Áp lực huy động tăng cao, ngân hàng Việt ồ ạt 'săn' vốn ngoại

Khoảng chênh lệch tín dụng - huy động ngày càng kéo rộng ra khi tăng trưởng tín dụng nhanh hơn huy động khiến các ngân hàng Việt phải hướng ra dòng vốn quốc tế để bù đắp thiếu hụt vốn.

Trong 7 tháng đầu năm nay, các ngân hàng Việt đang trở lại thị trường vay hợp vốn quốc tế, với khoảng 3,4 tỷ USD đã ký và đang triển khai.

Lãi suất vay USD ước khoảng 5 - 5,3%, chưa gồm chi phí phòng ngừa rủi ro tỷ giá và phí thu xếp, tuy không rẻ hơn huy động trong nước, nhưng nguồn vốn này có kỳ hạn dài, ổn định, giúp giảm áp lực thanh khoản.

Loạt ngân hàng "săn" vốn ngoại

Chỉ trong 7 tháng đầu năm nay, các ngân hàng Việt đã ký kết thành công các khoản vay hợp vốn và phát hành trái phiếu quốc tế với lên tới trên 3 tỷ USD. Điểm nhấn đáng chú ý trong làn sóng huy động lần này là sự lên ngôi của các khoản tín dụng xanh và liên kết bền vững (ESG).

Dẫn đầu thị trường về quy mô là VPBank với thương vụ vay hợp vốn liên kết bền vững  (Sustainability-Linked Loan - SLL) trị giá 1,44 tỷ USD ký kết vào cuối tháng 6. Đây là khoản vay có số lượng định chế tài chính tham gia kỷ lục (15 tổ chức quốc tế), do SMBC đóng vai trò điều phối chính.

Khoản vay được cấu trúc gắn liền với các mục tiêu hiệu suất bền vững cho phép ngân hàng điều chỉnh điều kiện tài chính dựa trên mức độ hoàn thành các chỉ tiêu tín dụng xanh và xã hội.

Đáng chú ý, khoản vay được nâng quy mô từ 1,2 tỷ USD ban đầu lên 1,44 tỷ USD (tương đương khoảng 37.900 tỷ đồng), có kỳ hạn 3 năm và được cấu trúc theo mô hình khoản vay liên kết bền vững SLL.

Trong kế hoạch sắp tới, VPBank cũng dự kiến sẽ phát hành riêng lẻ hơn 624 triệu cổ phiếu cho một nhà đầu tư nước ngoài, tăng vốn điều lệ thêm hơn 6.243 tỷ đồng. Giá trị đợt phát hành này tương đương hơn 5% vốn, thời gian thực hiện dự kiến trong quý III - quý IV/2026. 

Tương tự, HDBank cũng huy động thành công 721 triệu USD dưới hình thức Khoản vay xã hội (Social Loan). Thương vụ này ban đầu chỉ dự kiến ở quy mô 450 triệu USD nhưng đã tăng thêm 60% quy mô nhờ nhận thu hút được sự quan tâm từ thị trường vốn quốc tế.

Trước đó, hồi tháng 1/2026, HDBank đã phát hành thành công 100 triệu USD trái phiếu xanh quốc tế với sự tham gia của IFC, FMO và BII. Trong khi năm 2025, nhà băng này từng huy động 215 triệu USD từ SMBC, FinDev Canada và JICA vào cuối tháng 7.

Một ngân hàng khác cũng năng động trong việc huy động vốn quốc tế thời gian gần đây là Nam A Bank. Ngân hàng này vừa chính thức ký kết thỏa thuận tín dụng quốc tế với SIFEM AG và tiếp cận thêm nguồn vốn từ các quỹ do responsAbility Investments AG quản lý, nâng tổng quy mô dòng vốn thu hút thành công từ đầu năm đến nay lên gần 350 triệu USD.

ACB cũng vừa tổ chức chương trình giới thiệu (roadshow) tại Đài Loan trong tháng 8 nhằm tiếp cận các nhà đầu tư quốc tế cho khoản vay hợp vốn kỳ hạn cao cấp trị giá 300 triệu USD, kèm quyền chọn phát hành thêm (greenshoe).

Khoản vay hợp vốn có quy mô 300 triệu USD thuộc loại vay kỳ hạn cao cấp và đi kèm tuỳ chọn phát hành thêm, cho phép tăng giá trị khoản vay nếu nhu cầu từ các bên cho vay vượt quy mô chào ban đầu.

