Quý I/2026: Xuất khẩu thủy sản tăng 8%, riêng một loại cá tăng trưởng 190%

Theo số liệu từ Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), xuất khẩu thủy sản trong tháng 3 đã mang về khoảng 927 triệu USD, tăng hơn 5% so với cùng kỳ. Lũy kế trong quý I, thủy sản mang về hơn 2,64 tỷ USD, tăng gần 8%.

Mức tăng này thấp hơn đáng kể so với nhịp tăng khoảng 20% của 2 tháng đầu năm, cho thấy tăng trưởng đang chậm lại và phụ thuộc nhiều vào một số động lực chính.

Trung Quốc tiếp tục là động lực chính

Xét về thị trường, Trung Quốc và Hong Kong duy trì là thị trường lớn nhất với kim ngạch khoảng 764 triệu USD, tăng gần 45% so với cùng kỳ. Riêng tháng 3, xuất khẩu sang thị trường này đạt hơn 250 triệu USD, tăng trên 50%.

Đây không chỉ là mức tăng cao nhất trong các thị trường chủ lực, mà còn là yếu tố quyết định giúp toàn ngành duy trì tăng trưởng dương trong bối cảnh nhiều thị trường lớn như Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc đều giảm.

Vai trò dẫn dắt của Trung Quốc đã ảnh hưởng rõ nét tới cơ cấu tăng trưởng của toàn ngành trong quý I. Ở nhóm tôm, tăng trưởng chủ yếu đến từ tôm hùm (phụ thuộc lớn vào thị trường Trung Quốc) trong khi tôm chân trắng (chủ lực tại các thị trường Mỹ, EU) gần như đi ngang.

Với cá tra, Trung Quốc tiếp tục là thị trường tiêu thụ lớn nhất, góp phần duy trì mức tăng trưởng ổn định cho mặt hàng này.

Ở nhóm hải sản khác, các sản phẩm như cua ghẹ, nhuyễn thể cũng hưởng lợi từ nhu cầu tại các thị trường châu Á, trong đó Trung Quốc đóng vai trò quan trọng.

Đáng chú ý, xuất khẩu cá rô phi đang nổi lên như một điểm sáng của ngành thủy sản. Sau khi xuất khẩu năm 2025 đạt khoảng 99 triệu USD (tăng 141% so với 2024), đà tăng trưởng này tiếp tục duy trì mạnh mẽ trong quý I với kim ngạch ước đạt 35 triệu USD, tăng khoảng 190% so với cùng kỳ năm 2025.

Dù mang lại tăng trưởng ngắn hạn, việc phụ thuộc lớn vào Trung Quốc cũng đặt ra không ít rủi ro. Việc cân đối lại cơ cấu thị trường vẫn là yêu cầu quan trọng để đảm bảo tăng trưởng bền vững.

Các thị trường khác: chưa tạo được lực kéo

Trong khi Trung Quốc tăng mạnh, các thị trường chủ lực khác vẫn chưa phục hồi rõ rệt. Xuất khẩu sang Mỹ trong quý I giảm hơn 10%, tiếp tục là “điểm nghẽn” lớn nhất. Xuất khẩu sang Nhật Bản và Hàn Quốc cũng giảm khoảng 10%, phản ánh tiêu dùng chưa cải thiện đáng kể.

Xuất khẩu sang thị trường châu Âu (EU) gần như đi ngang, cho thấy cầu ổn định nhưng chưa đủ mạnh để tạo tăng trưởng. Tuy nhiên, thị trường này vẫn mở ra cơ hội ở phân khúc cá thịt trắng và các sản phẩm đáp ứng tiêu chuẩn bền vững.

Ở chiều tích cực, các thị trường như ASEAN, Australia, Đài Loan hay một số thị trường mới nổi tiếp tục tăng trưởng, góp phần đa dạng hóa đầu ra.

Đối với toàn ngành, xuất khẩu trong quý II được dự báo tiếp tục tăng trưởng dương nhưng phân hóa rõ rệt. Tôm và cá tra vẫn là trụ cột với Trung Quốc là động lực chính; trong khi Mỹ và một số thị trường phát triển tiếp tục là yếu tố kìm hãm. Các thị trường có lợi thế về logistic cùng với lợi thế thuế quan của các hiệp định FTA sẽ là những lựa chọn ưu tiên của các DN thủy sản trong năm nay.