Thanh tra Chính phủ chỉ ra loạt vi phạm tại Bảo Tín Mạnh Hải, Mi Hồng, PNJ, SJC, DOJI, chuyển hồ sơ sang Bộ Công an

Ngày 8/8, Thanh tra Chính phủ (TTCP) công bố kết luận thanh tra việc chấp hành chính sách, pháp luật trong hoạt động kinh doanh vàng và các vấn đề khác có liên quan tại ba doanh nghiệp kinh doanh vàng lớn là CTCP Bảo Tín Mạnh Hải, CTCP Vàng bạc đá quý Bảo Tín Mạnh Hải và Công ty TNHH Mi Hồng. 

Cơ quan thanh tra cho biết trong thời gian qua, hoạt động kinh doanh vàng còn một số hạn chế, thiếu sót và vi phạm trong giấy phép hoạt động, quy định về phòng chống rửa tiền, thương mại điện tử và nghĩa vụ thuế với Ngân sách Nhà nước (NSNN).Trong đó, có một số thông tin có dấu hiệu vi phạm pháp luật đã được chuyển sang Bộ Công an để tiếp tục xem xét, xử lý.

6 doanh nghiệp được Thanh tra Nhà nước nhắc tên trong kết luận gồm: SJC, PNJ, DOJI, Mi Hồng và hai công ty thuộc hệ thống Bảo Tín Mạnh Hải.

Chi tiết các vi phạm tại 6 doanh nghiệp vàng lớn

Qua quá trình thanh tra 6 doanh nghiệp nêu trên, TTCP đã chỉ ra nhiều vi phạm cụ thể trong hoạt động vận hành, kê khai thuế và tuân thủ pháp luật.

Tại CTCP Bảo Tín Mạnh Hải, TTCP cho biết doanh nghiệp này đã nhận đặt cọc của một số khách hàng mua vàng miếng nhưng không giao vàng ngay, vi phạm quy định tại Giấy phép kinh doanh mua bán vàng miếng. 

Về thuế, Bảo Tín Mạnh Hải xác định không đúng chỉ tiêu giá vốn của hàng hóa mua vào trên tờ khai thuế GTGT, dẫn đến kê khai thiếu thuế GTGT và phải nộp bổ sung.

Tại CTCP Vàng bạc đá quý Bảo Tín Mạnh Hải, công ty vi phạm nhiều quy định về phòng, chống rửa tiền (PCRT) như: Xây dựng quy định nội bộ trái luật; báo cáo Ngân hàng Nhà nước (NHNN) thiếu số lượng giao dịch giá trị lớn; thu thập thông tin nhận biết khách hàng chưa đầy đủ; không cập nhật thông tin và không thực hiện phân loại khách hàng theo mức độ rủi ro để áp dụng biện pháp xử lý.

Trong lĩnh vực thương mại điện tử, công ty đăng ký website với Bộ Công Thương chậm trễ. Thông tin trên website chưa thể hiện rõ giá mua, giá bán đã bao gồm hay chưa bao gồm các chi phí liên quan (thuế, phí đóng gói, vận chuyển...). 

Về tài chính, công ty hạch toán, kê khai chưa đúng các khoản thu nhập, phân bổ chi phí kinh doanh, chi phí tư vấn dẫn đến phải nộp bổ sung thuế TNDN. Tương tự công ty mẹ, đơn vị này cũng kê khai thiếu thuế GTGT do xác định sai giá vốn.

Tại Công ty TNHH Mi Hồng, doanh nghiệp vi phạm chế độ báo cáo khi không thông báo cho NHNN về việc chấm dứt hoạt động kinh doanh vàng miếng tại một số chi nhánh. Trên website, Mi Hồng cung cấp thông tin sai lệch, không đầy đủ về các sản phẩm.

Về công tác PCRT, Mi Hồng không thực hiện đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ cho nhân viên; thu thập thông tin khách hàng chưa đầy đủ; không cập nhật thông tin nhận biết khách hàng và không phân loại rủi ro rữa tiền. Ngoài ra, doanh nghiệp kê khai thiếu thuế TNCN phải nộp của thành viên Hội đồng thành viên khi chuyển nhượng vốn.

Công ty TNHH MTV Vàng bạc đá quý Sài Gòn (SJC) vi phạm quy định kế toán trong việc trích lập dự phòng giảm giá hàng tồn kho vàng miếng. 

Vi phạm này dẫn đến việc SJC phải hạch toán tăng và nộp bổ sung vào NSNN lợi nhuận còn lại năm 2024. Công ty cũng xác định sai giá vốn hàng mua vào, dẫn đến kê khai thiếu thuế GTGT.

