Cựu thiếu tướng nhận 4 tỷ đồng quà Tết của Hậu 'Pháo'

Ông Quang, 68 tuổi, cựu Phó cục trưởng Cục Tác chiến, Bộ Quốc phòng là một trong hai cựu thiếu tướng quân đội đang bị Tòa án Quân sự Quân khu 5 xét xử trong sai phạm giao 63 hecta đất quốc phòng tại Nha Trang cho tư nhân.

Người còn lại là ông Nguyễn Duy Cường, 67 tuổi, cựu Hiệu trưởng trường Sĩ quan Không quân. Cả hai bị truy tố tội Vi phạm các quy định về quản lý đất đai.

Sai phạm của hai ông phát sinh từ việc tham mưu cho Bộ Quốc phòng bàn giao 63 hecta đất vàng tại sân bay Nha Trang cho Công ty Phúc Sơn dù chưa đủ điều kiện, thủ tục, chưa được sự chấp thuận của Thủ tướng. Phúc Sơn qua đó rầm rộ quảng bá, chuyển nhượng các khu đất và thu về hơn 7.000 tỷ đồng.

Trình bày tại tòa chiều 6/1, ông Quang cơ bản đồng ý cáo buộc, nhưng "lăn tăn" khi bị quy kết vi phạm Điều 53 Luật đất đai 2013. Ông cho rằng chức năng "quản lý nhà nước trong thu hồi, giao đất" không phải nhiệm vụ của mình, vì Bộ Quốc phòng không phải cơ quan quản lý nhà nước về đất đai, mà chỉ là đơn vị sử dụng.

Ông thừa nhận Cục Tác chiến được giao nhiệm vụ phối hợp các cơ quan để tham mưu xác định bố trí quốc phòng, quản lý đất quốc phòng, vị trí đóng quân, "và phải tham mưu đúng". Nhưng thời gian đó, ông chỉ phụ trách tác chiến phòng không, quản lý vùng trời và các hoạt động quân sự, không phụ trách quản lý đất đai.

"Bị cáo ký các văn bản tham mưu (giao đất cho Phúc Sơn), chỉ vì người phụ trách lĩnh vực đó đang đi công tác, bị cáo đang trực nên phải ký", ông Quang khai.

Ông cũng cho rằng năm 2015, tỉnh Khánh Hòa và Bộ Quốc phòng họp 5 cuộc về vấn đề giao đất, nhưng mình chỉ được dự 2 cuộc cuối. Cựu thiếu tướng vì thế không rõ chủ trương của 3 cuộc họp trước, hơn nữa cũng không hiểu biết gì về quản lý tài sản đất đai.

"Thế nghĩa là bị cáo không có trách nhiệm gì trong vụ án này?", chủ tọa hỏi. Cựu cục phó đáp "không phải là không có trách nhiệm, mà có những vấn đề nằm ngoài tầm hiểu biết".

Bị tòa truy vấn về việc "vấn đề nằm ngoài tầm hiểu biết sao vẫn tham mưu", ông Quang khai, khi đó được báo cáo có nhiều lý do để có thể bàn giao được đất cho Phúc Sơn. Cụ thể, theo ông, từ 2009 đến 2015, Chính phủ đã có rất nhiều văn bản đồng ý bàn giao đất, các cơ quan trong Bộ cũng đồng ý và tham mưu là đồng ý.

"Có thật không? Bị cáo nhớ lại đi, báo cáo của các cơ quan về vấn đề này đều được tòa lưu hồ sơ vụ án hết, có chữ ký, dấu đỏ, được thu thập hợp pháp. Để tòa công bố lại cho bị cáo nhớ", HĐXX sau đó lần lượt đọc lại các bản đóng góp ý kiến của Cục Tài chính và Cục Kế hoạch đầu tư Bộ Quốc phòng.

Theo đó, hai đơn vị này đều đề nghị Cục Tác chiến chưa giao đất do việc thanh toán bồi thường chưa xong; dự án BT (xây dựng – chuyển giao) sân bay Phan Thiết và cơ sở hạ tầng cho Trung đoàn 920 tại Cam Ranh chưa được ký kết, không xác định được giá đất để hoàn vốn cho dự án BT, do đó không có cơ sở để giao đất.

Thiếu tướng Quang nghe xong đáp "các văn bản đấy bị cáo không biết, không nắm được". Tòa cho hay, Viện kiểm sát sẽ đối đáp với bị cáo về vấn đề này.

Không biết Hậu 'Pháo' là ai nhưng vẫn nhận 4 tỷ đồng quà Tết

Nhận thức về vụ án, ông Quang nói mình sai và phải chịu trách nhiệm do "không thận trọng, không nghiên cứu kỹ, không am hiểu những vấn đề nằm ngoài nhận thức, từ đó ký văn bản tham mưu giao đất khi chưa đủ căn cứ".

Trước việc một cựu chủ tịch tỉnh Khánh Hòa trước đó nói giao đất trái phép cho Phúc Sơn một cách "vô tư", không vụ lợi, không được biếu quà, cựu thiếu tướng Quang thừa nhận từng cầm 4 tỷ đồng của chủ tịch tập đoàn Phúc Sơn. Sự việc diễn ra dịp Tết 2017, tức là 2 năm sau khi Phúc Sơn được bàn giao đất, song Quang nói không nhớ cụ thể việc đưa quà diễn ra thế nào.

