Miễn thuế VAT cho các doanh nghiệp phân bón là để giúp nông dân được tiếp cận với nguồn phân bón giá rẻ, chất lượng. Nhưng khi áp dụng vào thực tế, việc miễn thuế lại có tác dụng ngược: doanh nghiệp phải đóng thuế nhiều hơn, giá phân bón cao hơn và cả nông dân, doanh nghiệp đều không được lợi.

Trong 9 tháng đầu năm nay, lượng phân bón nhập khẩu của Việt Nam giảm so với cùng kỳ nhưng mặt hàng phân ure lại tăng mạnh đến 59% so với cùng kỳ.

Tưởng chừng việc đưa phân bón vào danh sách hàng hóa không chịu thuế giá trị gia tăng thì nông dân sẽ được lợi do giá bán tới tay nông dân sẽ giảm xuống. Nhưng thực tế, “được” miễn thuế nhưng doanh nghiệp đang thiệt hại hàng nghìn tỉ đồng và nông dân phải mua phân bón với giá cao hơn trước.

Theo Hiệp hội Phân bón Việt Nam, từ khi thực hiện Luật 71 từ tháng 1.2015, nhập khẩu phân u rê đã tăng 652.000 tấn, tăng hơn 3 lần so với 2014; riêng 7 tháng đầu năm 2016 lượng u rê nhập khẩu đã tăng gần 500.000 tấn, tăng hơn 4,5 lần so với cùng kỳ năm 2015.

Giá phân bón trong nước và phân bón nhập khẩu vào Việt Nam năm 2016 có nhiều dấu hiệu chững lại trong tháng 9 do nhu cầu tiêu thụ nội địa yếu và tác động từ thị trường quốc tế.

Ảnh hưởng bởi xu hướng giá phân đơn và phân phức hợp, hiệu quả kinh doanh phân hóa theo vùng miền là 2 yếu tố chính dẫn tới sự sụt giảm kết quả kinh doanh của ngành phân bón trong nửa đầu năm 2016.