Thái Lan chật vật giành lại vị trí xuất khẩu gạo lớn nhất thế giới

Thái Lan đang vướng vào ba rắc rối ảnh hưởng nghiêm trọng đến xuất khẩu gạo, gồm sản lượng giảm vì hạn hán, xuất khẩu ở mức thấp nhất trong 23 năm do đồng baht cao và phí vận chuyển tăng.

Trong bối cảnh kỳ vọng xuất khẩu gạo từ Thái Lan, từng là nhà xuất khẩu lớn nhất thế giới, sẽ tiếp tục giảm trong năm nay, chính phủ nước này đang đẩy mạnh nỗ lực để lấy lại vị thế đó bằng cách giảm phụ phí xuất khẩu và cải thiện giống lúa.

Tại cuộc họp nội các vào tháng 4, chính phủ khẳng định kế hoạch giảm phụ phí mà họ nhận được phản hồi từ các nhà xuất khẩu đối với gạo xuất khẩu sang Liên minh châu Âu (EU) và Anh từ 2.500 baht (80,51 USD)/tấn xuống 1.200 - 1.500 baht.

Theo Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA), chính phủ Thái Lan đã quyết định hỗ trợ xuất khẩu gạo sau khi hoạt động này giảm 25% vào năm 2020 so với năm trước đó xuống còn 5,7 triệu tấn. Khối lượng xuất khẩu đánh dấu thấp nhất kể từ năm 1997, khi xã hội Thái Lan rơi vào tình trạng rối ren vì cuộc khủng hoảng tài chính châu Á.

Điều này khiến Thái Lan trở thành nước xuất khẩu gạo lớn thứ ba thế giới trong năm 2020 với lượng xuất khẩu 6,16 triệu tấn, tụt lại sau Việt Nam.

Khả năng cạnh tranh về giá suy yếu là một trong những nguyên nhân khiến Thái Lan bị thụt lùi vị trí xuất khẩu gạo. Giá gạo xuất khẩu của Thái Lan có giá 542 USD/tấn trong tháng 2, cao hơn nhiều giá gạo của Ấn Độ và Việt Nam, với giá lần lượt là 393 USD và 520 USD.

Sản lượng gạo ở Thái Lan giảm do hạn hán ảnh hưởng đến khu vực sản xuất gạo của quốc gia Đông Nam Á này vào năm 2019 và 2020. Cùng với đó, việc đồng baht tăng giá và phí vận chuyển hàng hóa đối với tàu container tăng mạnh đã tiếp tục giáng một đòn mạnh vào hoạt động xuất khẩu gạo.

Đồng baht vẫn giữ giá trị cao như một "đồng tiền an toàn" trong bối cảnh đại dịch COVID-19, theo đó suy yếu khả năng cạnh tranh về giá của gạo Thái. Ngoài ra, sự thiếu hụt tàu container trên toàn cầu đã thúc đẩy chi phí vận tải cho hàng xuất khẩu, theo Nikkei Asia.

Xuất khẩu gạo Thái Lan tiếp tục đối mặt khó khăn

Ông Chookiat Ophaswongse, chủ tịch danh dự của Hiệp hội các nhà xuất khẩu gạo Thái Lan (TREA), nói với một tờ báo địa phương rằng xuất khẩu năm 2021 được dự báo sẽ giảm so với năm trước xuống còn 4,5 - 5 triệu tấn.

Thái Lan từng là nước xuất khẩu gạo lớn nhất thế giới nhưng đã lùi lại phía sau Ấn Độ và Việt Nam vì chương trình do Thủ tướng Yingluck Shinawatra đưa ra vào năm 2011 để lấy gạo của nông dân thế chấp cho các khoản vay. 

Chất lượng gạo Thái Lan bị giảm do người nông dân chìm trong chính sách bảo hộ rộng rãi của chính phủ. Khi các nước láng giềng mới nổi bắt đầu sản xuất gạo chất lượng cao, Thái Lan đã tụt hậu trong cuộc cạnh tranh cải tiến giống và mất khả năng cạnh tranh xuất khẩu, rơi khỏi vị trí nước xuất khẩu gạo lớn nhất thế giới vào năm 2012.

Chính phủ đang đẩy nhanh các nỗ lực trở lại của mình. Để thúc đẩy sự phát triển của các giống lúa chất lượng cao, Bộ Nông nghiệp và Hợp tác xã và TREA đang lên kế hoạch tổ chức một cuộc thi về giống lúa mới để xuất khẩu.

Bộ Thương mại nước này cũng đặt mục tiêu tăng xuất khẩu gạo vào năm 2021 thêm 5% so với năm trước lên 6 triệu tấn để mở đường cho Thái Lan lấy lại vị trí nhà xuất khẩu hàng đầu bằng cách phục hồi từ những chính sách thất bại. 

Tuy nhiên, sự cạnh tranh với các nước đối thủ dự kiến sẽ ngày càng gay gắt hơn.

Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 (Vietnam Investment Forum 2027)

Thời gian: Ngày 12/11/2026
Địa điểm: Shilla Monogram Hanoi Westlake, số 6 Hoàng Minh Thảo, Tây Hồ Tây, Hà Nội

Là sự kiện thường niên quy tụ các chuyên gia đầu ngành, Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 mang đến những góc nhìn chuyên sâu về triển vọng đầu tư và cơ hội trên thị trường năm 2027.

Trong khuôn khổ sự kiện, Ban tổ chức sẽ công bố Best Retail Brokers 2026 - Bảng xếp hạng công ty chứng khoán có dịch vụ bán lẻ tốt nhất thị trường Việt Nam.

Hãy tham gia đánh giá chất lượng dịch vụ công ty chứng khoán, góp phần phản ánh trải nghiệm thực tế của nhà đầu tư và có cơ hội nhận vé mời tham dự Diễn đàn.

Đánh giá chất lượng dịch vụ
công ty chứng khoán của bạn

Cùng cộng đồng đầu tư đón đầu xu hướng, cập nhật góc nhìn chuyên gia và khám phá cơ hội đầu tư năm 2027. Đăng ký ngay để nhận ưu đãi vé Early Bird, giảm hơn 30%!

Mua Vé Early Bird
Giảm Hơn 30%