CEO SSIAM: Việt Nam cần huy động 38,5 triệu tỷ đồng để đầu tư, quỹ hưu trí có khả năng cung cấp nguồn vốn dài hạn

Chiều 17/9, Chứng khoán SSI tổ chức sự kiện với chủ đề “Mở khóa dòng vốn dài hạn: Vai trò của Quỹ hưu trí và xếp hạng tín nhiệm”. Tại sự kiện, bà Nguyễn Ngọc Anh, Tổng Giám đốc SSIAM, cho biết Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển 2026 - 2030 với nhu cầu lớn về nguồn lực đầu tư, trong đó đặt ra yêu cầu huy động thêm các nguồn vốn có kỳ hạn dài.

Theo các tính toán hiện nay, tổng nhu cầu vốn đầu tư toàn xã hội trong 5 năm tới có thể lên tới khoảng 38,5 triệu tỷ đồng. Trong khi đó, kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030 dự kiến khoảng 8,22 triệu tỷ đồng. Phần nhu cầu vốn còn lại cần được huy động từ khu vực tư nhân, thị trường vốn, hệ thống tài chính và các nguồn lực xã hội khác.

Theo bà Ngọc Anh, vấn đề không chỉ nằm ở quy mô vốn mà còn ở cơ cấu và kỳ hạn của nguồn vốn. Nhu cầu đầu tư trong những năm tới tập trung ngày càng nhiều vào các lĩnh vực có thời gian thu hồi vốn dài như hạ tầng giao thông, năng lượng, chuyển đổi xanh, công nghiệp, đô thị và các dự án có hàm lượng công nghệ cao.

“Đây không chỉ là bài toán về quy mô vốn, mà quan trọng hơn là bài toán về cơ cấu và kỳ hạn của nguồn vốn. Nền kinh tế cần những dòng vốn có khả năng đồng hành cùng doanh nghiệp và dự án trong một chu kỳ dài”, bà Ngọc Anh nói.

Quỹ hưu trí bổ sung mở rộng quy mô

Cụ thể, theo Điều chỉnh Quy hoạch điện VIII, riêng giai đoạn 2026 - 2030, nhu cầu vốn phát triển nguồn điện và lưới điện truyền tải lên tới khoảng 136,3 tỷ USD. Tổng nhu cầu vốn cho các tuyến đường sắt mới ước khoảng 28,5 tỷ USD. Bên cạnh đó, hệ thống đường sắt đô thị tại Hà Nội và TP HCM cần thêm hơn 95 tỷ USD.

Trong bối cảnh đó, quỹ hưu trí được xem là một trong những định chế có khả năng cung cấp nguồn vốn dài hạn. Khác với các dòng tiền hướng tới mục tiêu sinh lời trong thời gian ngắn, nguồn vốn của quỹ hưu trí được hình thành từ quá trình tích lũy lâu dài nhằm bảo đảm an sinh cho người lao động trong tương lai.

Trên thế giới, quỹ hưu trí là một trong những nhóm nhà đầu tư tổ chức trên thị trường vốn. Nguồn vốn này có thể được phân bổ vào cổ phiếu, trái phiếu, các sản phẩm đầu tư dài hạn và, tùy thuộc vào khung pháp lý của từng quốc gia, các dự án cơ sở hạ tầng hoặc tài sản có vòng đời dài.

Vì vậy, phát triển quỹ hưu trí không chỉ liên quan đến việc bổ sung thu nhập và bảo đảm an sinh cho người lao động khi về hưu, mà còn góp phần hình thành nguồn vốn dài hạn cho nền kinh tế.

Tại Việt Nam, chương trình hưu trí bổ sung tự nguyện đã có cơ sở pháp lý từ Nghị định 88/2016/NĐ-CP và các văn bản hướng dẫn liên quan. Đây là nền tảng để người lao động, người sử dụng lao động và các tổ chức quản lý quỹ cùng tham gia vào quá trình tích lũy và đầu tư dài hạn.

Sau khi Nghị định 88 có hiệu lực, Bộ Tài chính đã cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ quản lý quỹ hưu trí bổ sung tự nguyện cho 4 doanh nghiệp. Từ năm 2021, các doanh nghiệp quản lý quỹ bắt đầu thành lập và triển khai các quỹ hưu trí bổ sung tự nguyện.

Đến cuối năm 2025, thị trường có 7 quỹ hưu trí bổ sung tự nguyện, với tổng tài sản ròng gần 2.210 tỷ đồng, tăng 53% so với năm 2024 và gấp khoảng 26 lần năm 2021. Tổng số người tham gia đạt 28.538 người, tăng 17,1%. Trong đó, SSIAM hiện là công ty quản lý quỹ hưu trí có quy mô lớn nhất trên thị trường, chiếm 74% thị phần.

Năm 2026 được xem là một năm bản lề đối với ngành quỹ hưu trí tại Việt Nam. Ngày 23/3/2026, Chính phủ ban hành Nghị định 85/2026/NĐ-CP về bảo hiểm hưu trí bổ sung, tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý cho chương trình này.

