Chủ tịch VSDC: Việt Nam có thể đạt chuẩn MSCI sớm hơn mục tiêu 2030

Tại phiên thảo luận “Đối thoại với cơ quan quản lý: Từ nâng hạng thị trường đến nâng chuẩn hạ tầng, hàng hóa và điều kiện để thu hút dòng vốn dài hạn” trong khuôn khổ Vietnam Investment Forum 2026 – Summer Summit, tiến trình nâng hạng thị trường được đặt trong mối liên hệ với các yêu cầu về hạ tầng thanh toán, bù trừ và mô hình vận hành theo chuẩn quốc tế.

Trước vấn đề Việt Nam đang ở đâu trong tiến trình nâng hạng, ông Nguyễn Sơn, Chủ tịch HĐTV Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam (VSDC), cho biết quá trình chuẩn bị của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước và các đơn vị liên quan đã kéo dài khoảng 3–5 năm.

Theo ông Sơn, tháng 10/2025, Việt Nam đã được FTSE đánh giá và dự kiến sẽ được nâng hạng trong năm 2026. Sau kỳ rà soát tháng 3/2026, FTSE chính thức công bố kết quả.

Đây là việc nâng hạng lên nhóm Secondary Emerging Market, tức thị trường mới nổi thứ cấp, của FTSE. Ông Sơn lưu ý đây chưa phải nhóm Emerging Market ở cấp độ cao hơn, nhưng vẫn là bước tiến quan trọng đối với thị trường chứng khoán Việt Nam.

Việc được FTSE nâng hạng cho thấy các tiêu chuẩn đặt ra đã được Việt Nam đáp ứng. Đại diện VSDC cho biết, ngay cả với một số yêu cầu của các tổ chức đầu tư lớn và các quỹ lớn đang đầu tư vào Việt Nam, thị trường cũng đã vượt yêu cầu của họ.

Ở góc độ lộ trình, bước tiến với FTSE được xem là nền tảng để Việt Nam tiếp tục hướng tới các bộ tiêu chuẩn cao hơn, trong đó có MSCI.

MSCI là mục tiêu tiếp theo

Sau FTSE, MSCI được ông Sơn nhắc đến như hướng đi tiếp theo trong tiến trình nâng hạng của thị trường chứng khoán Việt Nam.

Theo Chủ tịch VSDC, trước đây Việt Nam đặt mục tiêu đến năm 2030 nâng hạng theo tiêu chuẩn thị trường mới nổi mà MSCI đánh giá. Tuy nhiên, tiến trình này có thể sớm hơn, vào năm 2028 hoặc 2029, nếu thị trường đáp ứng được các tiêu chuẩn cần thiết.

Điểm đáng chú ý là các tiêu chuẩn của MSCI không chỉ liên quan đến quy mô hay thanh khoản, mà còn gắn với hạ tầng và cơ chế xử lý rủi ro trong vận hành thị trường.

Với tiêu chuẩn của MSCI, một yêu cầu quan trọng được ông Sơn nêu ra là phải có pháp nhân độc lập về CCP để xử lý các rủi ro trong hoạt động, qua đó bảo vệ quyền lợi cho các thành viên thị trường.

Yêu cầu thứ hai là mô hình tài khoản tổng, hay omnibus account. Đây là hai mục tiêu mà Việt Nam đang hướng tới trong quá trình hoàn thiện hạ tầng thị trường sau bước tiến với FTSE.

VSDC đã thành lập công ty con CCP

Với vai trò là Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam, ông Sơn cho biết cơ quan này đã hoàn tất các công việc liên quan và đã ký quyết định thành lập công ty con là Công ty TNHH MTV Bù trừ Trung tâm CCP.

Hiện VSDC đang hoàn tất các khía cạnh về công nghệ phần mềm để tích hợp trong hệ thống. Về mặt quy định liên quan, ông cho rằng dự kiến quý I/2027 có thể hoàn tất.

CCP được đặt trong yêu cầu về một pháp nhân độc lập để xử lý rủi ro trong hoạt động và bảo vệ quyền lợi cho các thành viên thị trường. Đây là một trong những cấu phần hạ tầng được nhắc đến khi Việt Nam hướng tới tiêu chuẩn MSCI.

Bên cạnh CCP, mô hình tài khoản tổng cũng là nội dung đang được nghiên cứu. Ông Sơn cho biết trên thế giới có nhiều mô hình khác nhau, như tài khoản tổng đặt tại sở giao dịch hoặc tại tổ chức lưu ký.

Hiện VSDC, cùng với IFC và một số tổ chức khác, đang tìm kiếm mô hình phù hợp với điều kiện Việt Nam để có thể triển khai trong thời gian tới. Nội dung này được đặt trong mục tiêu tạo điều kiện cho hệ thống vận hành phù hợp hơn với yêu cầu của thị trường và các nhà đầu tư quốc tế.