Đề xuất 5 chính sách đặc thù thu hút vốn cho đường sắt đô thị

Bộ Giao thông Vận tải đang xây dựng dự thảo Nghị quyết của Quốc hội thí điểm cơ chế, chính sách đặc thù phát triển đường sắt đô thị tại TP Hà Nội, TP HCM đến năm 2035.

Để huy động vốn, Bộ đưa ra 5 chính sách lớn. Thứ nhất là trao thẩm quyền cho Thủ tướng để huy động vốn trong một số trường hợp. Cụ thể, quá trình chuẩn bị đầu tư, Thủ tướng được quyết định phát hành trái phiếu Chính phủ để bổ sung dự toán và kế hoạch đầu tư hàng năm cho dự án đường sắt đô thị trong trường hợp dự toán ngân sách nhà nước bố trí hàng năm không đáp ứng tiến độ.

Thủ tướng được quyết sử dụng nguồn tăng thu, tiết kiệm chi ngân sách trung ương hàng năm và nguồn vốn hợp pháp khác trong trường hợp dự toán ngân sách nhà nước bố trí hàng năm không đáp ứng tiến độ. Việc sử dụng nguồn tăng thu, tiết kiệm chi không phải thực hiện theo thứ tự ưu tiên theo quy định của pháp luật về ngân sách nhà nước.

Thủ tướng cũng được trao thẩm quyền huy động vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA), vốn vay ưu đãi nước ngoài để thực hiện dự án đường sắt đô thị và không phải lập Đề xuất dự án sử dụng vốn ODA, vốn vay ưu đãi nước ngoài. Ngoài ra, Chính phủ có thể áp dụng theo quy định của nhà tài trợ nước ngoài trong trường hợp pháp luật Việt Nam chưa có quy định hoặc đã có nhưng khác với quy định của nhà tài trợ nước ngoài.

Chính sách thứ hai là ngân sách Trung ương cân đối, bố trí vốn bổ sung có mục tiêu cho ngân sách địa phương trong các kỳ kế hoạch đầu tư công trung hạn 2026-2030 và 2031- 2035 làm cơ sở quyết định đầu tư dự án đường sắt đô thị.

Chính sách ba là HĐND thành phố có trách nhiệm cân đối, bố trí vốn ngân sách địa phương trong kỳ trung hạn và hàng năm, nguồn tăng thu, tiết kiệm chi không phải thực hiện theo thứ tự ưu tiên theo quy định của pháp luật về ngân sách nhà nước và nguồn vốn hợp pháp khác cho dự án đường sắt đô thị.

Chính sách tư là dự án đường sắt đô thị được bố trí vốn qua các kỳ kế hoạch đầu tư công trung hạn, mức vốn bố trí mỗi kỳ kế hoạch đầu tư công trung hạn phù hợp với tiến độ thực hiện từng dự án và không giới hạn phần vốn chuyển tiếp của dự án sang kỳ kế hoạch đầu tư công trung hạn tiếp theo.

Chính sách cuối cùng là UBND TP được giao nhiệm vụ chuẩn bị đầu tư, quyết định bố trí vốn từ nguồn vốn ngân sách thành phố trong kế hoạch đầu tư công trung hạn và kế hoạch đầu tư công hàng năm để triển khai hoạt động trước đối với dự án đường sắt đô thị.

Trong đó có nhiệm vụ chi của chủ đầu tư, Ban quản lý dự án; đào tạo nguồn nhân lực của cơ quan nhà nước, đơn vị quản lý dự án, đơn vị vận hành khai thác, cơ sở đào tạo, cơ sở nghiên cứu; dịch vụ tư vấn; thực hiện công việc trong công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; truyền thông và nội dung khác.

Theo cơ quan soạn thảo, chính sách tại Nghị quyết này nhằm huy động nguồn lực để triển khai đầu tư, rút ngắn trình tự, thủ tục chuẩn bị đầu tư, thực hiện dự án, đào tạo nguồn nhân lực, khai thác có hiệu quả nguồn lực quỹ đất.

Cùng với đó, Chính phủ hướng đến phân cấp, phân quyền cho hai thành phố được quyết định vấn đề liên quan đến dự án đường sắt đô thị, phù hợp với tình hình thực tế, đặc điểm và nhu cầu phát triển, đảm bảo hiệu quả.

Ngoài chính sách về nguồn vốn, dự thảo Nghị quyết cũng hướng đến đơn giản hóa trình tự, thủ tục thực hiện đầu tư; phát triển công nghiệp đường sắt, chuyển giao công nghệ và đào tạo nguồn nhân lực; chính sách vật liệu xây dựng và bãi đổ thải; phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Dự thảo cũng dành ra một chương để bổ sung chính sách riêng cho TP HCM để tăng tốc dự án đường sắt đô thị đang và sắp triển khai.

TP Hà Nội đã đưa vào vận hành khai thác tuyến số 2A, đoạn Cát Linh - Hà Đông dài 13 km; tuyến số 3, đoạn Nhổn - ga Hà Nội (đoạn tuyến trên cao Nhổn Cầu - Giấy) dài 8,5 km. TP HCM đã vận hành, khai thác tuyến số 1, đoạn Bến Thành - Suối Tiên dài 19,7 km.

Đường sắt đô thị tại hai đô thị này bắt đầu triển khai từ năm 2007, tuy nhiên tiến độ chậm, không đáp ứng nhu cầu vận tải; hạ tầng giao thông không bắt kịp tốc độ đô thị hóa nhanh. Vì vậy, Quốc hội cần có giải pháp, cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt để huy động nguồn lực, rút ngắn trình tự, thủ tục nhằm tạo hành lang pháp lý thông thoáng, đẩy nhanh tiến độ đầu tư các tuyến đường sắt đô thị.

Theo quy hoạch đã được phê duyệt, đến năm 2035, mạng lưới đường sắt đô thị tại Hà Nội và TP HCM đảm nhận 30-40% thị phần vận tải hành khách công cộng.

Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 (Vietnam Investment Forum 2027)

Thời gian: Ngày 12/11/2026
Địa điểm: Shilla Monogram Hanoi Westlake, số 6 Hoàng Minh Thảo, Tây Hồ Tây, Hà Nội

Là sự kiện thường niên quy tụ các chuyên gia đầu ngành, Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 mang đến những góc nhìn chuyên sâu về triển vọng đầu tư và cơ hội trên thị trường năm 2027.

Trong khuôn khổ sự kiện, Ban tổ chức sẽ công bố Best Retail Brokers 2026 - Bảng xếp hạng công ty chứng khoán có dịch vụ bán lẻ tốt nhất thị trường Việt Nam.

Hãy tham gia đánh giá chất lượng dịch vụ công ty chứng khoán, góp phần phản ánh trải nghiệm thực tế của nhà đầu tư và có cơ hội nhận vé mời tham dự Diễn đàn.

Đánh giá chất lượng dịch vụ
công ty chứng khoán của bạn

Cùng cộng đồng đầu tư đón đầu xu hướng, cập nhật góc nhìn chuyên gia và khám phá cơ hội đầu tư năm 2027. Đặt vé ngay để nhận được ưu đãi theo nhóm, giảm giá tới 30%!

Mua vé theo nhóm
giảm đến 30%