USDA: Sản lượng gạo toàn cầu có thể giảm 12,6 triệu tấn trong niên vụ 2026-2027

Sản lượng dự báo giảm do ảnh hưởng của El Niño

Trong báo cáo tháng 10, USDA đã hạ dự báo sản lượng gạo toàn cầu trong niên vụ 2026-2027 xuống còn 533,1 triệu tấn, giảm 800.000 tấn so với dự báo trước và giảm 12,6 triệu tấn (tương đương 2,3%) so với niên vụ 2025-2026. Đây cũng là niên vụ có sản lượng thấp nhất trong 3 năm qua.

Đáng chú ý, sản lượng được dự báo suy giảm tại nhiều quốc gia sản xuất gạo chủ chốt trên thế giới, trong bối cảnh điều kiện thời tiết bất lợi và diện tích canh tác thu hẹp do tác động của hiện tượng El Niño.

Tại Ấn Độ, sản lượng gạo trong niên vụ 2026-2027 được dự báo chỉ đạt 147 triệu tấn, giảm 7 triệu tấn, tương đương 4,5%, so với mức 154 triệu tấn của niên vụ trước. Đây sẽ là lần đầu tiên sản lượng gạo của nước này giảm kể từ niên vụ 2015-2016. Nguyên nhân chủ yếu do tình trạng thiếu mưa tại các vùng trồng lúa trọng điểm và diện tích gieo trồng bị thu hẹp.

Quốc gia xuất khẩu gạo lớn nhất thế giới, đã trải qua mùa mưa gió mùa yếu nhất kể từ năm 2009, làm gia tăng lo ngại về nguy cơ sụt giảm sản lượng lúa trong vụ thu hoạch năm nay. Năm 2026, lượng mưa tại Ấn Độ thấp hơn khoảng 15% so với mức bình thường do ảnh hưởng của hiện tượng El Niño.

Sản lượng gạo vụ mới của Bangladesh cũng được dự báo giảm 750.000 tấn, xuống 36,9 triệu tấn. Nguồn cung phân bón hạn chế, trong khi lũ lụt tại lưu vực Haor vào đầu năm 2026 gây thiệt hại cho vụ boro. Bên cạnh đó, diện tích gieo trồng vụ aus giảm so với năm trước do nông dân chuyển sang các loại cây trồng khác. Lũ lụt đầu vụ cũng làm chậm tiến độ gieo trồng vụ aman, chiếm khoảng 40% tổng sản lượng, dù tác động tổng thể dự kiến không đáng kể.

Tại Philippines, USDA dự báo sản lượng gạo trong niên vụ 2026-2027 giảm 250.000 tấn, xuống còn 12,1 triệu tấn. Theo Cơ quan Thống kê Philippines (PSA), sản lượng lúa chưa xay xát của nước này trong quý III dự kiến chỉ đạt 3,1 triệu tấn, giảm 17% so với cùng kỳ năm trước.

Nếu dự báo này trở thành hiện thực, đây sẽ là sản lượng quý III thấp nhất của của Philippines trong vòng 7 năm qua, kể từ mức 3,05 triệu tấn ghi nhận vào năm 2017. PSA đồng thời cho biết diện tích thu hoạch dự kiến, có thể giảm 17,8%, xuống còn 753.680 ha.

Điều kiện thời tiết khô hạn đã làm chậm tiến độ gieo sạ, trong khi nguồn nước hạn chế gây khó khăn cho hoạt động tưới tiêu thông qua các trạm bơm, giếng và hệ thống kênh dẫn nước. Những yếu tố này tiếp tục gây áp lực lên triển vọng sản xuất gạo của Philippines trong niên vụ mới.

USDA cũng dự báo sản lượng gạo niên vụ 2026-2027 của Pakistan sẽ giảm khoảng 598.000 tấn, xuống còn 9,4 triệu tấn. Nguyên nhân là năng suất được dự báo suy giảm do lượng mưa mùa gió mùa thấp hơn mức trung bình tại một số khu vực thuộc hai tỉnh Punjab và Sindh, những vùng sản xuất nông nghiệp quan trọng của nước này.

Bên cạnh đó, sản lượng của Việt Nam dự kiến giảm 100.000 tấn, Thái Lan giảm 400.000 tấn, trong khi Myanmar ghi nhận mức giảm đáng kể nhất, lên tới 1 triệu tấn.

Mặc dù vậy, do tồn kho cuối vụ 2025-2026 ở mức cao kỷ lục 204,2 triệu tấn, nên tổng nguồn cung gạo toàn cầu (bao gồm tồn kho đầu kỳ + sản lượng) dự kiến tương đương vụ trước, ở mức 737,3 triệu tấn.

Tiêu thụ tăng lên mức cao kỷ lục

Trái ngược với sự sụt giảm về sản lượng, USDA dự báo tiêu thụ gạo toàn cầu sẽ đạt mức cao kỷ lục 538,8 triệu tấn trong niên vụ 2026-2027, giảm 800.000 tấn so với dự báo trước nhưng vẫn tăng hơn 5,7 triệu tấn so với niên vụ 2025-2026.

