Fed sẽ chứng kiến nhiều thay đổi trong năm 2026, nhà đầu tư nên dè chừng

Trong năm 2026, Fed có thể sẽ chứng kiến nhiều thay đổi.

Tổng thống Donald Trump báo hiệu ông sắp chọn ra ứng viên cho vị trí chủ tịch Fed, đồng thời tái khẳng định mong muốn đưa lãi suất xuống thấp hơn. Gần đây, chủ nhân Nhà Trắng tiết lộ với Wall Street Journal rằng ông kỳ vọng chủ tịch Fed tiếp theo sẽ có cùng quan điểm.

Cho đến nay, thị trường vẫn chưa tỏ ra quá lo ngại rằng ngân hàng trung ương (NHTW) Mỹ sẽ đánh mất hoàn toàn tính độc lập sau khi nhiệm kỳ của Chủ tịch đương nhiệm Jerome Powell kết thúc vào tháng 5/2026.

Tuy nhiên, giới đầu tư vẫn đang đề phòng khả năng nội bộ Fed rạn nứt bất thường, vai trò và ảnh hưởng của chủ tịch Fed suy giảm, cùng với những thay đổi đáng quan ngại khác.

Mối nguy tới thị trường

Giới phân tích cảnh báo nếu tính độc lập của Fed bị xói mòn, nền kinh tế và các thị trường sẽ đối mặt với mối nguy lớn.

Tuy Fed kiểm soát lãi suất ngắn hạn, chi phí đi vay tại Mỹ thực chất chịu nhiều ảnh hưởng từ lợi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn dài hơn. Lợi suất lại phụ thuộc vào kỳ vọng của nhà đầu tư về lãi suất ngắn hạn trong tương lai.

Nếu Fed giảm mạnh lãi suất khi nền kinh tế vẫn vững vàng, nhà đầu tư có thể sẽ lo ngại lạm phát bùng nổ trở lại, buộc các quan chức tăng lãi suất trong tương lai.

Rốt cuộc, những nỗi lo đó có thể kéo lợi suất và chi phí vay đi lên thay vì đi xuống. Ngoài ra, lợi suất tăng mạnh cũng có nguy cơ khiến thị trường chứng khoán hoảng loạn.

Mối nguy với các chủ tịch Fed chi nhánh

Dù vị trí chủ tịch Fed sắp thay đổi, cho tới nay thị trường vẫn khá bình tĩnh. Chủ tịch Fed thường có ảnh hưởng lớn tới Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) nhưng người đó không có quyền đơn phương ấn định lãi suất.

Vì vậy, dù ông Trump đưa đồng minh ngồi vào ghế chủ tịch Fed, Nhà Trắng cũng khó có thể chi phối hoàn toàn NHTW Mỹ.

Tuy nhiên, một số chuyên gia trên Phố Wall cho rằng kịch bản này không thể bị loại trừ. FOMC bao gồm 12 thành viên, trong đó có 7 người thuộc Hội đồng Thống đốc, chủ tịch Fed chi nhánh New York và 4 trong số 11 chủ tịch khu vực còn lại.

Chủ tịch các chi nhánh được hội đồng quản trị của từng ngân hàng lựa chọn và được Hội đồng Thống đốc thông qua. Nếu đồng minh của ông Trump chiếm thế đa số trong Hội đồng Thống đốc, họ có thể sẽ tìm cách loại bỏ những chủ tịch chi nhánh phản đối giảm lãi suất.

Hiện tại, Hội đồng Thống đốc có ba thành viên là người do ông Trump bổ nhiệm. Tuy nhiên, vào đầu tháng 12, cả ba đã cùng các thống đốc khác tái bổ nhiệm toàn bộ các chủ tịch chi nhánh.

Khả năng đồng minh của ông Trump chiếm đa số

Ông Trump có thể có cơ hội lựa chọn một số thống đốc mới trong những tháng tới, từ đó thay đổi cán cân quyền lực bên trong Fed.

Một ghế trống sẽ xuất hiện nếu ông Powell hoàn toàn rời khỏi Fed. Nhiệm kỳ lãnh đạo Fed của ông Powell sẽ kết thúc vào năm sau, nhưng nhiệm kỳ thống đốc vẫn kéo dài đến năm 2028.