Hai ngân hàng khác cũng huy động khoản vay tín dụng xanh là Techcombank huy động khoản 230 triệu USD từ EIB Global nhằm tài trợ cho các dự án ứng phó biến đổi khí hậu và năng lượng tái tạo và BIDV huy động thành công khoản vay bền vững trung dài hạn trị giá 250 triệu USD do ADB làm đầu mối thu xếp. 

Tại MB, mặc dù không công bố số liệu chính xác nhưng ban lãnh đạo ngân hàng cho biết MB đã triển khai vay nước ngoài khá nhiều trong 6 tháng đầu năm nay nhằm bổ sung vào nguồn vốn huy động với chi phí thấp hơn và ngân hàng có một hệ thống các đối tác rất lớn ở các nước. 

Bên cạnh những thương vụ đã được công bố, từ nay đến cuối năm, một số ngân hàng cũng dự kiến phát hành riêng lẻ cho nhà đầu tư chiến lược như Vietcombank hay HDBank.

Theo đó, Vietcombank dự kiến phát hành riêng lẻ tối đa 543,1 triệu cổ phiếu, tương đương 6,5% lượng cổ phiếu đang lưu hành, cho không quá 55 nhà đầu tư. Đối tượng gồm nhà đầu tư chiến lược và nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp.‏

‏Lãnh đạo Vietcombank cho biết ngân hàng đang đàm phán với các đối tác tiềm năng và đặt mục tiêu thực hiện thương vụ trong năm 2026. Một số công ty chứng khoán ước tính giá trị thương vụ có thể đạt 1,3 - 1,4 tỷ USD.

Chia sẻ tại cuộc gặp nhà đầu tư giữa tháng 8, ban lãnh đạo Vietcombank cho biết ngân hàng đang xem xét phát hành trái phiếu bằng USD trong các tháng tới. Với uy tín và hồ sơ tín nhiệm cao, ngân hàng kỳ vọng thương vụ sẽ thành công, theo ghi nhận từ Chứng khoán MB tại cuộc gặp.

Nguồn vốn "không rẻ" nhưng giúp giải tỏa áp lực thanh khoản

Đánh giá về hoạt động huy động vốn quốc tế của các ngân hàng trong thời gian gần đây, Chứng khoán Yuanta cho rằng biên độ lãi suất vay gần đây của các ngân hàng Việt Nam dao động cao hơn 1,4 - 1,7 điểm % so với lãi suất Secured Overnight Financing Rate (SOFR) - lãi suất tài trợ qua đêm có bảo đảm do Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) công bố.

“Với mức SOFR hiện tại khoảng 3,62%, chi phí vay bằng USD ước tính khoảng 5 - 5,3% dựa trên giả định biên độ giữ nguyên ở mức năm 2022. (Khoản vay năm 2022 của Techcombank từng được ấn định biên độ 1,4 điểm %, 1,55 điểm % và 1,7 điểm % tương ứng cho các kỳ hạn 3, 4 và 5 năm).

"Tuy nhiên, sau khi tính thêm chi phí phòng ngừa rủi ro tỷ giá và phí thu xếp, chúng tôi cho rằng, chi phí thực tế của nguồn vốn quốc tế không rẻ hơn huy động trong nước”, nhóm phân tích của Chứng khoán Yuanta đánh giá.

Do đó, Chứng khoán Yuanta cho rằng, động lực huy động vốn quốc tế không xuất phát từ lợi thế về chi phí. Thay vào đó, các khoản vay này giúp giải tỏa áp lực thanh khoản ngắn hạn bằng việc bổ sung nguồn vốn mới trong bối cảnh thanh khoản nội địa thắt chặt.

Chia sẻ với chúng tôi, bà Nguyễn Thảo Hạnh, Phó phòng Nghiên cứu và Dịch vụ Nhà đầu tư, CTCP FiinRatings, cho rằng hướng tới nguồn vốn quốc tế là một chiến lược vốn phù hợp với các doanh nghiệp và ngân hàng, dù môi trường lãi suất quốc tế hiện nay chưa thực sự thuận lợi khi lãi suất Fed Funds và SOFR hiện vẫn neo ở mức khá cao, khoảng 3,6%/năm tính theo USD.

Theo bà, nguồn vốn quốc tế, phần lớn là vốn trung và dài hạn, cũng giúp cải thiện nhu cầu vốn dài hạn và trạng thái ngoại tệ của các tổ chức tín dụng.

Bên cạnh đó, việc đẩy mạnh huy động vốn ngoại tệ cũng góp phần cải thiện nguồn vốn ngoại tệ cho hệ thống và cung ứng VND ra thị trường, thông qua việc Ngân hàng Nhà nước thực hiện mua lại và cung ứng VND khi các dòng vốn này được giải ngân.