Cơ hội bán giá cao và phép thử cho cao su Việt Nam trước hạn EUDR

Tuy nhiên, cánh cửa rộng mở tại thị trường châu Âu vẫn đối mặt thách thức lớn khi khối tiểu điền - nơi cung cấp hơn 60% sản lượng cả nước mới chỉ có khoảng 6.000 trên tổng số 264.000 hộ tham gia chuỗi liên kết đạt chuẩn. Áp lực tuân thủ EUDR đang đè nặng lên toàn ngành khi hạn chót ngày 30/12/2026 đang tới gần.

Quy định EUDR và yêu cầu truy xuất với ngành cao su

Quy định chống phá rừng của EU (EUDR) có hiệu lực từ ngày 29/6/2023, nhưng nghĩa vụ đối với doanh nghiệp chỉ bắt đầu áp dụng từ ngày 30/12/2026. Khi đó, doanh nghiệp đưa hàng vào thị trường EU hoặc xuất khẩu từ EU phải chứng minh sản phẩm không có nguồn gốc từ đất bị phá rừng hoặc suy thoái rừng sau ngày 31/12/2020, đồng thời được sản xuất hợp pháp theo luật của nước sản xuất.

Phạm vi điều chỉnh gồm 7 mặt hàng là gia súc, gỗ, ca cao, đậu tương, dầu cọ, cà phê, cao su, cùng một số sản phẩm phái sinh như sô-cô-la, lốp xe và đồ nội thất. Ngày 13/7/2026, Ủy ban châu Âu thông qua văn bản sửa danh mục sản phẩm, trong đó loại băng tải, dây curoa cao su (mã HS 4010) và các sản phẩm cao su lưu hóa khác (mã HS 4016) khỏi phạm vi điều chỉnh, còn với lốp đắp lại chỉ giữ phần gai lốp. Quy định ban đầu dự kiến áp dụng từ ngày 30/12/2024 và đã được lùi hai lần. Mốc hiện hành là ngày 30/12/2026 với doanh nghiệp lớn và vừa, ngày 30/6/2027 với doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ. Tháng 5/2026, Ủy ban châu Âu xác nhận không mở lại văn bản quy định.

Doanh nghiệp phải cung cấp dữ liệu định vị vùng trồng, thửa đất trên 4 ha phải xác định bằng đa giác ranh giới, thửa nhỏ hơn chỉ cần một điểm tọa độ. Theo bảng phân loại quốc gia được Ủy ban châu Âu thông qua ngày 22/5/2025, Việt Nam thuộc nhóm rủi ro thấp. Ủy ban đã lên lịch rà soát bảng phân loại này trong năm 2026.

Với hàng hóa từ nước rủi ro thấp, doanh nghiệp không phải thực hiện bước đánh giá và giảm thiểu rủi ro, nhưng vẫn phải thu thập đủ thông tin, gồm dữ liệu định vị, và nộp tờ khai thẩm định cho từng lô hàng. Hằng năm, cơ quan có thẩm quyền của các nước thành viên EU kiểm tra tối thiểu 1% số doanh nghiệp nhập hàng từ nước rủi ro thấp, so với 3% với nước rủi ro tiêu chuẩn và 9% với nước rủi ro cao.

VRG đón đầu lợi thế giá chênh lệch

Phát biểu tại hội thảo tham vấn góp ý dự thảo tài liệu hướng dẫn tuân thủ EUDR cho ngành cao su, tổ chức chiều 29/6/2026 tại TP HCM, ông Diệp Xuân Trường, Phó Trưởng ban Công nghiệp VRG, cho biết Tập đoàn đã bán khoảng 10.000 tấn cao su đáp ứng EUDR trong năm 2025 và 6 tháng đầu năm 2026. So với cao su chưa có hồ sơ EUDR, giá bán cao hơn 120–250 USD/tấn, ước mang lại khoảng 30 tỷ đồng doanh thu tăng thêm.

Cũng theo ông Trường, VRG đang quản lý khoảng 377.000 ha cao su. Tính đến tháng 6/2026, 29 công ty thành viên đã lập hồ sơ EUDR cho khoảng 305.905 ha, tương đương 81% diện tích. Trong đó, 23 công ty với khoảng 210.304 ha đã đạt chứng nhận PEFC-EUDR hoặc được khách hàng công nhận đáp ứng yêu cầu.

Dung lượng thị trường EU và hiệu ứng lan tỏa chuỗi cung ứng

Ông Võ Hoàng An, Tổng thư ký Hiệp hội Cao su Việt Nam (VRA), cho biết EU hiện là thị trường lớn thứ 3 của cao su Việt Nam, sau Trung Quốc và Mỹ. Theo số liệu của Cục Hải quan do Viện Chiến lược, Chính sách Nông nghiệp và Môi trường tổng hợp, xuất khẩu cao su sang EU năm 2025 đạt khoảng 110 triệu USD, tăng 18,8% so với năm 2024. Giá xuất khẩu bình quân sang EU đạt 1.865 USD/tấn, tăng 6,1%.

