Huyền thoại Jeremy Grantham chỉ trích chiến lược yêu thích của Warren Buffett là ‘thao túng giá cổ phiếu’ và làm hại nền kinh tế

Phản pháo Warren Buffett 

Tại Mỹ, mua cổ phiếu quỹ là một trong các chính sách của doanh nghiệp bị chỉ trích nhiều nhất. Thượng nghị sỹ Elizabeth Warren nói đây là hành vi “thao túng thị trường” và nên bị coi là bất hợp pháp. 

Bà Warren cho rằng khi doanh nghiệp mua lại cổ phiếu của chính mình với hy vọng làm tăng lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu (EPS) thì họ đang giết chết sự đổi mới.

Số tiền đó nên được dùng để đầu tư xây dựng nhà máy mới, nghiên cứu và phát triển (R&D) và giúp thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, thay vì bị phí phạm vào việc nâng giá cổ phiếu hay giúp các cổ đông giàu lên.

Song, Warren Buffett, CEO kiêm Chủ tịch Berkshire Hathaway, là người ủng hộ việc mua cổ phiếu quỹ và đã mạnh tay sử dụng chiến thuật này trong nhiều thập kỷ.

Berkshire Hathaway chi kỷ lục 27 tỷ USD để mua lại cổ phiếu vào năm 2021 và thêm 8 tỷ USD khác trong năm 2022. Ông không tiếc lời chỉ trích những người phản đối chính sách này trong bức thư gửi cổ đông năm 2023. 

Ông viết: “Khi có người nói rằng tất cả hoạt động mua lại cổ phiếu đều gây hại cho cổ đông hoặc đất nước, nhưng đặc biệt có lợi cho các CEO, thì người đó là một kẻ mù chữ về kinh tế hoặc là kẻ mị dân dẻo mỏ, hoặc có thể là cả hai”. Vị tỷ phú khẳng định mua cổ phiếu quỹ “có lợi cho mọi chủ sở hữu doanh nghiệp – theo mọi khía cạnh”.

Tuy nhiên, có một người thuộc phe chỉ trích mà Warren Buffett sẽ khó có thể gọi ông là “kẻ mù chữ về kinh tế”.

Tuần trước, ông Jeremy Grantham, người đồng sáng lập công ty đầu tư hàng đầu thế giới GMO, cho biết ông cũng tin rằng việc mua cổ phiếu quỹ nên bị cấm.

Grantham là nhà đầu tư nổi tiếng với việc dự đoán đúng hàng loạt bong bóng trên thị trường tài chính, bao gồm sự sụp đổ của thị trường nhà đất Mỹ năm 2008.

Dữ liệu của Harvard Business Review cho thấy từ năm 2003 đến 2012, các công ty thuộc chỉ số S&P 500 đã chi 54% lợi nhuận để mua cổ phiếu quỹ và thêm 37% khác cho cổ tức, khiến họ thiếu vốn để đầu tư mở rộng sản xuất hoặc thuê thêm nhân viên.

Tờ Fortune cho biết đến năm 1982, mua cổ phiếu quỹ là hành động bất hợp pháp và bị coi là một hình thức thao túng thị trường. Theo ông Grantham, nguyên nhân là các tay trong doanh nghiệp thường ra quyết định mua lại cổ phiếu dựa trên các thông tin không công khai.

Ông nói tiếp: “Bởi vậy, việc này tạo điều kiện cho doanh nghiệp thao túng cổ phiếu. Và theo ý kiến của tôi, doanh nghiệp nên bị cấm mua cổ phiếu quỹ”.

Ông cho rằng tăng trưởng GDP và năng suất của Mỹ đã chậm lại kể từ khi “trào lưu” mua cổ phiếu quỹ trở nên phổ biến vào thập niên 1980. Theo ông, nền kinh tế sẽ ở trong tình trạng tốt hơn nhiều nếu doanh nghiệp bị buộc phải trả cổ tức.

Ông giải thích: “Khi đó doanh nghiệp sẽ có thêm động lực để xây nhà máy mới thay vì mua cổ phiếu quỹ, đầu tư cho tài sản cố định sẽ tăng lên chút đỉnh thay vì ở mức thấp trầm trọng như hiện nay”.

Chỉ trích gay gắt

Tiếp đến, Grantham chỉ trích đích danh Warren Buffett vì Chủ tịch Berkshire Hathaway từng tuyên bố rằng doanh nghiệp mua cổ phiếu quỹ không khác gì trả cổ tức. Nhà hiền triết xứ Omaha tin rằng mua cổ phiếu quỹ là một trong những cách để hoàn trả giá trị cho cổ đông.

Nhưng ông Grantham cho rằng cổ tức phân phối lợi nhuận một cách công bằng cho tất cả các cổ đông, còn việc doanh nghiệp mua cổ phiếu quỹ thì khác.

“Doanh nghiệp chọn mua cổ phiếu quỹ thay vì trả cổ tức đồng nghĩa với việc họ liên tục đẩy các cổ đông kém nhiệt tình nhất rời đi. Và nếu người nào đó nghĩ rằng việc này không kéo giá cổ phiếu đi lên thì ông ta thật là thiếu khả năng suy luận”.

Theo ông Grantham, nếu các CEO tin rằng mua cổ phiếu quỹ giống như trả cổ tức và không thao túng thị trường, thì thay vào đó họ nên trả cổ tức.

“Mọi người nói rằng mua cổ phiếu quỹ giống hệt như trả cổ tức. Nếu đúng vậy thì các vị cứ trả cổ tức đi. Khi đó, tôi sẽ hài lòng và hẳn các vị cũng hài lòng, và Warren Buffett sẽ phải trả tiền thuế”. Ông nói thêm với giọng điệu mỉa mai: “Xin lỗi vì đã nói sự thật nhé”.

Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 (Vietnam Investment Forum 2027)

Thời gian: Ngày 12/11/2026
Địa điểm: Shilla Monogram Hanoi Westlake, số 6 Hoàng Minh Thảo, Tây Hồ Tây, Hà Nội

Là sự kiện thường niên quy tụ các chuyên gia đầu ngành, Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 mang đến những góc nhìn chuyên sâu về triển vọng đầu tư và cơ hội trên thị trường năm 2027.

Trong khuôn khổ sự kiện, Ban tổ chức sẽ công bố Best Retail Brokers 2026 - Bảng xếp hạng công ty chứng khoán có dịch vụ bán lẻ tốt nhất thị trường Việt Nam.

Cùng cộng đồng đầu tư đón đầu xu hướng, cập nhật góc nhìn chuyên gia và khám phá cơ hội đầu tư năm 2027.

Bạn cũng sẽ có cơ hội nhận vé mời đặc biệt của BTC khi tham gia khảo sát về triển vọng kinh tế, thị trường tài chính và chiến lược phân bổ tài sản trong năm 2027.

Mua vé theo nhóm
giảm đến 30% Dự báo của bạn về
triển vọng kinh tế 2027
(Để có cơ hội nhận vé miễn phí)