Đàm phán Mỹ - Iran tại Thụy Sĩ bất ngờ bị hủy trong phút chót

Việc Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận sơ bộ vừa mang lại làn sóng hạ nhiệt ngắn hạn, song bất ổn đã lập tức quay trở lại vào ngày hôm nay, khi các cuộc đàm phán tại Thụy Sĩ bất ngờ bị hủy bỏ. Thực tế vạch trần một sự thật đầy khắc nghiệt trong việc biến một bản biên bản ghi nhớ trở thành giải pháp hòa bình lâu dài.

Theo CNBC, Bộ Ngoại giao Thụy Sĩ vừa chính thức thông báo các cuộc đối thoại cấp cao giữa Mỹ và Iran - dự kiến diễn ra tại khu nghỉ dưỡng Bürgenstock vào ngày hôm nay - sẽ không thể tiến hành như kế hoạch.

Ngay sau đó, Nhà Trắng cũng xác nhận Phó Tổng thống JD Vance đã hủy chuyến bay tới Thụy Sĩ, với lý do xuất hiện các rào cản chưa thể giải quyết xung quanh tiến trình thương thảo.

“Kế hoạch cho các cuộc đàm phán tiếp theo vẫn chưa được hoàn tất, dù phái đoàn Mỹ luôn ở trạng thái sẵn sàng ngay khi có cơ hội”, phát ngôn viên Nhà Trắng tuyên bố. “Công tác hậu cần cho các cuộc đàm phán phức tạp này chưa bao giờ là điều đơn giản hay có thể dự đoán trước.”

Sự cố ngoại giao diễn ra chỉ một ngày sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đặt bút ký kết bản biên bản ghi nhớ (MoU) mang tính lịch sử, nhằm mục đích xây dựng một thỏa thuận hòa bình toàn diện để chấm dứt cuộc chiến tranh dằng dai kéo dài nhiều tháng qua.

Sự sụp đổ bất ngờ của vòng đàm phán tại Thụy Sĩ đã giáng một đòn mạnh mẽ vào đà hưng phấn của Phố Wall. Khi dòng chảy năng lượng toàn cầu vẫn đang bị đặt trên bàn cân, thế giới hiểu rằng canh bạc ngoại giao của ông Donald Trump sẽ đứng trước những phép thử tàn khốc nhất.

Giới phân tích vĩ mô đồng loạt lên tiếng cảnh báo rằng thỏa thuận sơ bộ trước đó mới chỉ là khởi đầu trên một hành trình vô cùng khúc khuỷu.

Trong một báo cáo phân tích phát đi, ngân hàng UBS nhận định: “Dù đây là một bước đột phá quan trọng, nhưng thỏa thuận này thực chất mới chỉ đánh dấu sự khởi đầu chứ chưa phải là hồi kết cho tiến trình chấm dứt chiến tranh và giải quyết triệt để năng lực hạt nhân của Iran.”

Chia sẻ với chuyên mục “The China Connection” của đài CNBC, ông Adel Abdel Ghafar - chuyên gia nghiên cứu cấp cao tại Viện Chính sách Chiến lược Úc - nhấn mạnh hàng loạt “điểm nghẽn hóc búa” vẫn đang bị bỏ ngỏ, điển hình là chiến dịch quân sự của Israel tại Lebanon. 

“Nếu không thể tháo gỡ các nút thắt này, kịch bản hai bên một lần nữa lao vào vòng xoáy xung đột vũ trang là hoàn toàn có thể xảy ra, bất chấp việc cả Washington lẫn Tehran đều muốn né tránh điều đó,” ông Ghafar lưu ý.

Được biết, thỏa thuận sơ bộ của chính quyền Trump hiện đang hứng chịu làn sóng chỉ trích dữ dội từ phe đối lập tại Washington, với cáo buộc rằng phía Mỹ đã đưa ra “quá nhiều nhượng bộ” cho Tehran. Thực tế này buộc cả Tổng thống Trump lẫn Phó Tổng thống Vance đồng loạt lên tiếng phân trần để bảo vệ thành quả ngoại giao.

“Hợp chủng quốc Mỹ sẽ không nhượng bộ hay chi trả bất kỳ một xu tiền mặt nào cho Iran,” vị Phó Tổng thống đanh thép tuyên bố.