Lợi suất áp sát ‘lằn ranh đỏ’ 5%: Thị trường đang buộc Fed phải hành động

Nhà đầu tư trái phiếu bắt đầu ra tay

Trong 6 năm qua, thế giới liên tiếp hứng chịu các cú sốc nguồn cung, từ chiến tranh, thương chiến, mất mùa cho đến các gián đoạn trong hoạt động vận tải.

Quá quen với những biến động này, các hộ gia đình và doanh nghiệp đã học cách chuẩn bị cho cú sốc giá tiếp theo. Nhưng điều đáng chú ý là trong tuần này, thị trường đã bắt đầu phản ánh rõ hơn nguy cơ lạm phát vào giá trái phiếu.

Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm đã chạm 4,92% trong ngày 10/9, mức cao nhất kể từ năm 2023 và gần sát ngưỡng 5% mà Phố Wall coi là “lằn ranh đỏ”.

Theo nhiều chuyên gia và nhà đầu tư, nếu lợi suất vượt 5%, thị trường có thể biến động mạnh. Khi đó, trái phiếu sẽ trở nên hấp dẫn hơn đáng kể so với cổ phiếu, trong khi chi phí huy động vốn và rủi ro tín dụng của doanh nghiệp cũng gia tăng.

Những nỗ lực “hãm phanh” đà bán tháo trái phiếu của Bộ trưởng Bộ Tài chính Scott Bessent đang bị lấn át bởi diễn biến xung đột Mỹ - Iran, trong bối cảnh giá dầu quay trở lại trên 100 USD/thùng.

Hiện tại, thị trường hợp đồng tương lai lãi suất quỹ liên bang phản ánh xác suất Fed tăng lãi suất vào tuần tới ở mức khoảng 75%. Tuy nhiên, thị trường trái phiếu dường như không chờ Fed ra quyết định rồi mới phản ứng, mà đang chủ động siết chặt các điều kiện tài chính - một cơ chế từng được Chủ tịch Fed Kevin Warsh ủng hộ.

Tuy nhiên, bà Diane Swonk, nhà kinh tế trưởng của KPMG, lo ngại nếu để thị trường trái phiếu thực hiện vai trò thắt chặt các điều kiện tài chính thay cho Fed, tình hình có thể trở nên nghiêm trọng hơn.

Theo bà, thị trường trái phiếu có nguy cơ biến động mạnh hơn dự kiến nếu nhà đầu tư bắt đầu nghi ngờ quyết tâm kiềm chế lạm phát của ngân hàng trung ương và vì thế đòi hỏi mức bù rủi ro cao hơn.

Bà nói: “Fed kiểm soát lợi suất ngắn hạn, còn các ‘bond vigilantes’ lại kiểm soát lợi suất kỳ hạn dài”.

“Bond vigilantes” là cách gọi các nhà đầu tư tổ chức bán trái phiếu chính phủ để gây sức ép và phát tín hiệu phản đối những chính sách tiền tệ mà họ cho là có nguy cơ thúc đẩy lạm phát.

CPI có thể là phép thử quan trọng

Sự chú ý của thị trường hiện đổ dồn vào báo cáo chỉ số giá tiêu dùng (CPI) dự kiến được công bố vào tối nay. Ít nhất một thống đốc Fed đã phát tín hiệu rằng số liệu này có thể đóng vai trò quyết định đối với phương án lãi suất của Fed.

Báo cáo chỉ số giá sản xuất (PPI) công bố ngày 10/9 đã phát đi những tín hiệu đáng lo ngại về giá cả. Mặc dù PPI tăng đúng như dự báo của các nhà kinh tế, giá dầu diesel, dầu sưởi và các loại nhiên liệu chưng cất đã tăng lần lượt 24,1% và 22,8%, trong khi giá trứng tăng 32,2% so với cùng kỳ năm trước.

Ông Joseph Brusuelas, nhà kinh tế trưởng tại RSM, viết trên mạng xã hội X: “Đây là những mức tăng giá mà doanh nghiệp chỉ có thể tự cáng đáng một phần. Phần còn lại sẽ được chuyển sang người tiêu dùng và phản ánh qua CPI và PCEPI”.

Ông Warsh đang ở trong một tình thế khó xử. Bài phát biểu của ông tại Jackson Hole đã thuyết phục các nhà đầu tư rằng khả năng tăng lãi suất là rất cao, nhưng ông lại không nêu rõ ngưỡng cụ thể nào sẽ khiến Fed hành động.

Nếu Fed để thị trường trái phiếu kho bạc tự giải quyết vấn đề, chiến lược này cũng tiềm ẩn rủi ro. Ông Robin Brooks, thành viên của Viện Brookings, cho rằng thị trường đang xem các đợt mua lại trái phiếu quy mô lớn của Bộ Tài chính như một dạng “lằn ranh đỏ” và liên tục thăm dò xem Washington sẵn sàng can thiệp đến đâu.

Mỗi nỗ lực kiềm chế lợi suất trái phiếu dài hạn đều có thể khuyến khích nhà đầu tư thử giới hạn của Washington trong việc kiểm soát chi phí vay. Nếu thị trường cho rằng Washington đã đi quá xa, áp lực bán có thể lan từ trái phiếu sang đồng USD.

Vì vậy, theo bà Swonk, vấn đề hiện nay không còn chỉ xoay quanh một số liệu kinh tế đơn lẻ. Đó là câu chuyện về uy tín của Fed, sau một chuỗi cú sốc nguồn cung kéo dài suốt 6 năm qua.

Bà kết luận: “Ông Warsh đã nói những điều cần thiết. Giờ đây, Fed cần phải làm đúng như những lời nói đó”.