Việc giá năng lượng thế giới tăng nhanh trong thời gian qua khiến nhiều doanh nghiệp phân bón phải gồng mình chống chọi với cơn bão giá nguyên vật liệu tăng đột biến, đẩy giá thành sản xuất tăng mạnh.
Trong tháng 8 nhập khẩu phân bón từ các thị trường chủ đạo đều giảm mạnh so với tháng liền kề trước đó, kéo lượng và giá trị nhập khẩu của cả nước giảm lần lượt 33,7% và 31,8%.
Trên thị trường thế giới, giá phân bón urê giảm 28 - 36 USD/tấn trong tháng 8 do Ấn Độ trì hoãn mua vào. Ngược lại, tại thị trường trong nước giá nhiều loại phân bón vẫn tiếp tục tăng cao.
Bộ NN&PTNT dự báo giá phân bón có thể có xu hướng chững lại và giảm dần do đang cuối vụ lúa hè thu, nhu cầu phân bón sẽ giảm, nguồn cung vẫn được đảm bảo từ sản xuất và nhập khẩu.
Giá phân bón tăng cao, trong khi đầu ra và giá bán nhiều mặt hàng nông sản thiếu ổn định, ách tắc trong thu mua nông sản khiến nông sản giảm chất lượng, rớt giá đã gây ảnh hưởng lớn đến sản xuất cũng như đời sống của người dân. Vậy, giải quyết tình trạng tăng giá này phải chăng cần cần giải quyết từ gốc?
Ông Hoàng Trung, Cục trưởng Cục Bảo vệ Thực vật (Bộ NN&PTNT) cho biết tình hình sản xuất và nhập khẩu phân bón tăng so với cùng kỳ nhưng Tổng cục Quản lý Thị trường báo cáo rằng chưa phát hiện tình trạng găm hàng, đầu cơ tích trữ. Do đó, giá phân bón tăng không phải do đầu cơ, tích trữ.
7 tháng đầu năm, cả nước nhập khẩu 2,8 triệu tấn phân bón các loại, trị giá 802,7 triệu USD, giá trung bình 284 USD/tấn, tăng hơn 20% về khối lượng, 36,6% về kim ngạch và 13,7% về giá so với cùng kỳ năm 2020.
Theo VDSC, giá nông sản đối mặt cạnh tranh từ thế giới cùng với mặt bằng giá phân bón tiếp tục duy trì ở mức cao sẽ tạo áp lực lên ngành phân bón. Hai doanh nghiệp đại diện là Đạm Phú Mỹ và Phân bón Bình Điền cũng được đánh giá sẽ có biên lãi gộp bị thu hẹp trong hai quý cuối năm.
Sau lời kêu gọi của các Bộ NN&PTNT, các doanh nghiệp giảm lượng phân bón xuất khẩu liên tục trong 3 tháng. Tuy nhiên, giá phân bón tăng từ 50 - 73%, chưa có xu hướng dừng lại.
Hiện nay, cả nước hiện có 841 nhà máy sản xuất phân bón với công suất gần 30 triệu tấn/năm, công suất sản xuất gấp 3 lần so với nhu cầu tiêu thụ song giá phân bón vẫn tăng phi mã 50 - 73%.
Nguồn cung phân bón được cho là không thiếu so với nhu cầu nhưng do giá thế giới biến động tác động lớn đến chi phí giá thành sản xuất làm tăng giá bán sản phẩm.
Trước tình trạng giá phân bón tăng phi mã ở các tỉnh phía Nam, FAV cho biết không thể khẳng định việc đầu cơ cục bộ vì Hiệp hội không có lượng hàng sản xuất, tồn kho của doanh nghiệp. Tuy nhiên, theo quy luật khi giá của bất cứ mặt hàng nào tăng đều có xu hướng đầu cơ, tích trữ để hưởng lợi tối đa.
Tổ Công tác 970 Bộ NN&PTNT đề nghị Bộ Công Thương cùng phối hợp thường xuyên kiểm tra, rà soát các cửa hàng kinh doanh vật tư nông nghiệp (phân bón, thuốc trừ sâu) không để tình trạng đầu cơ, trữ hàng… tạo khan hiếm giả tạo để trục lợi.
6 tháng đầu năm, phần lớn các doanh nghiệp phân bón đều hưởng "trái ngọt" với doanh thu và lợi nhuận tăng hai đến ba chữ số. Nhiều công ty này đã cán đích lợi nhuận năm chỉ sau hai quý.