"Bị cáo không nhớ bao nhiêu, tầm 3 hay 4 tỷ, nhưng bị cáo xác định là...", ông Quang bị tòa yêu cầu dừng lời vì "chưa hỏi, không cần nói".

Khi được hỏi quen biết thế nào với bị cáo Hậu, ông Quang nói "không biết, cũng không quan hệ". Ông nói khi làm việc với cơ quan điều tra năm 2023, được cho xem các biên bản các cuộc họp giữa UBND tỉnh Khánh Hòa và Bộ Quốc phòng. Ông nhận ra thành phần họp có cả "công ty Phúc Sơn".

"Bị cáo mới nói với cơ quan điều tra là sao UBND tỉnh với Bộ Quốc phòng họp mà lại có doanh nghiệp. Chính thế sau này ngẫm nghĩ thấy cái chỗ này là mình có vướng pháp lý cái chuyện quà cáp, chuyện đất đai nên bị cáo đã đầu thú và nộp lại tiền này", ông Quang chậm rãi phân trần và giải thích khi đó Hậu "cũng không đặt vấn đề, chỉ là tặng quà truyền thống".

Cơ quan điều tra xác định, ông Quang không tiếp xúc, không đề nghị, gợi ý hay thỏa thuận thống nhất với Hậu về việc đưa nhận quà, không gây khó khăn để vòi tiền. Việc nhận quà diễn ra sau khi Bộ Quốc phòng đã bàn giao đất cho tỉnh và tỉnh đã giao cho Phúc Sơn.

Do vậy, cơ quan điều tra không đủ cơ sở để xử lý hình sự ông Quang về hành vi nhận 4 tỷ đồng từ Hậu. Trong vụ án này, ông chỉ bị truy cứu tội Vi phạm các quy định về quản lý đất đai.

Trong khi đó, cựu thiếu tướng còn lại, ông Nguyễn Duy Cường, 67 tuổi, cựu Hiệu trưởng trường Sĩ quan Không quân, cho rằng bàn giao đất sai chỉ đơn thuần là "thực hiện theo mệnh lệnh cấp trên".

Tòa khi này hỏi "theo bị cáo chủ trương có phải mệnh lệnh không", ông Cường đáp "không". HĐXX khi này dẫn lại, việc bàn giao đất quốc phòng cho tỉnh để tỉnh phát triển kinh tế xã hội chỉ là chủ trương, hơn nữa chủ trương này còn được nhấn mạnh rất nhiều điều kiện, quan trọng nhất là phải làm đúng luật.

Ông Cường tiếp tục phân bua trong buổi làm việc giữa Bộ Quốc phòng và tỉnh Khánh Hòa hôm 11/11/2015, đôi bên đã thống nhất bàn giao đất cho tỉnh Khánh Hòa để giao đất cho Phúc Sơn làm dự án.

"Chậm nhất đến 30/11/2015 phải hoàn thành thủ tục để bàn giao đất trên thực địa cho địa phương quản lý: Ủy quyền cho Trường Sĩ quan Không quân phối hợp với tỉnh Khánh Hòa và nhà đầu tư (công ty Phúc Sơn) thực hiện cắm mốc và bàn giao đất trên thực địa", theo biên bản làm việc.

Ông Cường cho rằng đã bị giao "hạn cứng" là ngày 30/11/2015, nên coi đó là mệnh lệnh, phải thi hành.

Chủ tọa khi này hỏi lại "giao đất mà chưa có quyết định thu hồi đất, chưa có biên bản bàn giao chính thức của Bộ Quốc phòng thì có sai không?", ông Cường đáp "lúc đó cũng không biết".

HĐXX phân tích: "Bị cáo là thủ trưởng đơn vị trực tiếp quản lý khu đất, là hiệu trưởng, chịu trách nhiệm nội dung đó mà lại trả lời tòa là không biết. Bị cáo còn tham gia họp với Bộ và tỉnh, phải biết chứ".

Cũng giống như ông Quang khai trước đó, ông Cường cũng cho rằng chỉ được đào tạo về huấn luyện, không biết gì về lĩnh vực đất đai, quy định thủ tục giao đất, song thừa nhận "xét theo luật, bị cáo sai".

Ông cho rằng nguyên nhân dẫn đến sai phạm do thiếu hiểu biết pháp luật về đất đai. "Đây là lần đầu tiên bị cáo và nhà trường thực hiện nhiệm vụ về đất đai", ông nói khi này Trường cũng rất nhiều nhiệm vụ cuối năm, không có điều kiện nghiên cứu hết văn bản, quy định.

Cơ quan điều tra đánh giá, 4 sĩ quan quân đội có thiếu sót nhưng do ký duyệt theo tham mưu cấp dưới; hoặc do không được đào tạo đúng chuyên môn về quản lý đất đai, không am hiểu hết các quy định pháp luật về quản lý đất đai, do đó "chưa đến mức xử lý hình sự".

Phiên tòa đang tiếp tục làm việc.