Loạt tàu hàng bị tấn công ở eo biển Hormuz

Ngày 11/3, giao thông hàng hải qua eo biển Hormuz – huyết mạch vận chuyển dầu mỏ của thế giới – vẫn ở trong trạng thái đình trệ.

Tình hình đã trở nên căng thẳng hơn trước khi ba tàu thương mại liên tiếp bị tấn công bởi các phương tiện tấn công chưa xác định, làm dấy lên lo ngại mới đối với chuỗi cung ứng toàn cầu và thị trường năng lượng.

Theo hãng tin Reuters và đài BBC, số lượng tàu bị nhắm mục tiêu trong khu vực kể từ khi xung đột bắt đầu đã lên tới ít nhất 14 tàu, trong khi Cơ quan Điều hành Thương mại Hàng hải Vương quốc Anh (UKMTO) báo cáo có tới 17 sự cố và hoạt động đáng ngờ nhắm vào các tàu hoạt động quanh Vịnh Ả Rập, Eo biển Hormuz và Vịnh Oman.

Đầu tiên, tàu Mayuree Naree - một tàu chở hàng khô rời cờ Thái Lan do công ty Precious Shipping vận hành, đã bị trúng hai vật thể bay khi đang di chuyển qua eo biển, cách miền bắc Oman khoảng 19 km. 

Theo xác nhận từ đơn vị quản lý rủi ro hàng hải Vanguard và Hải quân Hoàng gia Thái Lan, vụ tấn công đã gây ra hỏa hoạn và làm hư hại buồng máy của tàu. Trong số 23 thành viên thủy thủ đoàn, Hải quân Oman đã sơ tán an toàn 20 người vào bờ, trong khi 3 người còn lại được báo cáo mất tích và nhiều khả năng bị mắc kẹt trong buồng máy. 

Con tàu này trước đó vài giờ đã khởi hành từ cảng Khalifa, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE).

Thứ hai, tàu container ONE Majesty mang cờ Nhật Bản. Theo hai công ty an ninh hàng hải, tàu đã bị một vật thể bay tấn công khi đang neo đậu ở Vùng Vịnh, cách thành phố cảng Ras Al Khaimah (UAE) khoảng 46 km về phía tây bắc. 

Đại diện đơn vị thuê tàu là Ocean Network Express (ONE) và chủ sở hữu Mitsui O.S.K. Lines cho biết tàu chỉ bị thiệt hại nhẹ với một lỗ thủng cỡ 10 cm trên mớn nước. Toàn bộ thủy thủ đoàn an toàn, tàu vẫn duy trì khả năng hoạt động, đủ điều kiện đi biển và đang hướng về bến cảng an toàn.

Thứ ba, tàu Star Gwyneth - một tàu chở hàng rời mang cờ quần đảo Marshall. Con tàu này bị tấn công vào khu vực hầm hàng và thân tàu khi đang neo đậu cách Dubai khoảng 92 km về phía tây bắc. Theo chủ sở hữu Star Bulk Carriers, không có thương vong về người và con tàu không bị nghiêng sau sự cố.

Việc vận chuyển dọc theo eo biển nhỏ hẹp này bị đình trệ có nguyên nhân trực tiếp từ bối cảnh quân sự leo thang kể từ ngày 28/2, thời điểm Mỹ và Israel bắt đầu tiến hành các cuộc không kích vào Iran. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran đã đưa ra cảnh báo rằng bất kỳ tàu nào đi qua Eo biển Hormuz đều sẽ bị nhắm mục tiêu.

Phản ứng trước tình hình này, quân đội Mỹ thông báo đã "tiêu diệt" 16 tàu rải mìn của Iran trong khu vực eo biển. Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng đưa ra lời cảnh báo Iran không được rải thêm mìn, đồng thời đe dọa sẽ gia tăng các cuộc tấn công của Mỹ nếu Tehran tiếp tục cản trở eo biển. 

Dù vậy, theo các nguồn tin thạo tin của Reuters, Hải quân Mỹ hiện đã từ chối các yêu cầu hộ tống quân sự hàng ngày từ ngành vận tải biển với lý do rủi ro tấn công hiện đang ở mức quá cao, dù ông Trump khẳng định Mỹ sẵn sàng cung cấp sự hộ tống khi cần thiết.

Xung đột không chỉ giới hạn ở eo biển. Theo đài BBC, các cuộc tấn công của Iran đã lan rộng ra khu vực, bao gồm Saudi Arabia, UAE và Kuwait. 

Ở chiều ngược lại, Israel thông báo bắt đầu một "làn sóng tấn công diện rộng" nhằm vào cơ sở hạ tầng của Hezbollah ở Lebanon và các mục tiêu của Iran.

Eo biển Hormuz là tuyến đường vận chuyển dầu mỏ nhộn nhịp nhất thế giới. Theo thống kê, khoảng 20% lượng dầu của thế giới được luân chuyển qua đây với lưu lượng trung bình 3.000 tàu mỗi tháng. Sự tắc nghẽn hiện tại đồng nghĩa với việc 1/5 nguồn cung dầu mỏ toàn cầu bị ngăn chặn.

Hệ quả lập tức phản ánh lên giá cả. Dầu Brent đang được giao dịch ở mức 89,44 USD/thùng, cao hơn 20% so với thời điểm trước chiến tranh. Đầu tuần, giá dầu thậm chí đã vượt mốc 100 USD/thùng trước khi hạ nhiệt nhờ phát biểu của Tổng thống Trump rằng cuộc chiến "đã khá hoàn tất". Dù vậy, giá dầu vẫn duy trì ở mức cao.