Châu Á quay lại điện than khi xung đột Trung Đông đẩy giá LNG tăng vọt

Việc vận chuyển qua eo biển Hormuz gần như đình trệ, trong khi Qatar - nhà xuất khẩu LNG lớn thứ hai thế giới - tạm dừng giao hàng, đã khiến giá LNG giao ngay tại châu Á tăng gấp đôi lên mức cao nhất trong ba năm. Trong khi đó, giá than chỉ tăng khoảng 13 - 14%, trở thành lựa chọn thay thế ít tốn kém hơn.

Tại Nam Á, Bangladesh đang tăng sản lượng điện than và nhập khẩu điện từ than. Pakistan cũng đẩy mạnh sử dụng nguồn điện nội địa, trong đó có than, sau khi từng chịu ảnh hưởng nặng nề từ biến động nguồn cung LNG vào năm 2022. Bộ trưởng Năng lượng Pakistan Awais Leghari cho biết, việc giảm sản xuất điện từ LNG sẽ giúp các nhà máy than trong nước tăng sản lượng, đặc biệt vào giờ thấp điểm.

Ở Đông Nam Á, Philippines giảm sản lượng điện từ LNG và tăng điện than, còn Thái Lan tăng cường vận hành nhà máy than lớn nhất nhằm tiết kiệm LNG. Tại Đông Bắc Á, Hàn Quốc dự kiến dỡ bỏ trần sản lượng điện than và đẩy mạnh sử dụng điện hạt nhân, trong khi Nhật Bản duy trì mức vận hành cao của các nhà máy nhiệt điện sử dụng than.

Theo dữ liệu từ tổ chức nghiên cứu năng lượng độc lập Ember, tỷ trọng khí tự nhiên trong sản xuất điện tại châu Á đã giảm liên tục gần một thập kỷ qua.

Các chuyên gia nhận định "cú sốc" nguồn cung hiện nay có thể làm nhu cầu LNG trong khu vực suy giảm, đồng thời khiến giá duy trì ở mức cao và có khả năng biến động ngay cả sau khi khủng hoảng kết thúc.

Công ty Wood Mackenzie đã hạ dự báo nhập khẩu LNG của châu Á năm 2026 xuống còn khoảng 5 triệu tấn, từ mức 12,4 triệu tấn trước đó, nếu gián đoạn nguồn cung kéo dài hai tháng. Global Energy Monitor cảnh báo khoảng 107 tỷ USD đầu tư hạ tầng LNG tại Nam Á có nguy cơ bị ảnh hưởng.

Ông Aziz Khan, Chủ tịch Tập đoàn Summit, cho rằng chi phí năng lượng tăng cao đang gây thiệt hại nghiêm trọng đến các nền kinh tế nghèo. Trong khi đó, chuyên gia Sam Reynolds của IEEFA nhận định những cú sốc gần đây cho thấy mức độ rủi ro khi phụ thuộc vào nhiên liệu nhập khẩu, đồng thời mở ra cơ hội lớn hơn cho năng lượng tái tạo.