Có đường sắt cao tốc, 3 năm tiết kiệm được 1 triệu tỷ đồng tiền vận tải?

Mới đây, tại cuộc tòa đàm “An toàn giao thông đường sắt – thực trạng và giải pháp” diễn ra ở Hà Nội, ông Phùng Văn Hùng - Ủy viên Thường trực Ủy ban kinh tế của Quốc hội cho biết, trên thế giới, ngành đường sắt chiếm 30% thị phần vận tải, nhưng ở Việt Nam chỉ chiếm 1%, từ đó cho thấy chúng ta đầu tư vào ngành đường sắt còn quá thấp, gần như bị lãng quên.

Ông Phùng Văn Hùng.

Ngoài ra, theo ông Hùng, công tác duy tu, bảo dưỡng mới chỉ đáp ứng được 30%, nên chưa đảm an toàn. Ở các nước tiên tiến trên thế giới, từ hệ thống barie chắn ở các điểm giao cắt đều đóng - mở tự động, còn ở nước ta vẫn còn thủ công.

“Đầu tư cho đường sắt là rất lớn, nhưng không mặn mà bằng các loại hình khác vì các nhà đầu tư chưa nhìn thấy lợi nhuận. Chính vì vậy, bây giờ tìm nguồn vốn để cho phát triển ngành đường sắt là rất quan trọng” – ông Hùng nói.

Phát biểu tại cuộc tọa đàm trên, ông Vũ Anh Minh – Chủ tịch Hội đồng thành viên Tổng Công ty đường sắt Việt Nam cho rằng, đường sắt Việt Nam đủ sức cạnh tranh với đường hàng không, đường bộ nếu được đầu tư để làm đường sắt tốc độ cao.

Theo ông Minh, với địa lý như Việt Nam, đường sắt là xương sống, đường bộ là kết nối, đường sông chạy theo mặt cắt ngang, đường biển chạy dọc đất nước – mỗi một loại hình đường đều có chức năng riêng. Tuy nhiên, với lịch sử ngành đường sắt 130 năm hầu như không phát triển, mà còn “bóc đi” chứ không làm thêm một kilomet nào. Phần lớn những trục đường sắt xuống các cảng biển đều đã bị cắt đi, như vậy rất hạn chế trong khâu kết nối vận tải với các loại hình khác.

Ông Vũ Anh Minh.

Tiếp tục khẳng định tầm quan trọng của đường sắt, ông Minh đưa ra ví dụ so sánh: Đường bay Hà Nội – TPHCM của Việt Nam là 1 trong 7 đường bay hấp dẫn nhất trên thế giới, chính vì thế với quãng đường dài như vậy hành khách sẽ lựa chọn phương tiện hàng không, còn tàu hỏa hiện nay đi mất 30 tiếng nên hầu như không có khách.

Nhưng khi có đường sắt tốc độ cao, đi từ Hà Nội vào TPHCM chỉ mất 5 tiếng, ông Minh tin tưởng sẽ thu hút được nhiều hành khách vì: “Đi máy bay chúng ta phải bỏ ra 5 tiếng cho quãng đường từ Hà Nội – TPHCM bao gồm cả thời gian chờ, check-in,…nhưng đôi khi máy bay còn bị trễ giờ khiến chúng ta cảm thấy bực bội. Nhưng với đường sắt tốc độ cao, chúng ta cũng mất 5 tiếng, nhưng chúng ta chỉ cần lên tàu trước 5 phút là tàu chạy, không bị trễ giờ, cùng một tâm trạng nên không có cảm giác bực bội”.

Nói về chênh lệch chi phí vận chuyển hàng hóa giữa đường sắt và đường bộ, ông Minh phân tích: Nếu Việt Nam có đường sắt tốc độ cao, trong 3 năm có thể “cõng” được 1 tỷ tấn hàng. Hiện nay, phí vận tải hàng hóa đường bộ đang cao hơn đường sắt là khoảng 1,5 triệu đồng/1 tấn, với 1 tỷ tấn hàng tương đương là 1 triệu tỷ đồng.

“Nếu có đường sắt tốc độ cao, 3 năm chúng ta sẽ thông quan được 1 tỷ tấn hàng. Đường sắt tốc độ cao vận chuyển bằng công nghệ đường sắt giai đoạn 3 là điện khí hóa thì rất hạn chế phát thải khí thải độc hại ra môi trường. Nhưng với 1 tỷ tấn hàng vận chuyển bằng đường bộ, chúng ta phải dùng tới 50 triệu xe container chạy trên đường, lượng khí thải độc hại thải ra môi trường là rất lớn, tiềm ẩn nhiều rủi ro về tai nạn” – ông Minh phân tích.

Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 (Vietnam Investment Forum 2027)

Thời gian: Ngày 12/11/2026
Địa điểm: Shilla Monogram Hanoi Westlake, số 6 Hoàng Minh Thảo, Tây Hồ Tây, Hà Nội

Là sự kiện thường niên quy tụ các chuyên gia đầu ngành, Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 mang đến những góc nhìn chuyên sâu về triển vọng đầu tư và cơ hội trên thị trường năm 2027.

Trong khuôn khổ sự kiện, Ban tổ chức sẽ công bố Best Retail Brokers 2026 - Bảng xếp hạng công ty chứng khoán có dịch vụ bán lẻ tốt nhất thị trường Việt Nam.

Hãy tham gia đánh giá chất lượng dịch vụ công ty chứng khoán, góp phần phản ánh trải nghiệm thực tế của nhà đầu tư và có cơ hội nhận vé mời tham dự Diễn đàn.

Đánh giá chất lượng dịch vụ
công ty chứng khoán của bạn

Cùng cộng đồng đầu tư đón đầu xu hướng, cập nhật góc nhìn chuyên gia và khám phá cơ hội đầu tư năm 2027. Đăng ký ngay để nhận ưu đãi vé Early Bird, giảm hơn 30%!

Mua Vé Early Bird
Giảm Hơn 30%