SSI Research: Việt Nam có thể vào Watchlist MSCI trong tháng 6, nền tảng nâng hạng đang hội tụ
Trong báo cáo chiến lược tháng 2, SSI Research cho rằng lộ trình nâng hạng không còn đơn thuần là câu chuyện kỳ vọng dài hạn, mà đang dần trở thành mục tiêu có thể định vị và theo dõi được về mặt thời gian. Cột mốc quan trọng tiếp theo là khả năng Việt Nam được MSCI đưa vào Danh sách theo dõi (Watchlist) vào tháng 6/2026, khi các điều kiện nền tảng đang hội tụ rõ nét hơn.
Diễn biến tại Indonesia được xem là một chỉ dấu quan trọng. Việc MSCI rà soát lại phương pháp xác định tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng (free-float) tại quốc gia này đã làm gia tăng rủi ro dòng vốn bị rút ra theo chỉ số, đồng thời làm dấy lên khả năng bị xem xét hạ phân loại xuống thị trường cận biên (FM).
Theo nhóm phân tích, điều này phản ánh mức độ nhạy cảm ngày càng cao của các thị trường mới nổi đối với cấu trúc sở hữu và tính minh bạch của free-float.
Trong bối cảnh đó, Việt Nam được đánh giá nổi bật với cấu trúc free-float tương đối lành mạnh và rõ ràng hơn, nhờ đặc điểm sở hữu doanh nghiệp khác biệt. Yếu tố này giúp giảm thiểu đáng kể nguy cơ đối mặt với các rủi ro mang tính hệ thống tương tự.
Về khả năng tiếp cận thị trường – tiêu chí cốt lõi trong khung đánh giá của MSCI – Việt Nam hiện đã đáp ứng phần lớn yêu cầu.
Báo cáo chỉ ra cơ chế giao dịch không ký quỹ trước (NPF) vận hành ngày càng ổn định, tiến triển trong triển khai mô hình bù trừ đối tác trung tâm (CCP), mở rộng công cụ phòng vệ và bán khống thông qua hợp đồng tương lai chỉ số, cùng với việc cải thiện đáng kể mức độ công bố thông tin bằng tiếng Anh.
Một điểm đáng chú ý khác là giới hạn sở hữu nước ngoài (FOL) tiếp tục được cải thiện trong năm 2025 và đầu 2026, đặc biệt trên HOSE, nhờ sự gia nhập của các cổ phiếu vốn hóa lớn với room ngoại 100%. Điều này mở rộng đáng kể tập cổ phiếu có thể đầu tư đối với các quỹ theo chỉ số, đồng thời cải thiện tính đại diện và độ sâu của thị trường trong các rổ chỉ số quốc tế.
Những thách thức còn lại chủ yếu liên quan đến mức độ tự do hóa thị trường ngoại hối – một tiêu chí quan trọng trong bộ tiêu chuẩn của MSCI.
Tuy nhiên, theo các chuyên gia, đây chưa phải điểm nghẽn mang tính quyết định, khi nhiều thị trường mới nổi hiện diện trong rổ MSCI cũng chưa đáp ứng đầy đủ các điều kiện lý tưởng về cơ chế tỷ giá và dòng vốn.
Song song với câu chuyện MSCI, hạ tầng thị trường vốn tiếp tục được nâng cấp. Thông tư 08/2026/TT-BTC có hiệu lực từ đầu tháng 2 đã bổ sung phương thức giao dịch cho phép nhà đầu tư nước ngoài đặt lệnh thông qua công ty chứng khoán toàn cầu mà không cần mở tài khoản giao dịch tại công ty chứng khoán trong nước. Cơ chế này nhằm giảm thời gian và thủ tục, tiệm cận thông lệ quốc tế.
Thông tư cũng hoàn thiện cơ chế NPF theo hướng cân bằng giữa thuận lợi cho nhà đầu tư và kỷ luật thị trường, đồng thời không giới hạn mã cổ phiếu được giao dịch NPF – một thay đổi quan trọng đối với các chiến lược đầu tư bám sát chỉ số.
Dù được thiết kế chủ yếu để phục vụ lộ trình nâng hạng FTSE Russell, các điều chỉnh này cũng được đánh giá là giải quyết trực tiếp nhiều quan ngại kéo dài của MSCI về khả năng tiếp cận thị trường và độ tin cậy của cơ chế thanh toán.
Tổng thể, theo SSI Research, Việt Nam đang có tâm thế chủ động hơn trong các kỳ đánh giá sắp tới. Câu chuyện nâng hạng vẫn mang tính trung hạn, song phạm vi cổ phiếu có thể đầu tư đã được mở rộng rõ rệt, đặt thị trường vào vị thế thuận lợi hơn trước mốc đánh giá tháng 6.
