Tăng trưởng ASEAN+3 được dự báo thấp nhất trong 4 năm

Tăng trưởng kinh tế của khối ASEAN cùng với Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc có thể giảm xuống mức thấp nhất kể từ năm 2022 nếu xung đột tại Iran kéo dài, theo chuyên gia kinh tế trưởng của một tổ chức quốc tế có trụ sở tại Singapore.

ASEAN+3 Macroeconomic Research Office - cơ quan theo dõi kinh tế vĩ mô của Đông Nam Á cùng ba nền kinh tế Đông Bắc Á - vừa công bố báo cáo triển vọng khu vực mới nhất.

Theo đó, tăng trưởng của khối ASEAN+3 được dự báo chỉ đạt 4,0% trong năm nay, giảm so với mức 4,3% của năm 2025, chủ yếu do tác động từ các biện pháp thuế quan của Mỹ và căng thẳng tại Trung Đông.

Tuy nhiên, chuyên gia kinh tế trưởng Dong He cho biết với Nikkei Asia rằng triển vọng này có thể xấu đi nếu chiến sự tại Iran tiếp diễn.

“Cán cân rủi ro đang nghiêng về phía tiêu cực,” ông nói. “Nếu xung đột Trung Đông leo thang và giá dầu duy trì trên 100 USD/thùng trong suốt phần còn lại của năm, các kịch bản phân tích của AMRO cho thấy tăng trưởng có thể giảm xuống 3,7%, trong khi lạm phát tăng vượt 2%”.

Năm đó, khi thế giới vẫn đang phục hồi sau đại dịch COVID-19, tăng trưởng của ASEAN+3 chỉ đạt 3,2%, theo AMRO.

Phân tích tác động theo từng quốc gia, ông He cho biết nhóm “+3” gồm Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc chịu rủi ro từ Trung Đông lớn hơn so với ASEAN, do Nhật Bản và Hàn Quốc phụ thuộc mạnh vào nhập khẩu năng lượng từ Vùng Vịnh.

“Cả hai quốc gia này đều có dự trữ dầu chiến lược lớn, giúp giảm bớt rủi ro thiếu hụt trong ngắn hạn, nhưng không thể bù đắp hoàn toàn nếu giá năng lượng duy trì ở mức cao trong thời gian dài,” ông nói. “Trung Quốc nhận khoảng một nửa nguồn dầu thô qua Eo biển Hormuz và có các tuyến vận chuyển trên bộ thay thế, nhưng những tuyến này không thể thay thế quy mô lớn.”

Đối với ASEAN, các quốc gia nhập khẩu năng lượng ròng như Thái Lan, Philippines và Singapore sẽ chịu tác động trực tiếp nhất khi chi phí nhiên liệu, vận tải và sản xuất tăng.

Trong khi đó, những nền kinh tế áp dụng trợ giá nhiên liệu hoặc kiểm soát giá sẽ phải đối mặt với áp lực tài khóa ngày càng lớn khi khoảng cách giữa giá thị trường và giá kiểm soát ngày càng giãn rộng.

“Chúng tôi cho rằng các biện pháp hỗ trợ tài khóa nên tập trung vào các hộ gia đình dễ tổn thương và các ngành thiết yếu, với cách tiếp cận minh bạch và có thời hạn, thay vì trợ giá đại trà gây méo mó tín hiệu thị trường và làm cạn kiệt dư địa tài khóa - vốn có thể cần thiết nếu xung đột leo thang,” ông He nhấn mạnh.

Về lạm phát, AMRO dự báo mức 1,4% cho ASEAN+3 trong năm nay, tăng so với 0,9% của năm trước, chủ yếu do giá năng lượng toàn cầu tăng và việc điều chỉnh chính sách trợ giá. Dù vậy, ông He cho rằng khu vực vẫn có những lợi thế nhất định.

Cường độ sử dụng năng lượng (lượng năng lượng cần cho mỗi đơn vị tăng trưởng kinh tế) của khu vực đã giảm từ 20% đến 30% kể từ năm 2000. Năng lượng tái tạo hiện chiếm khoảng 1/3 công suất điện tại ASEAN và hơn một nửa tại Trung Quốc, trong khi xu hướng sử dụng xe điện ngày càng phổ biến đang giúp giảm phụ thuộc vào dầu mỏ trong lĩnh vực giao thông.

Ông cũng lưu ý rằng mức lạm phát 0,9% của năm ngoái thấp hơn đáng kể so với mức trung bình dài hạn, cho thấy các ngân hàng trung ương trong khu vực vẫn còn dư địa để ứng phó với cú sốc giá do nguồn cung, mà không cần thắt chặt chính sách tiền tệ - điều có thể gây tổn hại đến tăng trưởng.

Theo kịch bản cơ sở của AMRO, nhiều nền kinh tế sẽ ghi nhận mức tăng trưởng chậm lại trong năm nay, bao gồm Trung Quốc (4,5%), Nhật Bản (0,7%), Malaysia (4,6%), Singapore (3,4%), Thái Lan (1,7%) và Việt Nam (7,4%). Ngược lại, Hàn Quốc được dự báo tăng trưởng 1,8%, nhờ nhu cầu mạnh mẽ đối với chất bán dẫn phục vụ trí tuệ nhân tạo và các gói kích thích tài khóa bổ sung.

Theo ông He, đầu tư vào công nghệ - đặc biệt là AI - có thể trở thành yếu tố tích cực cho toàn khu vực trong năm nay.

“Nếu những cải thiện năng suất nhờ AI được hiện thực hóa trên diện rộng, chu kỳ đầu tư có thể được thúc đẩy mạnh hơn, đưa tăng trưởng của ASEAN+3 lên mức 4,6% hoặc cao hơn trong các kịch bản tích cực,” ông nhận định.