Hầu hết các chủ tịch Fed đều từ bỏ mọi chức vụ trong cơ quan này để mở đường cho nhà lãnh đạo mới, dù không có quy định bắt buộc. 

Cơ hội khác có thể đến từ việc Tòa án Tối cao cho phép ông Trump sa thải Thống đốc Lisa Cook dựa trên cáo buộc gian lận hồ sơ vay thế chấp.

Trong trường hợp này, 5 trong số 7 thành viên trong Hội đồng Thống đốc sẽ là người do ông Trump bổ nhiệm.

Ông Blake Gwinn, trưởng bộ phận lãi suất Mỹ tại RBC Capital Markets, cho biết khi đó khả năng Hội đồng Thống đốc loại bỏ các chủ tịch chi nhánh phản đối hạ lãi suất sẽ tăng mạnh, đủ để khiến thị trường sợ hãi.

Vị chuyên gia nhận xét: “Nếu ông Trump có thể thay thế cả ông Powell lẫn bà Cook, câu chuyện sẽ thực sự trở nên gay cấn”.

Chia rẽ nhiều hơn, bất ổn gia tăng

Mặt khác, cũng có khả năng kịch bản trên sẽ không thành sự thực. Nhưng nhiều nhà đầu tư cảnh báo chỉ cần Fed trở nên chia rẽ hơn, thị trường cũng sẽ gặp rắc rối.

Một số ý kiến cho rằng có khả năng chủ tịch Fed tiếp theo sẽ thúc đẩy giảm lãi suất nhưng bị đa số thành viên FOMC ngăn cản.

Tại những nước như Anh, việc ủy ban chính sách tiền tệ đi ngược quan điểm của người đứng đầu NHTW không phải chuyện chưa từng xảy ra. Nhưng ở Mỹ, đây sẽ là sự thay đổi có ý nghĩa hệ trọng.

Ông John Briggs, trưởng bộ phận chiến lược lãi suất Mỹ tại Natixis Corporate and Investment Banking, lưu ý rằng trong kịch bản này, quan điểm của mỗi thành viên FOMC sẽ có nhiều sức nặng hơn thường lệ.

Điều đó có thể làm gia tăng sự không chắc chắn về lộ trình lãi suất và biến động trên thị trường trái phiếu. Khi biến động tăng, lợi suất trái phiếu kho bạc nhiều khả năng cũng sẽ đi lên, do nhà đầu tư đòi hỏi phần bù rủi ro cao hơn. 

Tín hiệu từ thị trường trái phiếu

Trong những tuần gần đây, chênh lệch giữa lợi suất trái phiếu kho bạc ngắn hạn và dài hạn đã nới rộng.

Một số chuyên gia xem đây là dấu hiệu cho thấy nhà đầu tư đang ngay càng lo ngại về tính độc lập của Fed, bởi họ dự kiến lãi suất ngắn hạn sẽ đi xuống, nhưng lợi suất dài hạn thì không.

Tuy nhiên, thị trường chứng khoán thì không mấy lo lắng. Triển vọng Fed cắt giảm lãi suất đang tạo động lực cho những nhóm cổ phiếu như ngân hàng và công nghiệp. 

Năng lực truyền tải thông điệp có ý nghĩa quan trọng

Theo một số chuyên gia, nhà đầu tư sẽ bớt lo ngại hơn nếu chủ tịch Fed mới có thể đưa ra lập luận thuyết phục để giảm mạnh lãi suất, thay vì chỉ lặp lại lời của ông Trump dù mục tiêu cuối cùng là như nhau. 

Ông Michael Lorizio, trưởng bộ phận giao dịch lãi suất Mỹ tại Manulife Investment Management, cho biết: “Nếu chủ tịch mới của Fed có cách truyền tải thông điệp khéo léo, điều đó không chỉ giúp thu hút sự ủng hộ của các đồng nghiệp, mà còn tạo sự ổn định, tránh làm giảm uy tín của Fed và hiệu quả của chính sách tiền tệ".