Ông Trump tiết lộ có thể kết thúc cuộc chiến dù Eo biển Hormuz chưa mở cửa
Tổng thống Mỹ Donald Trump và bản đồ Eo biển Hormuz. (Ảnh minh họa: Axios).
Cân nhắc của ông Trump
Theo tiết lộ của các quan chức Mỹ với tờ Wall Street Journal (WSJ), Tổng thống Donald Trump đã nói với các trợ lý rằng ông sẵn sàng chấm dứt chiến dịch quân sự tại Iran, ngay cả khi Eo biển Hormuz vẫn bị phong tỏa.
Trong những ngày gần đây, ông Trump và đội ngũ trợ lý đánh giá rằng một chiến dịch nhằm mở lại Eo biển Hormuz sẽ đẩy cuộc xung đột vượt quá khung thời gian 4 - 6 tuần mà ông đặt ra.
Theo nguồn tin của WSJ, ông chủ Nhà Trắng đã quyết định Mỹ nên đạt được mục tiêu chính là làm suy yếu đáng kể năng lực hải quân và khả năng không kích của Iran, đồng thời giảm bớt giao tranh và gia tăng áp lực ngoại giao để buộc Tehran mở cửa Hormuz.
Nếu kế hoạch này thất bại, Washington sẽ thúc đẩy các đồng minh châu Âu và vùng Vịnh đảm nhận vai trò chủ đạo trong nỗ lực mở cửa tuyến hàng hải quan trọng này. Ông Trump vẫn còn những lựa chọn quân sự khác, nhưng chúng không phải ưu tiên hàng đầu của ông.
Trong tháng qua, ông Trump đã bày tỏ nhiều quan điểm khác nhau về cách xử lý vấn đề Hormuz. Có lúc ông dọa sẽ tấn công hạ tầng năng lượng dân sự nếu Iran không mở cửa Eo biển Hormuz, lúc khác ông lại hạ thấp tầm quan trọng của tuyến hàng hải này và nói rằng việc eo biển bị phong tỏa là vấn đề mà các nước khác cần giải quyết.
Điều duy nhất chắc chắn là Eo biển Hormuz bị phong tỏa càng lâu, nền kinh tế toàn cầu càng chịu nhiều thiệt hại. Nhiều quốc gia, bao gồm cả các đồng minh lâu năm của Mỹ, đang chịu áp lực nặng nề từ tình trạng gián đoạn nguồn cung dầu khí.
Giới phân tích cảnh báo nếu an ninh hàng hải không sớm được khôi phục, Tehran sẽ tiếp tục đe dọa thương mại toàn cầu cho đến khi Mỹ và các đối tác đàm phán được một thỏa thuận, hoặc buộc phải sử dụng biện pháp quân sự để chấm dứt khủng hoảng.
Bà Suzanne Maloney, chuyên gia về Iran và Phó Giám đốc Viện Brookings ở Washington, nhấn mạnh chính Mỹ và Israel đã phát động cuộc chiến với Iran và cũng sẽ không tránh được hậu quả từ Hormuz.
“Các thị trường năng lượng trên thế giới đều liên kết với nhau. Nền kinh tế Mỹ không thể tránh khỏi thiệt hại từ những gì đang diễn ra và hậu quả sẽ trở nên tồi tệ hơn gấp nhiều lần nếu Eo biển Hormuz tiếp tục đóng cửa”, nữ chuyên gia lưu ý.
Phát biểu công khai của giới chức Mỹ
Vào ngày 30/3, Thư ký Báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt nói với truyền thông rằng Mỹ đang “nỗ lực hướng tới” việc khôi phục hoạt động bình thường tại Eo biển Hormuz. Tuy nhiên, bà không liệt kê nội dung này trong nhóm các mục tiêu quân sự cốt lõi của Mỹ tại Iran.
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio tiết lộ với tờ Al Jazeera rằng ông dự kiến chiến dịch hiện tại nhằm hoàn tất các mục tiêu quân sự của Mỹ sẽ kết thúc trong vài tuần.
Ông nói tiếp: “Sau đó chúng ta sẽ đối mặt với vấn đề Eo biển Hormuz, và Iran sẽ phải ra quyết định. Nếu không, một liên minh các quốc gia trên thế giới và khu vực Trung Đông - với sự tham gia của Mỹ - sẽ đảm bảo eo biển được mở trở lại, bằng cách này hay cách khác”.
Bất chấp những tuyên bố cứng rắn, ông Trump và các cấp dưới nhấn mạnh Eo biển Hormuz có ý nghĩa quan trọng với các nước châu Âu, châu Á và Trung Đông, nhưng không thiết yếu đối với nhu cầu năng lượng của Mỹ.
Trong những tuần qua, các trợ lý cấp cao nhất của ông Trump đã vận động các đồng minh và đối tác của Mỹ lên kế hoạch đàm phán hoặc các phương án khác để đảm bảo dòng chảy năng lượng qua eo biển này được thông suốt.
Trong tháng này, gần 40 quốc gia - bao gồm Anh, Pháp và Canada - đã cam kết sẵn sàng đóng góp cho những “nỗ lực hợp lý” nhằm đảm bảo an ninh hàng hải qua Eo biển Hormuz.
