PMI tháng 3 giảm còn 51,2 điểm, giá hàng hoá tăng mạnh nhất 15 năm

Cuộc xung đột ở Trung Đông đã khiến tốc độ tăng chi phí đầu vào trong ngành sản xuất của Việt Nam nhanh hơn đáng kể trong tháng 3, từ đó giá bán hàng tăng với tốc độ nhanh nhất trong gần 15 năm.

Theo S&P Global, chỉ số Nhà Quản trị Mua hàng (PMI) ngành sản xuất Việt Nam của S&P Global vẫn nằm trên ngưỡng 50 điểm trong tháng 3, từ đó kéo dài thời kỳ cải thiện điều kiện kinh doanh hiện nay thành 9 tháng.

Tuy nhiên, chỉ số PMI đã giảm còn 51,2 so với 54,3 điểm của tháng 2 cho thấy các điều kiện sản xuất có mức cải thiện ít đáng kể nhất kể từ tháng 9 năm ngoái. 

Đáng chú ý, áp lực giá cả mạnh lên đã làm hạn chế nhu cầu và kết quả là, tốc độ tăng của cả số lượng đơn đặt hàng mới và sản lượng đều chậm lại. Từ đó, việc làm và hoạt động mua hàng đã giảm. Trong khi đó, thời gian giao hàng của nhà cung cấp bị kéo dài đáng kể.

Tác động của cuộc chiến tranh cũng khiến niềm tin kinh doanh giảm, và thái độ lạc quan đã giảm về mức thấp của 6 tháng.

Giá cả tăng nhanh vì xung đột Trung Đông

Không chỉ dừng lại ở việc ảnh hưởng đến đơn hàng mới, ảnh hưởng của xung đột ở Trung Đông còn làm gia tăng áp lực lạm phát.

Giá dầu tăng đã khiến cước phí, chi phí nhiên liệu và vận tải tăng khiến hơn 50% doanh nghiệp  được khảo sát ghi nhận tăng chi phí đầu vào trong tháng 3, với tốc độ tăng là mạnh nhất kể từ tháng 4/2022.

Trong khi gánh nặng chi phí đầu vào tăng được chuyển sang vai khách hàng, giá cả đầu ra đã tăng với một trong những tốc độ mạnh nhất kể từ khi chuỗi khảo sát bắt đầu vào năm 2011. Tốc độ lạm phát trong tháng 3 là mạnh nhất trong gần 15 năm.

Giá cả trong ngành sản xuất tăng mạnh đã làm hạn chế nhu cầu. Tổng số lượng đơn đặt hàng mới tiếp tục tăng khi một số công ty cho biết khách hàng đã cố gắng mua hàng trước khi hàng tăng giá.

Tuy nhiên, tốc độ tăng chỉ là nhẹ và là yếu nhất kể từ tháng 9 năm ngoái. Trong khi đó, nhu cầu trên thị trường quốc tế giảm, và số lượng đơn đặt hàng xuất khẩu mới đã giảm đáng kể sau khi ổn định trong tháng 2.

Sản lượng ngành sản xuất Việt Nam đã tăng với tốc độ đã giảm nhiều trong tháng 3. Lần tăng sản lượng kỳ này là lần thứ 11 trong 11 tháng, nhưng mức tăng là ít đáng kể nhất kể từ tháng 6/2025.

Số lượng đơn đặt hàng mới tăng chậm hơn và chi phí đầu vào tăng khiến các nhà sản xuất ngần ngại trong việc mua thêm hàng hóa trong tháng 3. Hoạt động mua hàng hóa đầu vào giảm đáng kể, từ đó kết thúc thời kỳ tăng kéo dài 8 tháng.

Tồn kho hàng mua cũng cũng đã giảm. Những công ty mua hàng hóa đầu vào đã gặp phải tình trạng kéo dài đáng kể về thời gian giao hàng của nhà cung cấp, và đây là mức kéo dài thời gian giao hàng đáng kể nhất trong 4 năm.

Các doanh nghiệp cho biết chi phí nhiên liệu tăng đã gây ra chậm trễ trong khâu vận tải. Đồng thời với việc giảm hoạt động mua hàng, các nhà sản xuất cũng có tín hiệu giảm số lượng việc làm.

Số lượng nhân viên trong ngành đã giảm lần đầu tiên trong 6 tháng. Số lượng việc làm giảm và khi các công ty khó khăn trong việc tìm mua nguyên vật liệu, lượng công việc tồn đọng đã tăng trong tháng 3.

Một số các nhà sản xuất đã sử dụng hàng tồn kho thành phẩm để đáp ứng yêu cầu đơn hàng, từ đó khiến hàng tồn kho sau sản xuất giảm đáng kể. Niềm tin kinh doanh đã giảm xuống mức thấp của 6 tháng trong tháng 3 khi có những quan ngại về ảnh hưởng của chiến tranh ở Trung Đông lên nhu cầu, giá cả và nguồn cung nguyên vật liệu trên thị trường quốc tế.

Tuy nhiên, các chuyên gia S&P Global kỳ vọng nhu cầu đối với hàng hoá thiết yếu sẽ vẫn ổn định và hỗ trợ cho việc tăng số lượng đơn đặt hàng mới và sản lượng, các doanh nghiệp vẫn tiếp tục dự đoán sản lượng tăng trong năm tới.

Theo ông Andrew Harker, Giám đốc Kinh tế tại S&P Global Market Intelligenc, chỉ số PMI ngành sản xuất Việt Nam của S&P Global cho thấy những ảnh hưởng ban đầu của chiến tranh ở Trung Đông đối với các công ty ngành sản xuất.

Khi quốc gia đang phụ thuộc vào dầu nhập khẩu từ khu vực chịu ảnh hưởng, tác động lên giá cả và chuỗi cung ứng ở mức độ nào đó đã phải được tính đến. Tốc độ tăng chi phí đầu vào đã nhanh hơn, và theo đó là giá bán hàng tăng - với tốc độ tăng là nhanh nhất trong gần 15 năm - cho thấy những ảnh hưởng ngay lập tức và đáng kể mà các doanh nghiệp đang phải gánh chịu.

"Sản lượng và số lượng đơn đặt hàng mới vẫn nằm trên vùng tăng trưởng (50 điểm) trong tháng 3, nhưng tốc độ tăng đã giảm hẳn so với tháng 2 và trong đó có một phần đến từ việc các nhà nhập khẩu đẩy nhanh đơn đặt trước để tránh hàng hóa tăng giá. Do đó, triển vọng trong ngắn hạn có vẻ ảm đạm, trừ khi có được một giải pháp nhanh chóng cho cuộc chiến tranh và sự gián đoạn qua eo biển Hormuz", ông Andrew Harker nói.