Mỹ tiêu tốn 500 triệu USD mỗi ngày cho cuộc chiến với Iran
Các binh sĩ Mỹ trên tàu USS Tripoli. (Ảnh: AP).
Mỹ đang tiêu tốn hàng trăm triệu USD mỗi ngày
Theo phân tích gần đây của tờ Financial Times (FT), cuộc chiến với Iran đang khiến Mỹ tiêu tốn hàng trăm triệu USD mỗi ngày, trong đó khoảng 1/10 là dành cho những thiết bị quân sự bị phá hủy trong giao tranh.
Các cuộc tấn công của Iran vào căn cứ quân sự Mỹ kể từ ngày 28/2 đã khiến 13 người Mỹ thiệt mạng. Hơn 300 binh sĩ Mỹ đã bị thương trong xung đột Trung Đông.
Theo các chuyên gia quốc phòng, tổn thất về binh sĩ và trang bị của Mỹ vẫn tương đối thấp so với những cuộc chiến có tương quan lực lượng cân bằng hơn. Tuy nhiên, việc Iran phá hủy các hệ thống radar dắt đỏ khiến Mỹ dễ bị tổn thương trong những xung đột tiềm tàng ở tương lai.
Bà Elaine McCusker, Thành viên cấp cao tại Hội Doanh nghiệp Mỹ và cựu quan chức ngân sách Lầu Năm Góc, ước tính chi phí của chiến dịch tấn công Iran trong 5 tuần qua vào khoảng 22,3 - 31 tỷ USD.
Con số này bao gồm chi phí triển khai bổ sung khí tài tới Trung Đông từ cuối tháng 12 năm ngoái, nhưng chưa phản ánh đầy đủ thiệt hại trong chiến sự - yếu tố khó có thể đánh giá chính xác trước khi xung đột chấm dứt hoàn toàn.
Trong tổng chi phí trên, khoảng 2,1 - 3,6 tỷ USD liên quan đến thiệt hại chiến đấu và thay thế trang bị. Mức ước tính ở ngưỡng cao đã tính cả chi phí sửa chữa tàu sân bay USS Gerald R. Ford, vốn phải rút về bảo trì sau một vụ cháy tại khu giặt là.
Nữ chuyên gia lưu ý: “Một số thiết bị bị hư hại có thể được sửa chữa trong vài ngày, nhưng một số hệ thống bị phá hủy hoàn toàn cần tới hàng năm trời để thay thế đầy đủ”.
Iran dường như đã ưu tiên nhắm mục tiêu vào các hệ thống radar và thông tin liên lạc tại các căn cứ Mỹ ở Trung Đông, cũng như các máy bay tiếp nhiên liệu cho phép máy bay chiến đấu Mỹ tấn công tầm xa.
Ông Mark Cancian, cố vấn cấp cao về quốc phòng và an ninh tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), ước tính chiến dịch tại Iran đang tiêu tốn của Mỹ khoảng 500 triệu USD mỗi ngày.
CSIS cho rằng Mỹ đã chịu tổn thất ít nhất 1,4 tỷ USD trong 6 ngày giao tranh đầu tiên, bao gồm thiệt hại chiến đấu và cơ sở hạ tầng. Sau đó, số vụ phóng tên lửa của Iran đã giảm bớt, có thể giúp thiệt hại của Mỹ giảm xuống.
“Thông tin chi tiết vẫn rất hạn chế. Chi phí chiến sự có thể cao hơn đáng kể các ước tính hiện tại, tùy thuộc vào thiết bị có mặt trong những cơ sở bị tấn công”, ông Cancian nhận định.
Ông lấy ví dụ rằng việc thay thế Boeing E-3 Sentry, hệ thống cảnh báo sớm và kiểm soát trên không, bị hư hại nặng trong một cuộc tấn công vào căn cứ không quân Prince Sultan gần Riyadh, có thể sẽ tốn hơn 700 triệu USD.
Một quan chức quốc phòng Mỹ từ chối bình luận về đánh giá thiệt hại của Lầu Năm Góc. Tuy nhiên, Lầu Năm Góc đang yêu cầu Quốc hội cấp thêm 200 tỷ USD để tài trợ cho hoạt động ở Iran.
Các thiết bị khan hiếm và hiện đại
Danh sách các khí tài hiện đại và khan hiếm bị Iran tấn công ngày càng kéo dài, làm dấy lên lo ngại trong giới phân tích và các cựu quan chức Mỹ.
Ngoài Boeing E-3 Sentry, các nhà phân tích đánh giá những tổn thất đáng chú ý nhất bao gồm hai hệ thống radar tại Jordan và Qatar. Một radar AN/TPY-2 - thành phần then chốt của hệ thống phòng thủ tên lửa THAAD - dường như đã bị phá hủy tại một căn cứ ở Jordan.
Một radar AN/TPY-2 khác tại Arab SAudi cũng bị tấn công, song mức độ thiệt hại chưa được xác định rõ.
Ước tính chi phí thay thế mỗi hệ thống AN/TPY-2 vào khoảng 485 triệu USD. Tập đoàn quốc phòng Raytheon của Mỹ có thể mất gần ba năm để sản xuất mỗi hệ thống AN/TPY-2.
Ông Tom Karako, giám đốc dự án phòng thủ tên lửa tại CSIS, nhận xét: “Đây là loại radar rất hiếm và có năng lực cao”. Ông nói rằng các hệ thống này rất quan trọng, vừa giúp Mỹ đánh chặn các loạt tên lửa đạn đạo từ Iran, vừa củng cố thế trận phòng thủ của Mỹ trên toàn cầu.
“Việc sửa chữa hoặc thay thế chúng sẽ là ưu tiên hàng đầu. Chúng ta không thể dùng một hệ thống radar giá rẻ để thay thế cho AN/TPY-2”, ông nói tiếp.
Tàu USS Gerald R Ford được đưa đến Hy Lạp để bảo trì sau một vụ hỏa hoạn tại phòng giặt trên tàu. (Ảnh: Carl Court/Getty Images).
Các vụ tấn công vào hạ tầng radar sẽ khiến Mỹ khó xác định và đánh chặn các tên lửa của Iran nhanh như trước.
Ông Sam Lair, một nhà nghiên cứu cộng tác với Trung tâm James Martin về Nghiên cứu Không phổ biến vũ khí hạt nhân, chỉ ra: “Điều đó làm mất đi công cụ giúp xác định và ứng phó hiệu quả với các cuộc tấn công tên lửa”.
Nhưng nhìn chung thiệt hại mà các căn cứ của Mỹ phải gánh chịu vẫn nằm trong dự đoán. Ông Sam nhận xét: “Mức độ thiệt hại này tương đối thấp so với năng lực tên lửa và máy bay không người lái của Iran. Thiệt hại hoàn toàn đã có thể nghiêm trọng hơn”.
