Báo Nhật: Do quá tự tin khiến Honda phải chật vật giành lại thị phần xe máy điện tại Việt Nam

Honda Motor đang hối hả chạy đua để giành lại vị thế sau khi để tuột mất lợi thế trên thị trường xe máy điện tại Việt Nam và Ấn Độ, theo Nikkei Asia.

Tại Việt Nam, VinFast đang trỗi dậy mạnh mẽ trên thị trường xe máy điện. Theo dữ liệu từ công ty phân tích MarkLines, trong năm ngoái, doanh số xe máy điện của hãng xe Việt đã tăng gần gấp 6 lần, đạt khoảng 400.000 chiếc, qua đó giúp VinFast vững ngôi vương với 56% thị phần.

Cũng trong năm đó, Honda bán ra 2,16 triệu chiếc xe máy tại Việt Nam, nắm giữ 65% tổng thị phần toàn ngành. Tuy nhiên, nếu chỉ tính riêng mảng xe hai bánh chạy điện, thị phần của Honda lại ở mức vỏn vẹn 1,4%.

Hãng xe Nhật Bản tiêu thụ hơn 20 triệu chiếc xe máy trên toàn cầu, tương đương 40% thị phần, trong đó Việt Nam là thị trường "hái ra tiền" khi đóng góp tới 10% tổng doanh số. Dù vậy, vào năm ngoái, Việt Nam đã công bố các quy định hạn chế xe máy xăng nhằm giảm thiểu ô nhiễm không khí, qua đó đẩy nhanh làn sóng chuyển đổi sang xe điện.

Năm 2025, mức độ phủ sóng của xe máy điện tại Việt Nam đã tăng vọt lên 22%, so với mức 10% của năm 2024. Doanh số của VinFast cũng tăng bứt tốc, vươn lên vị trí thứ hai trên toàn thị trường.

Một lãnh đạo cấp cao của Honda thừa nhận: "Chúng tôi không ngờ quá trình điện hóa lại diễn ra nhanh đến vậy."

Sự chậm trễ của Honda trong mảng xe máy điện phần lớn bắt nguồn từ việc họ quá tự tin vào thế mạnh xe máy xăng của mình. Dù động cơ đốt trong có lợi thế về giá bán và quãng đường di chuyển, nhưng tình thế đang dần đảo ngược do các chính sách môi trường của Việt Nam.

Tại Hà Nội, quy định hạn chế xe máy xăng đi vào khu vực trung tâm dự kiến sẽ có hiệu lực vào tháng 7 tới. 

Do các quy định hạn chế sẽ được áp dụng theo từng lộ trình, Honda đang chủ động đối phó bằng cách tăng tốc kế hoạch điện hóa dải sản phẩm và tung ra thêm nhiều mẫu xe máy điện mới.

Ban đầu, Honda chỉ nhắm vào phân khúc tầm trung, nhưng đến tháng 3 vừa qua, hãng đã trình làng mẫu xe tay ga điện cao cấp CUV e:, và dự kiến sẽ tiếp tục cho ra mắt mẫu xe tay ga điện giá rẻ UC3 vào tháng 6 tới. Các mẫu xe điện của Honda sử dụng linh kiện sản xuất tại Trung Quốc và Việt Nam, nhằm đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của hãng cả về chất lượng lẫn chi phí.

Bà Sayaka Arai, Tổng Giám đốc Honda Việt Nam, nhận định: "Các nhà cung cấp Trung Quốc mang lại lợi thế cạnh tranh về giá tốt nhất."

Tình cảnh tương tự cũng diễn ra tại thị trường xe máy điện Ấn Độ khi Honda đang bị bỏ lại phía sau. Các nhà sản xuất nội địa tại đây bán ra tới hơn 200.000 chiếc xe điện mỗi năm, trong khi doanh số của Honda chỉ loanh quanh mức 3.000 chiếc.

Nhà sản xuất Bajaj Auto của Ấn Độ đang bán các dòng xe máy điện với mức giá khoảng 89.500 rupee (945 USD), ngang ngửa với giá xe Honda. Tuy nhiên, các mẫu xe của Bajaj lại vượt trội hơn hẳn Honda về phạm vi di chuyển.

Theo ước tính mang tính dè dặt của ông Hikari Todoroki, chuyên gia cấp cao tại KPMG Consulting, trong số hơn 55 triệu chiếc xe máy được tiêu thụ trên toàn cầu mỗi năm, tỷ lệ xe điện hiện mới chiếm khoảng 7%.

Con số này ở Honda thậm chí còn khiêm tốn hơn. Với khoảng 150.000 chiếc xe máy điện được bán ra, dòng xe này chỉ chiếm khoảng 1% tổng doanh số xe máy của hãng. Giới chuyên môn ngày càng lo ngại rằng Honda có nguy cơ đánh mất thị phần mảng xe máy khi làn sóng chuyển đổi sang xe điện đang càn quét toàn cầu.

Ông Takaki Nakanishi, nhà phân tích kiêm CEO của Viện Nghiên cứu Nakanishi, đánh giá: "Các sản phẩm xe máy điện của Honda hiện chưa đủ sức hấp dẫn. Cả ngành công nghiệp ô tô và xe máy đều đang đứng trước một bước ngoặt mang tên điện hóa."

Để giành lại vị thế trên thị trường xe máy điện, Honda có kế hoạch rót 500 tỷ yên (khoảng 3,13 tỷ USD) từ nay đến năm 2030, với mục tiêu đẩy doanh số hàng năm lên 4 triệu xe.

Riêng tại Ấn Độ, hãng xe Nhật sẽ xây dựng một nhà máy chuyên sản xuất xe máy điện vào năm 2028. Chiến lược của hãng là tối ưu hóa lợi thế cạnh tranh về giá bằng cách tận dụng nguồn nhân công giá rẻ của Ấn Độ, từ đó xuất khẩu xe sang các quốc gia khác.