Tại CTCP Vàng bạc đá quý Phú Nhuận (PNJ) và CTCP Tập đoàn Vàng bạc đá quý DOJI, hai doanh nghiệp đã xác định không đúng chỉ tiêu giá vốn của hàng hóa mua vào trên tờ khai thuế GTGT, kê khai thiếu và phải nộp bổ sung thuế GTGT đối với hoạt động mua, bán, chế tác vàng bạc, đá quý.

Chuyển Bộ Công an điều tra việc kê khai sai thuế và mua hơn 2.000 tỷ vàng không rõ nguồn gốc từ 7 cá nhân

Từ kết quả thanh tra, TTCP đã chuyển thông tin có dấu hiệu vi phạm pháp luật đến Bộ Công an để xem xét, xử lý hai nhóm vấn đề trọng tâm:

Thứ nhất, việc 7 cá nhân bán vàng nguyên liệu không rõ nguồn gốc, xuất xứ với số tiền khoảng 2.084 tỷ đồng. Đây là khối lượng và giá trị giao dịch lớn bất thường, không tương xứng với thu nhập của các cá nhân này.

Thứ hai, việc 6 doanh nghiệp (SJC, PNJ, DOJI, Mi Hồng và hai công ty Bảo Tín Mạnh Hải) kê khai không đúng thuế và lợi nhuận còn lại với số tiền tạm tính lên tới 93,7 tỷ đồng. 

Trong đó bao gồm: Thuế GTGT (29,5 tỷ đồng); Thuế TNCN (4,3 tỷ đồng); Thuế TNDN (0,229 tỷ đồng) và Lợi nhuận còn lại sau khi trích bổ sung các quỹ năm 2024 của SJC (59,6 tỷ đồng). 

Đáng chú ý, thanh tra kết luận hành vi kê khai không đúng thuế GTGT kinh doanh vàng trang sức, mỹ nghệ tại các đơn vị này đã diễn ra trong nhiều năm, có tính chất phổ biến, dẫn đến nộp thiếu số tiền tạm tính là 28,4 tỷ đồng.

Bên cạnh đó, TTCP kiến nghị Bộ Công an chủ trì, phối hợp với NHNN xử lý các hành vi buôn lậu, gian lận, trốn thuế, đầu cơ trục lợi, kinh doanh trái phép, găm hàng, thao túng thị trường vàng. 

Văn bản nêu rõ yêu cầu tập trung vào các doanh nghiệp kinh doanh vàng, trong đó có hai doanh nghiệp là CTCP Bảo Tín Mạnh Hải và Công ty TNHH Mi Hồng.

Định hướng chính sách và tổ chức lại thị trường

Thông báo kết luận thanh tra cũng đề cập đến các lỗ hổng về mặt chính sách hiện hành. Pháp luật hiện chưa có hướng dẫn cụ thể cho hoạt động kinh doanh vàng ngoài Nghị định 24 và Nghị định 232; chưa quy định xử phạt vi phạm hành chính đối với doanh nghiệp không duy trì đủ điều kiện kinh doanh vàng miếng; chưa có chế tài xử lý hành vi găm hàng, thao túng thị trường. 

Chính sách thuế TNCN hiện nay chưa bao quát đối với các giao dịch mua, bán vàng (ngoài vàng miếng) để hạn chế mua bán vì mục đích đầu cơ.

Để giải quyết các vấn đề trên, TTCP kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo NHNN nghiên cứu, tham mưu sửa đổi Nghị định 24 và Nghị định 232. 

Cụ thể, cần xây dựng cơ chế quản lý tách bạch giữa vàng trang sức, mỹ nghệ và vàng miếng; xem xét cấp phép nhập khẩu vàng nguyên liệu cho các doanh nghiệp đủ điều kiện để đa dạng nguồn cung, hạn chế rủi ro buôn lậu qua biên giới.

Bên cạnh đó, TTCP kiến nghị NHNN phối hợp với Bộ Tài chính đề xuất lộ trình thành lập Sàn giao dịch vàng tại Việt Nam nhằm tăng tính công khai, minh bạch, tạo cơ sở quản lý nguồn cung, cầu, góp phần bình ổn thị trường. 

Bộ Tài chính được giao nhiệm vụ rà soát chính sách thuế, chỉ đạo cơ quan thuế kiểm tra, truy thu nộp ngân sách số tiền 93,7 tỷ đồng từ các khoản kê khai sai của 6 doanh nghiệp nêu trên, bảo đảm thu đúng, thu đủ, không để thất thoát ngân sách nhà nước.

Các doanh nghiệp được yêu cầu phải tự rà soát, đối chiếu hóa đơn, khắc phục các vi phạm về tài chính, phòng chống rửa tiền và báo cáo kết quả thực hiện về Thanh tra Chính phủ trong Quý III/2026.