|
 Thuật ngữ VietnamBiz
Hàng hóa

Giá cước container tăng phi mã sau căng thẳng Biển Đỏ, doanh nghiệp không kịp trở tay

15:03 | 06/02/2024
Chia sẻ
Thương mại hàng hoá của Việt Nam với châu Âu và Bắc Mỹ chiếm tới 28,4% tổng giá trị kim ngạch xuất nhập khẩu năm 2023. Do vậy, tác động của cuộc xung đột Biển Đỏ đến thương mại hàng hoá Việt Nam là không hề nhỏ.

Giá cước container, phụ phí tăng, giao hàng chậm

Sáng 6/2, Bộ Công Thương phối hợp Cục Hàng hải Việt Nam (Bộ Giao thông vận tải), Vụ Trung Đông - châu Phi (Bộ Ngoại giao) tổ chức cuộc họp thảo luận giải pháp tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu do tình hình Biển Đỏ.

Đại diện cho các doanh nghiệp ngành thuỷ sản, ông Nguyễn Hoài Nam, Phó Tổng thư ký Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP) lo ngại tình trạng căng thẳng Biển Đỏ sẽ tác động đến những đơn hàng của tương lai, hoặc những chi phí mà doanh nghiệp cần phải tính toán vào trong giá thành sản phẩm. 

Tính cho tổng chi phí trả cho 1 container hàng trong 1 tháng qua, cước phí vận chuyển đi Bờ Tây đang tăng 70%, nhưng hàng đi châu Âu đối với hàng đông lạnh đang tăng gần 4 lần.

"Các hãng tàu phần lớn chuyển tuyến đường đi vòng qua mũi Hảo Vọng, trong bối cảnh năm 2023 cả hàng nhập và hàng xuất giảm 30-40%, điều này đồng nghĩa với các hãng tàu đều sẽ cắt giảm tàu mẹ. Cộng với căng thẳng Biển Đỏ thì  thời gian vận chuyển từ châu Á đến châu Âu kéo dài 14 ngày, như vậy, độ trễ tăng thêm gấp đôi”, ông Nguyễn Hoài Nam chia sẻ.

Theo Cục Hàng hải Việt Nam, giá cước tàu hiện vẫn ở mức cao, từ tháng 1/2024, cước vận chuyển container bằng tàu biển đi Mỹ, Canada tăng mạnh so với tháng 12/2023, cước tàu đến Bờ Tây tăng từ mức 1.850 USD/container lên 2.873 - 2.950 USD/container, tức tăng 55- 60%. Cước tàu đến Bờ Đông nâng từ 2.600 USD/container lên 4.100 - 4.500 USD/container, tức tăng thêm 58 -73%.

Riêng giá cước sang châu Âu ghi nhận tăng mạnh từ 1.200 – 1.300 USD trong tháng 12/2023 lên 4.350 – 4.450 USD trong tháng 1/2024. 

Các doanh nghiệp châu Âu được cho là chịu nhiều ảnh hưởng nhất, bởi chuỗi cung ứng của họ phụ thuộc nhiều vào tuyến đường qua Biển Đỏ.

Tương tự, bà Hoàng Thị Liên, Chủ tịch Hiệp hội Hồ tiêu và cây gia vị Việt Nam (VPSA) cho hay, hiện mặt hàng này xuất khẩu đi thị trường EU chiếm 20%. Trong tương lai quan hệ thương mại Việt Nam - EU vẫn tập trung vào mặt hàng nông sản, trong đó mặt hàng hồ tiêu và cây gia vị đang có lợi thế tuyệt đối. Xung đột Biển Đỏ ngành hàng giá trị xuất khẩu nông sản thấp nhưng lại chịu tác động rất lớn. 

“Có doanh nghiệp đã xếp hàng lên tàu từ ngày 20/12/2023 nhưng đến ngày 5/1/2024, tức là sau 15 ngày sau khi hãng tàu đã chạy thì bị áp dụng phụ thu với giá 2.000 USD/container 40 feet. Việc áp dụng phí một cách tùy tiện, không báo trước, không qua đối thoại, thỏa thuận làm cho các nhà xuất khẩu nằm trên thế cá nằm trên thớt”, bà Hoàng Thị Liên chia sẻ.

Thậm chí, nếu phía doanh nghiệp không nộp phụ phí tăng thêm này thì họ gửi thêm bản áp phụ phí thanh toán trễ. Chủ tịch VPSA cho rằng việc ứng xử của các hãng tàu là không minh bạch, không công khai, không phù hợp.

Hiện, chi phí vận chuyển đối với mặt hàng này đi thị trường EU tăng 5 - 6 lần. Do đó, VPSA đề xuất phải có chế tài đối với các hãng tàu, không để các hãng tàu tự tăng phí hay áp phí.

Sẽ xử lý các hãng tàu vi phạm niêm yết giá

Liên quan đến việc áp dụng phụ thu của các hãng tàu, đại diện Cục Hàng hải Việt Nam cho hay, quy định tại Nghị định 146, các hãng tàu phải niêm yết công khai giá cước cũng như vấn đề phụ thu trên trang thông tin điện tử của hãng tàu và thông báo cho khách hàng. Trường hợp thay đổi hoặc tăng thì phải thông báo trước 15 ngày. 

Việc các hãng tàu thực hiện tăng ngay giá phụ thu mà không có thông báo, với bất kỳ trường hợp nào các hãng tàu áp dụng không đúng thì các doanh nghiệp gửi về Cục Hàng hải Việt Nam, Cục cam kết sẽ xử lý đúng các trường hợp mà các hãng tàu, doanh nghiệp vi phạm trong việc niêm yết giá theo quy định của pháp luật.

Ông Trần Thanh Hải, Phó cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) khẳng định, xung đột Biển Đỏ không phải là vấn đề một quốc gia có thể giải quyết, Việt Nam cũng không thể tránh khỏi chịu tác động. 

Tuy nhiên, nếu dự báo tác động chính xác nhất và các biện pháp ứng phó phù hợp, các doanh nghiệp có thể hạn chế đến mức thấp nhất những tác động tiêu cực của vấn đề toàn cầu này, thậm chí là có thể biến “nguy” thành “cơ”. 

Ở một khía cạnh khác, các doanh nghiệp có thể xem xét thêm khả năng có hình thức vận tải đa phương thức như đường sắt, đường biển và hàng không. Việc này cần sự kết hợp của nhiều đơn vị vận tải khác nhau để có thể vượt qua tác động của căng thẳng Biển đỏ.

Về phía các hãng tàu, ông Trần Thanh Hải đề nghị, trong bối cảnh như hiện nay cần duy trì tuyến, đưa container rỗng đưa về để đảm bảo cho hoạt động xuất nhập khẩu cho doanh nghiệp Việt Nam. Ngoài ra, các hãng tàu cần thực hiện đúng quy định về niêm yết, giá cước, phụ phí. 

“Liên quan đến vấn đề thu phí chưa có niêm yết, chưa có thông báo, đề nghị các hiệp hội, ngành hàng phản ánh lại với Cục Hàng hải Việt Nam để có xử lý”, ông Trần Thanh Hải nói.

Hoàng Anh

Khối ngoại giảm sức ép bán ròng tuần VN-Index hồi phục
Trong tuần 8 – 12/4, khối ngoại tiếp tục xả ròng trên HOSE với giá trị gần 1.164 tỷ đồng nhưng so với tuần trước quy mô đã giảm gần một nửa. Tính chung toàn thị trường, NĐT ngoại bán ròng hơn 970 tỷ đồng.