Nhu cầu tiêu thụ gạo nội địa của Ấn Độ trong niên vụ mới được USDA dự báo đạt 125 triệu tấn, mức kỷ lục mới và tăng gần 4 triệu tấn so niên vụ trước. Tiêu thụ gạo nội địa của Ấn Độ tăng là kết quả từ các nỗ lực của Chính phủ nhằm thúc đẩy an ninh lương thực thông qua nhiều chương trình, đồng thời mở rộng việc sử dụng gạo làm nguyên liệu sản xuất ethanol.

Hiện Chính phủ Ấn Độ quy định tỷ lệ pha trộn ethanol ở mức 20%. Trong khi ngô là nguồn nguyên liệu lớn nhất cho sản xuất ethanol, lượng gạo dư thừa được lưu trữ trong các kho dự trữ thuộc sở hữu của FCI cũng là một nguồn nguyên liệu quan trọng thứ hai.

USDA cũng dự báo tiêu thụ gạo sẽ tăng tại nhiều quốc gia khác trong niên vụ 2026-2027, với Bangladesh tăng khoảng 400.000 tấn, Nhật Bản tăng 493.000 tấn và Nigeria tăng 300.000 tấn. Ngược lại, Indonesia và Việt Nam nằm trong số ít quốc gia được dự báo ghi nhận mức tiêu thụ gạo giảm.

Thương mại gạo toàn cầu sôi động

Về thương mại, xuất khẩu gạo toàn cầu trong năm dương lịch 2027 được dự báo tăng năm thứ hai liên tiếp, đạt mức kỷ lục 61,4 triệu tấn, tăng 1,76 triệu tấn so với năm trước.

Xuất khẩu gạo của Ấn Độ trong năm 2027 dự kiến đạt 24 triệu tấn, tăng 1 triệu tấn so với năm 2026. Với thị phần chiếm hơn 40% tổng lượng gạo xuất khẩu toàn cầu, những diễn biến bất lợi về sản xuất tại quốc gia này có thể tác động đáng kể đến nguồn cung và thương mại gạo quốc tế. Tuy nhiên, lượng gạo dự trữ lớn của Chính phủ Ấn Độ hiện vẫn là yếu tố hỗ trợ, giúp nước này duy trì nguồn cung cho xuất khẩu.

Dù vậy, triển vọng xuất khẩu gạo của Ấn Độ đã được điều chỉnh giảm từ mức 25 triệu tấn trong dự báo trước đó. Nguyên nhân chủ yếu là tốc độ xuất khẩu sang các thị trường chủ chốt chậm hơn dự kiến, trong bối cảnh sản lượng được dự báo suy giảm và giá gạo có xu hướng tăng trở lại kể từ tháng 8.

Ấn Độ hiện vẫn duy trì mức giá chào bán cạnh tranh nhất trong nhóm các nước xuất khẩu gạo lớn, bao gồm Thái Lan, Việt Nam và Pakistan. Tuy nhiên, giá gạo trắng 5% tấm của Ấn Độ, theo báo giá ngày 9/10, đạt khoảng 384 USD/tấn, tăng 9 USD/tấn so với tháng trước và cao hơn 23 USD/tấn so với cùng kỳ năm 2025.

Tại các quốc gia cung ứng hàng đầu khác, xuất khẩu cũng được dự báo sẽ tăng đáng kể trong năm tới. Trong đó, xuất khẩu gạo của Thái Lan được USDA dự báo tăng 500.000 tấn, lên mức 7,5 triệu tấn; Pakistan tăng 200.000 tấn, đạt 4,8 triệu tấn; và Campuchia tăng 400.000 tấn, đạt 3,6 triệu tấn.

Trong khi đó, xuất khẩu gạo của Việt Nam dự kiến duy trì ổn định ở mức 8,1 triệu tấn, không thay đổi so với năm 2026.

Ở phía nhập khẩu, Philippines được dự báo tiếp tục là quốc gia nhập khẩu gạo lớn nhất thế giới, với khối lượng đạt 5,6 triệu tấn, tăng 100.000 tấn so với năm 2026 và thiết lập mức cao kỷ lục mới.

Lượng gạo nhập khẩu của Bangladesh và Việt Nam dự báo cùng tăng 500.000 tấn, trong khi Iraq tăng 200.000 tấn.

Trái ngược với xu hướng tăng của nhiều quốc gia, nhập khẩu gạo của Trung Quốc dự kiến giảm 500.000 tấn, xuống còn 3,5 triệu tấn trong năm tới. Nguyên nhân chủ yếu là giá gạo thế giới duy trì ở mức cao, làm suy yếu nhu cầu nhập khẩu gạo xay xát hạt dài và gạo tấm.