Bên cạnh đó, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp ban hành ngày 14/6/2025, Luật Thuế thu nhập cá nhân ban hành ngày 10/12/2025 và các văn bản hướng dẫn thi hành tiếp tục hoàn thiện chính sách ưu đãi về thuế thu nhập doanh nghiệp và thuế thu nhập cá nhân đối với doanh nghiệp và người lao động tham gia chương trình bảo hiểm hưu trí bổ sung.

Xếp hạng tín nhiệm giúp nhận diện rủi ro

Theo bà Ngọc Anh, để các nguồn vốn dài hạn thực sự đi vào nền kinh tế, việc hình thành nguồn vốn là chưa đủ. Một vấn đề khác là làm thế nào để các nguồn vốn này có thể nhận diện, đánh giá và lựa chọn những doanh nghiệp, tổ chức phát hành và dự án có khả năng sử dụng vốn hiệu quả, minh bạch và bền vững trong dài hạn.

Trong đó, xếp hạng tín nhiệm có thể đóng vai trò hỗ trợ quá trình đánh giá rủi ro. Với phương pháp luận độc lập, dữ liệu minh bạch và các tiêu chuẩn chuyên nghiệp, xếp hạng tín nhiệm giúp chuẩn hóa thông tin, phân loại rủi ro và hỗ trợ quá trình ra quyết định đầu tư.

Đối với các nhà đầu tư dài hạn, xếp hạng tín nhiệm cung cấp thêm cơ sở để đánh giá sức khỏe tài chính, khả năng thực hiện nghĩa vụ nợ và mức độ rủi ro của doanh nghiệp hoặc tổ chức phát hành.

Ở chiều ngược lại, khi doanh nghiệp có hồ sơ tín nhiệm tốt hơn, khả năng tiếp cận các nguồn vốn dài hạn cũng được cải thiện. Qua đó, doanh nghiệp có thêm động lực nâng cao chất lượng quản trị, tăng cường minh bạch tài chính và chuẩn hóa công tác công bố thông tin.

“Giữa quỹ hưu trí và xếp hạng tín nhiệm tồn tại một mối liên hệ tự nhiên và bổ trợ lẫn nhau. Một bên cung cấp nguồn vốn dài hạn, một bên cung cấp thông tin và công cụ đánh giá rủi ro”, bà Ngọc Anh cho biết.

Theo đó, thị trường vốn là nơi kết nối nguồn vốn dài hạn với các doanh nghiệp, tổ chức phát hành và dự án cần vốn. Thông qua cơ chế này, nguồn tiết kiệm dài hạn có thể được chuyển hóa thành nguồn lực phục vụ đầu tư và tăng trưởng.

Từ góc độ này, việc mở rộng dòng vốn dài hạn không chỉ liên quan đến việc phát triển thêm các sản phẩm tài chính hay kênh đầu tư, mà còn cần sự tham gia của nhiều chủ thể trong cùng một hệ sinh thái, gồm người tiết kiệm, người lao động, quỹ hưu trí, công ty quản lý quỹ, doanh nghiệp phát hành, tổ chức xếp hạng tín nhiệm, các định chế tài chính và cơ quan quản lý.

Nguồn tiền được tích lũy cho tương lai của người lao động có thể trở thành một phần nguồn lực phục vụ các nhu cầu đầu tư dài hạn của nền kinh tế, từ hạ tầng giao thông, hệ thống năng lượng, các dự án chuyển đổi xanh đến nhu cầu mở rộng và phát triển của doanh nghiệp.

Bà Ngọc Anh cho rằng hội nghị là dịp để các bên trao đổi về cơ hội, điểm nghẽn và giải pháp nhằm phát triển thị trường quỹ hưu trí bổ sung tự nguyện, nâng cao vai trò của xếp hạng tín nhiệm và từng bước hình thành các dòng vốn dài hạn, ổn định, minh bạch và hiệu quả hơn cho nền kinh tế Việt Nam.

Hội thảo “Chiến lược phát triển và đầu tư bất động sản sau Nghị quyết 21 và những cập nhật chính sách”

Thời gian: 8h00 ngày 22/09/2026
Địa điểm: L7 West Lake Hanoi by Lotte Hotels, Ballroom tầng 4, 683 Lạc Long Quân, Tây Hồ, Hà Nội

Sự kiện quy tụ đại diện cơ quan quản lý, Đại biểu Quốc hội, chuyên gia bất động sản, chuyên gia kinh tế độc lập, doanh nghiệp… Các diễn giả sẽ cùng thảo luận, phân tích những nội dung quan trọng của Nghị quyết 21 và những chính sách mới; từ đó đánh giá tác động, gợi mở chiến lược phát triển và đầu tư bất động sản trong thời gian tới.

Hai phiên thảo luận chính:

Phiên 1: Nghị quyết 21 và các thay đổi pháp lý
Phiên 2: Những tác động đến tương lai phát triển và đầu tư bất động sản
Thảo luận - Hỏi đáp cùng chuyên gia

Đăng ký tham dự