Kinh tế thế giới chờ đợi: Ông Trump còn hai tuần để giải bài toán Hormuz

Mốc thời gian đáng chú ý

Trong bối cảnh giá dầu tăng cao lên mức cao nhất nhiều năm và chuỗi cung ứng toàn cầu gặp gián đoạn vì Eo biển Hormuz đóng cửa , giới lãnh đạo doanh nghiệp đang chuẩn bị đề phòng cho những tình huống xấu nhất.

Vào ngày 20/3, CEO Scott Kirby của United Airlines cho biết ông đang lên kế hạch cho kịch bản giá dầu lên 175 USD/thùng và duy trì trên 100 USD/thùng cho đến hết năm 2027.

Trong những năm gần đây, giới lãnh đạo doanh nghiệp đã dần quen với các các thay đổi dồn dập trong nền kinh tế thế giới. Tuy nhiên, sự leo thang của xung đột Trung Đông đang khiến các thị trường toàn cầu và doanh nghiệp lo sợ. Chứng khoán suy yếu, ngay cả các tài sản an toàn như vàng và trái phiếu cũng đồng loạt giảm giá.

Nhà Trắng đang phản ứng với nỗi lo này. Vào ngày 21/3, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Tehran có 48 giờ để mở cửa Eo biển Hormuz, nếu không Mỹ sẽ tấn công các nhà máy năng lượng của Iran.

Giới lãnh đạo doanh nghiệp cũng đã chia sẻ “hạn chót” của riêng họ. Các thành viên trong Hội đồng CFO (Giám đốc tài chính) của CNBC hiện cho rằng chính quyền Tổng thống Donald Trump và các đồng minh chỉ có khoảng hai tuần để mở lại Eo biển Hormuz, nếu không, họ phải tính đến kịch bản xung đột kéo dài ít nhất đến giữa năm, kéo theo nhiều hệ lụy tiêu cực đến nền kinh tế toàn cầu.

Trong cuộc trao đổi với CNBC vào sáng 17/3, một CFO ngành năng lượng cho biết công ty của ông đang xây dựng ba kịch bản, bao gồm: Eo biển Hormuz mở cửa lại vào cuối tháng 3, vào giữa năm, hoặc tệ nhất là bị phong tỏa đến hết năm nay.

Vị CFO thừa nhận ông không thể xác định kịch bản nào có nhiều khả năng xảy ra hơn, buộc ông và các cấp dưới phải lo ngại về “kịch bản tồi tệ nhất”.

Không chỉ ngành năng lượng, các CFO ở lĩnh vực khác cũng lo ngại về thời gian xung đột kéo dài. Một vị CFO ngành công nghệ chỉ ra rằng tuy công ty của ông không chịu ảnh hưởng trực trực tiếp của giá dầu, họ vẫn chịu tác động gián tiếp qua sự suy yếu của nhu cầu của doanh nghiệp. Ông đặt câu hỏi: “Tình hình này sẽ kéo dài bao lâu?”

Ông John Kilduff, chuyên gia thị trường năng lượng và hàng hóa tại Again Capital, trong cuộc trao đổi với các CFO ngày 17/3, cho biết giới giao dịch cũng đang tập trung vào mốc cuối tháng 3.

Ông nói với vị CFO công ty năng lượng: “Kịch bản Eo biển Hormuz mở cửa lại vào cuối tháng 3 mà ông nhắc đến - tức khoảng hai tuần nữa kể từ bây giờ - cũng là điều mà tôi đang nói với mọi người…

Sau ngày 1/4, nếu các nhà giao dịch nhận định xung đột sẽ kéo dài đến giữa năm, một vòng định giá mới sẽ bắt đầu. Theo kiến của tôi, khi đó giá dầu thô WTI sẽ vượt 100 USD/thùng và chúng ta sẽ phải lo ngại về nguy cơ thiếu hụt nguồn cung, đặc biệt là ở châu Á”.

Nguy cơ thiếu hụt nguồn cung

Việc các nước từ Nhật Bản đến Mỹ công bố kế hoạch giải phóng kho dự trữ dầu chiến lược có thể giúp giảm bớt áp lực nguồn cung. Tuy nhiên, ông Kilduff cảnh báo hiệu quả của biện pháp này sẽ không kéo dài.

Ông chỉ ra: “Thế giới đang mất khoảng 10 - 12 triệu thùng dầu/ngày từ nguồn cung ở Trung Đông… Không một biện pháp chính sách nào có thể bù đắp con số này”.

Đó là lý do ông Kilduff cho rằng mốc thời gian 1/4 sẽ mang tính quyết định. Đến khi đó, nếu quân đội và chính phủ Mỹ không đưa ra giải pháp để thị trường có thể hy vọng Eo biển Hormuz sẽ sớm mở cửa trở lại, cuộc khủng hoảng năng lượng thực sự sẽ bắt đầu, vị chuyên gia cảnh báo

Ông cảnh báo tiếp: “Đến giữa năm nay, những nước như Ấn Độ, Nhật Bản và Hàn Quốc sẽ thiếu hụt năng lượng. Họ sẽ phải bắt đầu hạn chế sản lượng công nghiệp, phải tiết kiệm để duy trì nguồn điện”.

Sau khi ông Trump đe dọa sẽ tấn công các nhà máy điện của Iran nếu nước này không mở cửa Eo biển Hormuz, Tehran cảnh báo sẽ phá hủy hạ tầng năng lượng vùng Vịnh để trả đũa.

100 USD/thùng có thể trở thành “giá sàn” mới cho dầu thô

Ngay cả khi tình hình ở Eo biển Hormuz được giải quyết, hầu hết các nhà đầu tư vẫn dự kiến giá dầu thô sẽ duy trì ở mức cao. Nhiều nước Trung Đông đã giảm sản lượng, một số cơ sở dầu khí đã bị hư hại, vì vậy khu vực này sẽ cần thời gian để khôi phục sản lượng.

Hôm 19/3 CEO Qatar Energy nói với Reuters rằng các cuộc tấn công của Iran đã làm tê liệt 17% công suất xuất khẩu khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) của nước này và việc sửa chữa sẽ tiêu tốn khoảng 3 - 5 năm.

Ông Kilduff dự đoán nếu căng thẳng Trung Đông hạ nhiệt, giá dầu cũng sẽ chỉ đi xuống một cách chậm chạp.

Ông nhận xét: “Việc giá dầu thô lùi xuống 70 hay 60 USD/thùng sẽ không dễ dàng, bởi các yếu tố căn bản và rất có thể là môi trường rủi ro vẫn còn cao”.

Trước mắt, điều các nhà đầu tư cần chú ý nhất vẫn là hai tuần tới. Ông Kilduff cảnh báo: “Trong một hoặc hai tuần tới, mức 100 USD/thùng có thể trở thành giá sàn mới của thị trường dầu mỏ. Nếu không có tiến triển đáng kể trong việc đảm bảo an ninh ở Eo biển Hormuz thì lòng tin của thị trường sẽ biến mất”. 

Theo quan điểm của vị chuyên gia, lý do giá dầu WTI trong những ngày gần đây không vượt 100 USD/thùng và dầu Brent tương đối ổn định trong khoảng 105 - 110 USD/thùng là thị trường còn tin tưởng rằng tình hình ở Hormuz có thể được giải quyết nhanh chóng. Khi lòng tin không còn, giá dầu thô có thể sẽ tăng đáng kể.