầu vàng gần đây là dòng vốn rút khỏi các quỹ hoán đổi danh mục (ETF) được bảo đảm bằng vàng. Trong quý II, các quỹ này bị rút ròng 45 tấn vàng, tương đương khoảng 4 tỷ USD.