Thời sự

Vụ AVG trở thành dẫn chứng điển hình sai phạm trong thẩm định, phớt lờ rủi ro

22:36 | 17/04/2019

Chia sẻ

Chuyên gia chỉ ra rằng, thực tế có “sai phạm trong thẩm định dự án đầu tư, bỏ qua cảnh báo rủi ro” trong giám sát hoạt động doanh nghiệp Nhà nước thời gian qua. Một trong những trường hợp điển hình được nhắc đến là vụ việc Mobifone mua AVG.
Vụ AVG trở thành dẫn chứng điển hình sai phạm trong thẩm định, phớt lờ rủi ro - Ảnh 1.

Chuyên gia chỉ ra rằng, cơ quan chủ sở hữu còn hạn chế về khả năng nhận biết, cảnh báo các dự án kém hiệu quả.

Ngày 17-18/4, Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn nhà nước (SCIC) tổ chức toạ đàm chia sẻ kinh nghiệm với Cuba về vai trò của cải cách doanh nghiệp nhà nước đối với sự phát triển kinh tế - xã hội.

Phát biểu tại toạ đàm, ông Phan Đức Hiếu, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý kinh tế Trung ương (CIEM) cho rằng, trong quá trình cải cách doanh nghiệp nhà nước, một trong những hạn chế là việc thực hiện giám sát của cơ quan chủ sở hữu tại doanh nghiệp Nhà nước.

"Cơ chế giám sát hiện chưa hiệu quả do khung giám sát và công cụ giám sát đang sử dụng chưa tốt. Việt Nam có khái niệm giám sát, đánh giá, thanh tra kiểm tra nhưng thực ra chỉ khác về thuật ngữ còn phân biệt rạch ròi các khái niệm trên thì trong hệ thống pháp luật không rạch ròi", ông Hiếu nói.

Bên cạnh đó, ông Hiếu cũng cho rằng, còn có sự chồng lấn giữa hoạt động chủ sở hữu và thanh tra kiểm tra thuộc chức năng quản lý nhà nước.

"Ví dụ trong Luật, thanh tra của chủ sở hữu và thanh tra của cơ quan Nhà nước có khác nhau không? Ví dụ Bộ Công Thương chịu trách nhiệm quản lý nhà nước với doanh nghiệp này. Như vậy họ được giao nhiệm vụ chủ trì giám sát và kiểm tra, thanh tra với doanh nghiệp đó. Nhưng làm việc đó họ phải phối hợp với ít nhất 4 bộ liên quan: Kế hoạch và Đầu tư, Lao động, Tài chính và Nội vụ. Hình dung thực tế, gọi là phối hợp nhưng khái niệm phối hợp không rõ ràng. Ở đây lại phân mảnh nhiều đầu mối, mất đi thống nhất theo vấn đề thời gian", ông nói.

Vị chuyên gia cho rằng, việc giám sát phải đảm bảo thường xuyên liên tục chứ không phải là "6 tháng 1 năm".

"Đầu năm chúng ta có phê duyệt chỉ tiêu kinh doanh của doanh nghiệp, đợi cuối kỳ thì ta xem kết quả đạt được so với kế hoạch. Đó là cách đơn giản, tới mức không có nhiều tác động, thiếu đi góc nhìn của một nhà đầu tư. Nhà nước khi đầu tư tiền thì phải có tư duy của một nhà đầu tư, nhà đầu tư khi đánh giá tiền bỏ ra phải khác, phải liên tục kịp thời và thực chất để điều chỉnh. Còn ta đang đánh giá khá hành chính, không thực sự dưới góc nhìn một nhà đầu tư", ông Hiếu nhấn mạnh.

Vị chuyên gia cũng chỉ ra rằng, cơ quan chủ sở hữu còn hạn chế về khả năng nhận biết, cảnh báo các dự án kém hiệu quả. Thực tế có “sai phạm trong thẩm định dự án đầu tư, bỏ qua cảnh báo rủi ro” trong giám sát hoạt động doanh nghiệp Nhà nước thời gian qua.

Ông Phan Đức Hiếu dẫn chứng như một trường hợp điển hình là những vi phạm quy định về quản lý và sử dụng vốn đầu tư công gây hậu quả nghiêm trọng xảy ra tại Tổng Công ty viễn thông Mobifone, trong việc mua cổ phần Công ty cổ phần nghe nhìn Toàn Cầu ( AVG ) mà các cơ quan chức năng đang xử lý.

Chuyên gia này dẫn nhận định của Thanh tra Chính phủ: "Ngay từ giai đoạn thẩm định đã có một số cảnh báo rủi ro về tính khả thi, sự thiếu căn cứ về mức giá Mobifone mua 95% cổ phần của AVG, tuy nhiên tổ thẩm định của Bộ Thông tin - Truyền thông đều phớt lờ”.

Ngoài ra, ông Hiếu cũng cho rằng, hiện chưa có cơ chế để các tổ chức chuyên nghiệp tham gia đánh giá, xếp loại doanh nghiệp, mà điều này ảnh hưởng đến tính khách quan, chính xác của kết quả đánh giá, xếp loại.

Theo đó, Phó Viện trưởng CIEM cho rằng, cần có sự đổi mới cơ chế giám sát của cơ quan đại diện chủ sở hữu tại các doanh nghiệp Nhà nước. Theo đó, cần xây dựng “big data”, hệ thống hạ tầng công nghệ thông tin để vận hành chức năng đại diện chủ sở hữu. Đồng thời, áp dụng cách thức và công cụ giám sát theo thông lệ tốt về quản trị doanh nghiệp nhà nước; tập trung quyền sở hữu gắn với tập trung trách nhiệm; làm rõ cơ chế giám sát ủy ban/cơ quan chủ sở hữu.

Phương Dung

Dân Trí

CHỌN