Nguy cơ nhà đầu tư phá sản khi giá bitcoin lao dốc

Trong năm 2025, đồng bitcoin từng tăng vọt lên mức kỷ lục hơn 126.000 USD vào tháng 10, thúc đẩy nhiều doanh nghiệp mua vào và nắm giữ đồng tiền số này nhằm đa dạng hóa nguồn dự trữ tài chính, phòng ngừa lạm phát hoặc đầu cơ để thu lời.

Ngoài các doanh nghiệp hoạt động trực tiếp trong lĩnh vực tiền điện tử như sàn giao dịch hay công ty chuyên khai thác bitcoin, nhiều doanh nghiệp ở các ngành không liên quan cũng tham gia, qua đó đẩy nhu cầu và giá bitcoin tăng mạnh.

Tuy nhiên, chiến lược này tiềm ẩn nhiều rủi ro, đặc biệt khi nhiều doanh nghiệp vay vốn để mua bitcoin với hy vọng giá tiếp tục tăng. Một số sử dụng trái phiếu chuyển đổi nhằm hưởng lãi suất thấp hơn, song cơ chế này khiến doanh nghiệp đối mặt với áp lực trả nợ bằng tiền mặt nếu giá cổ phiếu giảm, nhất là khi giá bitcoin đi xuống làm suy yếu mô hình kinh doanh. Khi nhà đầu tư yêu cầu hoàn trả tiền mặt, doanh nghiệp có thể rơi vào tình trạng thiếu thanh khoản.

Những rủi ro này bắt đầu bộc lộ rõ sau mùa Hè, khi giá bitcoin giảm mạnh và rơi xuống dưới 90.000 USD vào tháng 11/2025, làm lung lay niềm tin đối với các doanh nghiệp có mức độ tiếp xúc lớn với tiền điện tử.

Chuyên gia Eric Benoist của ngân hàng Natixis cho biết, thị trường nhanh chóng đặt câu hỏi liệu các doanh nghiệp này có thể gặp khó khăn nghiêm trọng, thậm chí phá sản hay không?. Giáo sư Carol Alexander thuộc Đại học Sussex cũng nhấn mạnh rằng tình trạng thiếu rõ ràng về khung pháp lý, nguy cơ tấn công mạng và gian lận đang làm gia tăng sự hoài nghi của nhà đầu tư.

Trường hợp điển hình là công ty phần mềm Strategy, doanh nghiệp nắm giữ bitcoin lớn nhất với hơn 671.000 bitcoin (tương đương khoảng 3% tổng lượng cung bitcoin). Trong vòng sáu tháng, giá cổ phiếu của công ty này đã giảm hơn một nửa, và vốn hóa thị trường có thời điểm thấp hơn tổng giá trị số bitcoin nắm giữ, chủ yếu do việc sử dụng nhiều trái phiếu chuyển đổi.

Để trấn an thị trường, Strategy đã phát hành cổ phiếu mới nhằm lập quỹ dự trữ 1,44 tỷ USD để chi trả cổ tức và lãi suất. Ngược lại, công ty bán dẫn Sequans đã bán 970 bitcoin để giảm bớt nợ trái phiếu chuyển đổi.

Các chuyên gia cảnh báo rằng nếu nhiều doanh nghiệp buộc phải bán ra bitcoin với số lượng lớn thì giá có thể tiếp tục giảm và làm tình trạng thua lỗ thêm trầm trọng.

Tuy nhiên, Giáo sư tài chính Carol Alexander tại Đại học Sussex (Anh) cho rằng nguy cơ lan rộng không lớn, chủ yếu giới hạn trong lĩnh vực tiền điện tử và khó ảnh hưởng nghiêm trọng tới các thị trường truyền thống.

Còn chuyên gia Dylan LeClair của Metaplanet nhận định rằng bitcoin vẫn thường biến động mạnh và đây là cái giá phải trả cho triển vọng tăng trưởng dài hạn. Metaplanet hiện nắm giữ lượng bitcoin trị giá khoảng 2,7 tỷ USD.

Theo chuyên gia Eric Benoist của ngân hàng Natixis, trong tương lai, các doanh nghiệp cần tạo nguồn thu từ việc nắm giữ bitcoin thay vì chỉ trông chờ vào giá tăng. Dù không phải mọi doanh nghiệp có thể tồn tại, nhưng mô hình này vẫn sẽ tiếp tục được áp dụng. Doanh nhân người Pháp Eric Larcheveque, người sáng lập công ty The Bitcoin Society, thậm chí cho rằng giá giảm là cơ hội tốt để mua thêm bitcoin với giá rẻ.