Hàng hóa

Nhiều Bộ ngành lo ngại về lợi ích thực khi thị trường xăng dầu mở cửa cho nhà đầu tư ngoại

11:46 | 08/04/2021

Chia sẻ

Theo Bộ Công an, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tài chính quy định cho phép nhà đầu tư nước ngoài nắm giữ không quá 35% cổ phần doanh nghiệp xăng dầu trong nước gây lo ngại về vấn đề an ninh năng lượng, tính pháp lý và lợi ích thực chất của việc mở cửa cho phép đầu tư nước ngoài.

Mới đây, Bộ Công Thương vừa có Tờ trình gửi Chính phủ về việc ban hành Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 83/2014 về kinh doanh xăng dầu. 

Tại Tờ trình, Bộ Công Thương giải trình ý kiến góp ý của một số thành viên chính phủ về việc bổ sung quy định cho phép các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu trong nước nếu có hoạt động sản xuất có thể chuyển nhượng cổ phần cho nhà đầu tư nước ngoài nhưng không quá 35%.

Bộ Công an, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tài chính cho rằng đây là quy định mới, gây lo ngại về vấn đề an ninh năng lượng, tính pháp lý và lợi ích thực chất của việc mở cửa cho phép đầu tư nước ngoài.

Tuy nhiên theo Bộ Công Thương quy định này mới đưa vào Nghị định nhưng thực tế đã được thực hiện nhiều năm nay đối với doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu có vốn Nhà nước như Petrolimex (đã bán cho nhà đầu tư nước ngoài 20%), PVOil (35%), BSR (49%),... 

"Trong qua quá trình cổ phần hóa, huy động vốn đầu tư và đã được Thủ tướng Chính phủ thông qua chủ trương trước khi thực hiện. Đến nay, các doanh nghiệp này vẫn đang kinh doanh, hoạt động bình thường", Bộ Công Thương cho biết.

Bên cạnh đó, Bộ này cũng giải thích việc đưa nội dung quy định này vào Dự thảo Nghị định cũng là để thực hiện chỉ đạo của lãnh đạo Chính phủ hồi 3/2016 về phát hành tăng vốn cho cổ đông chiến lược của Petrolimex.

"Bộ Công thương nắm kỹ tình hình, sửa đổi, hoàn thiện các quy định chưa phù hợp để đảm bảo nhà đầu tư chiến lược nước ngoài sẽ cùng Petrolimex đầu tư dài hạn cho dự án nhà máy lọc dầu...", Bộ Công Thương dẫn lại chỉ đạo của lãnh đạo Chính phủ.

Ngoài ra, sự tham gia của nhà đầu tư nước ngoài góp phần cải thiện đáng kể công tác quản trị, giúp minh bạch hơn các báo cáo tài chính, qua đó nâng cao hiệu quả và khả năng cạnh tranh, đặc biệt là giúp cho giá trị các doanh nghiệp gia tăng thông qua giá trị cổ phiếu.

"Có thể thấy các nhà đầu tư nước ngoài cũng rất am hiểu và tuân thủ theo các quy định, pháp luật Việt Nam trong lĩnh vực kinh doanh xăng dầu. 

Tuy nhiên, do chưa có quy định chính thức và cụ thể về tỷ lệ nắm giữ cổ phần của nhà đầu tư nước ngoài nên các doanh nghiệp trong nước cũng như cơ quan quản lý rất lúng túng khi thương thảo với họ về việc đầu tư, phát hành tăng vốn.

Đặc biệt là việc thiếu đồng nhất về tỷ lệ nắm giữ cổ phần của đối tượng này khi doanh nghiệp niêm yết trên sàn chứng khoán", Bộ Công Thương đánh giá.

Cũng theo Bộ Công Thương, trên thực tế, còn hàng nghìn doanh nghiệp khác đang tham gia kinh doanh xăng dầu, trong đó có nhiều công ty cổ phần hoạt động đa ngành đã niêm yết trên sàn chứng khoán cũng có nhu cầu thu hút vốn đầu tư nước ngoài.

Các nhà đầu tư nước ngoài cũng quan tâm tới cổ phiếu của các công ty đó nhưng đều gặp khó khăn vì thiếu quy định rõ ràng, cụ thể. Do đó, Bộ công Thương cho rằng việc rà soát và bổ sung nội dung quy định này là phù hợp với thực tế đã phát sinh và nhu cầu phát triển của ngành xăng dầu trong nước.

“Việc quy định giới hạn chuyển nhượng cổ phần ở mức 35% vừa giải quyết được vấn đề thu hút vốn, công nghệ, kỹ năng quản trị doanh nghiệp song vẫn hạn chế được mức độ can thiệp của nhà đầu tư nước ngoài vào hoạt động sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp trong nước”, Bộ này nhấn mạnh.

Do đó, cần cân nhắc lợi ích của việc chưa mở cửa cho nhà đầu tư nước ngoài mua cổ phần của doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu với việc mở cửa thu hút vốn, công nghệ của nhà đầu tư nước ngoài sớm.

"Việc đề xuất mở cửa thị trường xăng dầu xuất phát từ chính nhu cầu của doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu trong nước, không phải nhu cầu từ doanh nghiệp nước ngoài. Hầu hết các nước trên thế giới và khu vực đã mở cửa thị trường xăng dầu như Trung Quốc, Singapore, Thái Lan, Nhật Bản,...", theo Bộ Công Thương.

Đồng thời khẳng định doanh nghiệp xăng dầu dù thuộc thành phần kinh tế nào, khi kinh doanh tại thị trường Việt Nam cũng phải tuân thủ các điều kiện, quy định tại Nghị định này và các văn bản quy phạm pháp luật khác có liên quan. 

Do đó, doanh nghiệp hoàn toàn bị kiểm soát hoạt động để bảo đảm quản lý về an ninh năng lượng, chất lượng, an toàn cháy nổ,...

Việc cho phép chuyển nhượng này là hoạt động đầu tư gián tiếp, chưa cho phép doanh nghiệp được trực tiếp thực hiện quyền phân phối xăng dầu tại Việt Nam. Việc thực hiện quyền phân phối xăng dầu tại Việt Nam chỉ được thực hiện khi doanh nghiệp nước ngoài thành lập chi nhánh tại Việt Nam và trực tiếp triển khai hoạt động phân phối.

"Tuy nhiên, trong trường hợp Thủ tướng Chính phủ thấy nội dung cho phép thương nhân kinh doanh xăng dầu nếu có hoạt động sản xuất được chuyển nhượng cổ phần cho nhà đầu tư nước ngoài không quá 35% cần phải tiếp tục nghiên cứu, đánh giá thêm, Bộ Công Thương kiến nghị bỏ nội dung này ra khỏi dự thảo Nghị định sửa đổi Nghị định 83", Bộ Công Thương đề xuất tại Tờ trình.

Theo Bộ Công Thương sau khi Văn phòng Chính phủ lấy ý kiến thành viên Chính phủ về dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định 83 về kinh doanh xăng dầu, có 24/25 ý kiến thống nhất thông qua.

Chỉ có một ý kiến đề nghị chỉnh lý Dự thảo Nghị định đối với nội dung lấy ý kiến số 1 theo phương án đã chọn (không đồng ý với nội dung cho phép thương nhân kinh doanh xăng dầu được chuyển nhượng cổ phần cho nhà đầu tư nước ngoài nhưng không quá 35%).

Ngoài ra, có 3 thành viên thông qua nhưng có thêm ý kiến góp ý đối với một số nội dung dự thảo Nghị định.

Như Huỳnh