Vì EUDR áp dụng cả với sản phẩm phái sinh, doanh nghiệp đưa lốp xe hoặc đồ nội thất vào EU phải thẩm định nguồn gốc cao su và gỗ trong sản phẩm, kể cả khi hàng được sản xuất ở nước thứ ba.

Thị trường thế giới neo cao, vùng đệm nguồn cung thu hẹp

Theo báo cáo thị trường tháng 10/2026 của Nhóm Nghiên cứu Cao su Quốc tế (IRSG), giá tháng 9/2026 của 5 loại cao su tăng 33 - 68% so với cùng kỳ năm trước. Cụ thể, giá TSR20 tại châu Âu tăng 68%, RSS3 Ấn Độ tăng 46%, SIR20 Indonesia tăng 39%, SMR20 Malaysia tăng 34% và STR20 Thái Lan tăng 33%.

IRSG cho rằng, giá neo cao có thể khuyến khích nhà sản xuất đưa diện tích chưa khai thác vào sản xuất và tăng cạo mủ. Về dài hạn, vườn cây già cỗi, tái canh và trồng mới hạn chế có thể thu hẹp vùng đệm công suất chưa khai thác, qua đó hỗ trợ một mặt bằng giá vững hơn về cấu trúc.

Khoảng trống truy xuất ở khối cao su tiểu điền

Theo báo cáo "Chuỗi cung cao su tiểu điền: Thực trạng và khả năng đáp ứng EUDR" do Forest Trends và VRA công bố tháng 6/2025, năm 2024 khoảng 264.000 hộ tiểu điền sở hữu khoảng 488.000 ha cao su, cung cấp khoảng 819.000 tấn, chiếm 54% diện tích và 63% sản lượng toàn ngành. Cả nước có khoảng 6.000 hộ tham gia mô hình liên kết đáp ứng EUDR, với diện tích tiểu điền tham gia khoảng 17.500 ha.

Báo cáo thường niên 2025 của VRG nêu định hướng hỗ trợ hộ tiểu điền qua đào tạo, thu mua mủ với giá cạnh tranh và áp dụng hợp đồng trong sản xuất, tiêu thụ.

Chuyển động thực tế tại doanh nghiệp

Ở khối trồng và chế biến mủ, báo cáo thường niên 2025 của VRG (mã GVR) cho biết 20 công ty thành viên đã có chứng chỉ quản lý rừng bền vững VFCS/PEFC-FM cho hơn 148.000 ha, và 56 nhà máy có chứng chỉ chuỗi hành trình sản phẩm PEFC-CoC. Tập đoàn đặt mục tiêu 100% diện tích cao su vùng trọng điểm đạt chứng chỉ quản lý rừng bền vững FSC/PEFC, gắn với hệ thống GIS để đáp ứng yêu cầu truy xuất nguồn gốc của EUDR.

Tháng 12/2024, Công ty Cổ phần Cao su Đồng Phú (mã DPR) nhận bàn giao hệ thống truy xuất nguồn gốc và tuân thủ EUDR, áp dụng cho cả mủ cao su và gỗ cao su. Theo công ty, DPR là một trong những đơn vị đi đầu của tập đoàn thực hiện thí điểm hệ thống này. Website của DPR hiện có cổng tra cứu đơn hàng theo EUDR.

Ở khối săm lốp, theo báo cáo thường niên 2025 của Công ty Cổ phần Cao su Đà Nẵng (mã DRC), xuất khẩu chiếm 59,9% doanh thu, chủ yếu sang châu Mỹ với 46,95% doanh thu. Châu Âu chỉ đóng góp khoảng 62,4 tỷ đồng, tương đương 1,21% doanh thu, giảm từ 86,4 tỷ đồng (1,78%) năm 2024.

Tại Công ty Cổ phần Công nghiệp Cao su Miền Nam (mã CSM), doanh thu xuất khẩu năm 2025 đạt khoảng 2.048 tỷ đồng, trong đó Mỹ chiếm 65%.

Bảng xếp hạng Dịch vụ bán lẻ tốt nhất thị trường chứng khoán Việt Nam

VietnamBiz chính thức khởi động Best Retail Brokers 2026 - bảng xếp hạng thường niên nhằm ghi nhận và đánh giá chất lượng dịch vụ dành cho nhà đầu tư cá nhân tại các công ty chứng khoán Việt Nam.

Với hệ thống tiêu chí đánh giá đa chiều, Best Retail Brokers 2026 hướng tới cung cấp một góc nhìn toàn diện về chất lượng dịch vụ bán lẻ, đồng thời ghi nhận những công ty chứng khoán đang tạo ra trải nghiệm tốt nhất cho nhà đầu tư.

Tìm hiểu Best Retail Brokers 2026: https://vietnamrankings.vn

Nhà đầu tư có thể tham gia khảo sát, góp tiếng nói vào Bảng xếp hạng và có cơ hội nhận quà từ Ban Tổ chức.

Tham gia khảo sát
Best Retail Brokers 2026