Người Việt lo chi phí sinh hoạt tăng, áp lực chi tiêu hộ gia đình ngày càng lớn
Theo Báo cáo Nghiên cứu Tâm lý Người tiêu dùng ASEAN (ACSS) 2026 của UOB, chi phí sinh hoạt tiếp tục là một trong những mối quan tâm lớn của người tiêu dùng Việt Nam.
Cụ thể, 62% người tham gia khảo sát lo ngại về chi phí sinh hoạt gia tăng, tăng 8 điểm phần trăm so với năm trước. Tỷ lệ người quan ngại về chi tiêu hộ gia đình cũng lên tới 60%, tăng 10 điểm phần trăm.
"Đối với câu hỏi về khả năng bị cắt giảm lương hoặc mất thu nhập, tỷ lệ người lo ngại cũng tăng lên. Có thể một phần nguyên nhân đến từ những thông tin truyền thông về việc một số doanh nghiệp cắt giảm nhân sự vào đầu năm, khiến người tiêu dùng quan tâm hơn đến nguy cơ mất việc hoặc giảm thu nhập. Xu hướng này cũng thể hiện rõ hơn ở thế hệ Z và nữ giới", ông Paul Kim, Giám đốc Khối Dịch vụ Tài chính Cá nhân, Ngân hàng UOB Việt Nam, chia sẻ.
Ông Paul Kim, Giám đốc Khối Dịch vụ Tài chính Cá nhân, Ngân hàng UOB Việt Nam. (Ảnh: UOB).
Bên cạnh đó, 65% người được hỏi bày tỏ lo ngại về biến đổi khí hậu, thiên tai và ô nhiễm môi trường, tăng 4 điểm phần trăm. "Trong thời gian làm việc tại Hà Nội, tôi nhận thấy vấn đề ô nhiễm không khí khá rõ rệt", ông Paul Kim nói và cho biết thêm tình hình địa chính trị toàn cầu cũng là vấn đề được 60% người tham gia khảo sát quan tâm, tăng 8 điểm phần trăm so với năm 2025.
Những con số này cho thấy dù triển vọng kinh tế vẫn được nhìn nhận tích cực, người tiêu dùng đang phải cân nhắc nhiều hơn trước các yếu tố có thể tác động đến thu nhập và chi phí sinh hoạt.
Chi phí thiết yếu tạo thêm sức ép lên ngân sách gia đình
(Nguồn: UOB).
Mặc dù xung đột địa chính trị diễn ra bên ngoài Việt Nam nhưng người tiêu dùng nhanh chóng nhận thấy nguy cơ chi phí sinh hoạt gia tăng do những biến động liên quan. Có 41% người tham gia khảo sát lo ngại về chi phí sinh hoạt tăng lên.
Kết quả khảo sát cho thấy nhiều khoản chi thiết yếu đang có xu hướng tăng trong ngân sách của các hộ gia đình. Trong đó, nhóm chi phí điện, nước và gas ghi nhận mức tăng ròng 16%. Giáo dục và chăm sóc sức khỏe cùng tăng ròng 15%; thực phẩm và hàng hóa thiết yếu tăng 14%; chi phí đi lại hằng ngày tăng 13%.
Đây đều là những khoản chi khó có thể cắt giảm hoàn toàn trong sinh hoạt thường ngày. Vì vậy, khi các khoản chi này tăng lên, ngân sách dành cho những nhu cầu khác của hộ gia đình cũng có thể chịu sức ép.
Theo đại diện UOB Việt Nam, một điểm tích cực là các biện pháp điều hành của Chính phủ Việt Nam đã giúp hạn chế phần nào tác động từ giá nhiên liệu tăng cao. Các chính sách hỗ trợ, điều chỉnh thuế và những biện pháp liên quan đã góp phần giảm áp lực lên người tiêu dùng.
Trong bối cảnh đó, người tiêu dùng có xu hướng quan tâm hơn đến việc duy trì khoản tiết kiệm và chuẩn bị nguồn lực dự phòng. Có 89% người tham gia khảo sát cho biết dành hơn 10% thu nhập hằng tháng để tiết kiệm, tăng 7 điểm phần trăm so với năm trước. Đồng thời, 92% cho biết đã có quỹ dự phòng khẩn cấp.
Người tiêu dùng vẫn lạc quan nhưng thận trọng hơn
(Nguồn: UOB).
Dù lo ngại về chi phí sinh hoạt và chi tiêu hộ gia đình tăng lên, tâm lý chung của người tiêu dùng Việt Nam vẫn có những điểm tích cực.
Theo báo cáo, 84% người tham gia khảo sát có đánh giá tích cực về triển vọng kinh tế hiện tại và tương lai. Có 80% kỳ vọng tình hình tài chính cá nhân sẽ cải thiện trong thời gian tới.
Chỉ số Tâm lý Người tiêu dùng ASEAN (UOB ACSI) của Việt Nam đạt 63 điểm, giảm 4 điểm so với năm trước nhưng vẫn cao nhất trong 5 thị trường được khảo sát và cao hơn mức bình quân khu vực 9 điểm.
Tuy nhiên, sự lạc quan về triển vọng không đồng nghĩa người tiêu dùng không gặp áp lực trong thực tế. Báo cáo ghi nhận tỷ lệ người cho rằng mức bảo hiểm hiện tại đã đủ đáp ứng nhu cầu giảm 6 điểm phần trăm, xuống còn 76%. Tỷ lệ tin rằng các khoản đầu tư hiện có đủ để hỗ trợ kế hoạch nghỉ hưu và những mục tiêu dài hạn cũng giảm 7 điểm phần trăm, còn 69%.
Theo ông Paul Kim, người tiêu dùng đang thận trọng hơn trong các quyết định tài chính và đặt trọng tâm lớn hơn vào kỷ luật quản lý tài chính cá nhân trước bối cảnh kinh tế phức tạp. Việc cân bằng giữa sự lạc quan và quản lý tài chính thận trọng có thể giúp các hộ gia đình ứng phó với những thách thức trong ngắn hạn, đồng thời chuẩn bị cho các cơ hội trong tương lai.
Báo cáo Nghiên cứu Tâm lý Người tiêu dùng ASEAN (ACSS) 2026 được thực hiện thông qua khảo sát trực tuyến 5.000 người trong độ tuổi 18 - 65 tại 5 thị trường gồm Việt Nam, Singapore, Malaysia, Thái Lan và Indonesia, với 1.000 người tham gia tại mỗi quốc gia. Khảo sát được tiến hành trong tháng 5 - 6/2026, tập trung vào các nhóm người tiêu dùng thuộc phân khúc phổ thông, trung lưu và giàu có.
TRỰC TIẾP