Cơ quan điều tra xác định việc sử dụng nguyên liệu đường từ Thái Lan để sản xuất và xuất khẩu hàng hóa bị cáo buộc sang Việt Nam của các doanh nghiệp từ 5 nước bị điều tra là hành vi lẩn tránh biện pháp CBPG và CTC đang áp dụng với một số sản phẩm đường mía có xuất xứ từ Thái Lan.

Lũy kế đến kết thúc vụ 2021-2022, toàn ngành đã ép được 7,5 triệu tấn mía sản xuất được gần 741.700 tấn đường. Tuy nhiên, trong bối cảnh nên kinh tế phục hồi chậm và sự hiện diện của khối lượng lớn đường nhập khẩu và nhập lậu khiến cho đầu ra của đường sản xuất từ mía bị thu hẹp.

Trước sức ép từ đường nhập lậu, giá đường trong nước đã giảm 200 – 400 đồng/kg trong tháng 5. Nỗ lực phục hồi vùng nguyên liệu mía của ngành đường Việt Nam gặp nhiều trở ngại khi giá vật tư nông nghiệp tăng cao và bế tắc đầu ra.

Theo VSSA, thực chất lượng đường nhập khẩu từ Thái Lan vào Lào chỉ trong 4 tháng đầu năm 2022 đã tăng ở mức độ bùng nổ khi vượt qua mức nhập khẩu cả năm 2021.

Theo Chủ tịch Liên đoàn nông dân trồng mía Thái Lan Narathip Anantasuk, sản lượng mía cao kỷ lục là nhờ vào lượng mưa nhiều hơn và những giống mía tốt hơn hứa hẹn cho năng suất cao hơn.

Các nguồn cung dồi dào trong khi nhu cầu tiêu thụ đường giảm thấp nên các loại đường giá rẻ có nguồn gốc nhập khẩu đặc biệt là đường lậu đang hoàn toàn làm chủ thị trường và khiến cho đường sản xuất từ mía buộc phải tồn kho, giảm giá mạnh.

Đây là lần đầu tiên trong vòng 6 năm nước này hạn chế xuất khẩu đường nhằm ngăn chặn đà tăng của giá mặt hàng này ở thị trường nội địa trong bối cảnh các nhà máy đổ xô bán hàng sang nước ngoài.

Một nguồn tin chính phủ Ấn Độ ngày 24/5 cho biết nước này có kế hoạch hạn chế xuất khẩu đường lần đầu tiên trong 6 năm, nhằm ngăn chặn đà tăng giá cả trong nước. Quyết định này có thể giới hạn mức xuất khẩu năm nay ở mức 10 triệu tấn.

Bộ Công Thương gia hạn điều tra áp dụng biện pháp chống lẩn tránh biện pháp phòng vệ thương mại đối với đường mía đến ngày 21/7.

Giá đường thế giới tăng lên mức cao nhất trong 5 năm gần đây do lo ngại Brazil có thể giảm sản xuất đường và chuyển sang sản xuất ethanol khi giá dầu thô tăng cao. Trong khi đó, triển vọng vụ tới của Thái Lan, Ấn Độ và châu Âu cũng không chắc chắn do ảnh hưởng của giá phân bón tăng cao, trong khi nhiều loại ngũ cốc khác có giá hấp dẫn hơn so với trồng mía và củ cải đường.

Sau khi bị áp thuế CBPG và CTC, đường Thái Lan nhập khẩu vào Việt Nam đã liên tục giảm và đạt mức thấp nhất 4 năm vào quý I năm nay, điều này đã giúp ngành mía đường trong nước từng bước phục hồi trở lại.

Hiệp hội mía đường Việt Nam (VSSA) cho rằng nguồn cung dư thừa trong khi nhu cầu tiêu thụ đường chưa tăng nên sẽ không có hiện tượng thiếu hụt đường trong tháng 5 và các tháng kế tiếp.

VSSA cho biết đường nhập lậu và đường nhập khẩu chính ngạch với ưu thế giá rẻ tiếp tục làm chủ thị trường. Điều này khiến giá đường trong nước đang ở thấp hơn giá thành sản xuất, các doanh nghiệp có tồn kho lớn.

Sau khi sụt giảm trong 2 tháng đầu năm, giá đường thế giới cũng như giá đường trong nước đã tăng trở lại trong tháng 3. Thị trường đường dự kiến vẫn sẽ tích cực trong thời gian tới khi giá dầu thô leo cao trước tác động của cuộc xung đột giữa Nga và Ukraine, làm tăng khả năng chuyển đổi sản xuất đường sang sản xuất ethanol tại Brazil, nước xuất khẩu đường lớn nhất thế giới.

Hiệp hội Mía đường Việt Nam (VSSA) nhận định giá đường trong nước sẽ có diễn biến gắn với giá đường thế giới, hiện đang ở mức cao nhất trong 5 năm gần đây.