Muốn chiến thắng trên Phố Wall? Học chơi poker có thể hữu ích hơn học kinh tế

Theo Bloomberg, vào năm 1983, nhà đầu tư hàng hóa Richard Dennis đánh cược với đối tác William Eckhardt rằng ông có thể đào tạo một nhóm người nghiệp dư được gọi là “Những chú rùa” thành nhà giao dịch tương lai thành công. 

“Những chú rùa” được cho tiền mặt để giao dịch. Cuối cùng, “rùa” đã lập một kỷ lục ấn tượng, mang về chiến thắng cho ông Dennis. 

Mới đây, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) chi nhánh New York cùng với Đại học Nam California và Đại học College London đã thực hiện một nghiên cứu nhằm tìm ra những yếu tố tạo nên một nhà giao dịch thành công. Kết quả của nghiên cứu này ngược lại với vụ cá cược "Những chú rùa".

Các tác giả nghiên cứu đã cho 56 nhà giao dịch chuyên nghiệp và 56 sinh viên tham gia đầu tư mô phỏng trên máy tính. Sau đó, những đối tượng này sẽ được đánh giá một loạt các kỹ năng, nhằm xác định yếu tố có liên quan đến thành công trong giao dịch.

Nghiên cứu phát hiện rằng, trong số các sinh viên, yếu tố có tương quan duy nhất tới sự thành công là trí thông minh chung. Tuy nhiên, trong nhóm các nhà giao dịch chuyên nghiệp, cả trí thông minh lẫn đặc điểm tính cách và kỹ năng nhận thức khác đều không có nhiều ảnh hưởng. Thành công của nhóm chuyên nghiệp cũng không phụ thuộc vào hiểu biết về giá trị. 

Các nhà nghiên cứu nhận ra rằng yếu tố quan trọng nhất ở nhóm thành công này là sự tinh vi trong chiến lược, thể hiện ở khả năng phân tích hành vi của người khác ở cấp độ cao.

Kết quả nghiên cứu trên gợi nhớ đến câu nói trong poker: “Những người mới chơi nghĩ về quân bài của họ. Với một chút kinh nghiệm, họ bắt đầu nghĩ đến quân bài của người kia. Poker [thực sự] bắt đầu khi bạn nghĩ xem người kia nghĩ gì về quân bài của bạn”.

Bài nghiên cứu của Fed gợi ý rằng các nhà giao dịch chuyên nghiệp đang đánh poker, trong khi sinh viên đang đánh cờ vua, cờ thỏ cáo hay xì dách (blackjack), vốn phụ thuộc vào trí thông minh, hơn là khả năng đoán suy nghĩ của đối phương.

Cũng không có gì đáng ngạc nhiên bởi các tổ chức chuyên nghiệp đang sử dụng poker hoặc những trò chơi chiến lược khác để lựa chọn và đào tạo nhà giao dịch.

Bài nghiên cứu cũng cho thấy những yếu tố khác như trí thông minh, chiến lược rủi ro, đặc điểm tính cách hoặc kiến thức về giá trị cơ bản không quan trọng, hoặc ít nhất là được phân bố quá đồng đều giữa các nhà giao dịch, đến mức không còn ý nghĩa trong việc dự đoán thành công.

Hơn nữa, kết quả của Fed và những nghiên cứu trước đây đối lập với thí nghiêm "Những chú rùa". Thí nghiệm năm 1983 cho rằng thành công trong giao dịch là nhờ tuân theo những quy tắc nhất định và không chịu ảnh hưởng từ tính cách hoặc suy nghĩ.

Phố Wall thường cho rằng có những đặc điểm tinh thần đóng vai trò tiên quyết trong thành công. Tuy nhiên, những đặc điểm này có nhiều biến thể và không phải là một kỹ năng duy nhất.

Người chơi poker đôi khi trở thành nhà giao dịch giỏi, nhưng không phải luôn luôn. Những người chơi giỏi môn cờ vua, cờ thỏ cáo và những trò chơi khác cũng có thể thành công bằng nhiều cách. Hơn nữa, bất kể tài năng nào cũng cần được mài dũa thông qua quá trình học tập kéo dài.

Tuy vậy, nghiên cứu của Fed lại không tìm thấy bất cứ lợi thế nào từ việc có nhiều năm giáo dục, kinh nghiệm trên thị trường hoặc những chỉ số giao dịch khác.

Liệu kết quả của Fed có đáng tin? 

Thí nghiệm “Những chú rùa” và quan điểm thông thường trên Phố Wall dựa trên những nhà giao dịch thật, trên thị trường tài chính thật. Trong khi đó, thí nghiệm của Fed chỉ được thực hiện bằng máy tính mô phỏng, với số tiền đặt cược tương đối nhỏ.

Nghiên cứu của Fed cho rằng nếu muốn trở thành một nhà giao dịch giỏi, bạn nên chơi poker hơn là tham gia các khóa đào tạo, và ưu tiên học về lý thuyết trò chơi hơn là kinh tế.

Quan điểm thông thường cho rằng bạn nên phát triển lợi thế so sánh của mình, bất kể chúng là gì, và nghiên cứu những nhà giao dịch thành công. Phố Wall thường cho rằng giao dịch là một kỹ năng rộng, kết hợp thông tin và kỹ thuật cơ bản để tạo ra trạng thái cân bằng.

Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 (Vietnam Investment Forum 2027)

Thời gian: Ngày 12/11/2026
Địa điểm: Shilla Monogram Hanoi Westlake, số 6 Hoàng Minh Thảo, Tây Hồ Tây, Hà Nội

Là sự kiện thường niên quy tụ các chuyên gia đầu ngành, Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 mang đến những góc nhìn chuyên sâu về triển vọng đầu tư và cơ hội trên thị trường năm 2027.

Trong khuôn khổ sự kiện, Ban tổ chức sẽ công bố Best Retail Brokers 2026 - Bảng xếp hạng công ty chứng khoán có dịch vụ bán lẻ tốt nhất thị trường Việt Nam.

Hãy tham gia đánh giá chất lượng dịch vụ công ty chứng khoán, góp phần phản ánh trải nghiệm thực tế của nhà đầu tư và có cơ hội nhận vé mời tham dự Diễn đàn.

Đánh giá chất lượng dịch vụ
công ty chứng khoán của bạn

Cùng cộng đồng đầu tư đón đầu xu hướng, cập nhật góc nhìn chuyên gia và khám phá cơ hội đầu tư năm 2027. Đăng ký ngay để nhận ưu đãi vé Early Bird, giảm hơn 30%!

Mua Vé Early Bird
Giảm Hơn 30%