Thay vì 'ôm' chứng khoán, nhà đầu tư đang tích trữ tiền mặt với tốc độ nhanh nhất kể từ đại dịch COVID-19

Theo Financial Times, thị trường đang diễn ra một động thái hiếm thấy kể từ đại dịch COVID-19, các nhà đầu tư đang ồ ạt gia tăng nắm giữ tiền mặt - dấu hiệu rõ rệt cho thấy niềm tin vào triển vọng thị trường đang suy giảm.

Theo khảo sát mới nhất của Bank of America, tỷ trọng tiền mặt trong danh mục của các nhà quản lý quỹ đã tăng vọt lên 4,3% trong tháng 3, từ mức 3,4% của tháng trước. Đây là mức tăng theo tháng mạnh nhất kể từ tháng 3/2020 - thời điểm thế giới rơi vào khủng hoảng vì đại dịch.

Điều đáng chú ý là chỉ cách đó hai tháng, vào tháng 1, lượng tiền mặt trong danh mục vẫn ở mức thấp kỷ lục 3,2%, phản ánh niềm tin mạnh mẽ của nhà đầu tư vào tăng trưởng kinh tế và thị trường cổ phiếu. Nhưng mọi thứ đã thay đổi nhanh chóng.

Cú sốc từ địa chính trị và năng lượng

Bước ngoặt đến từ cuối tháng 2, khi căng thẳng leo thang với các cuộc không kích của Mỹ và Israel nhằm vào Iran. Lo ngại gián đoạn nguồn cung dầu mỏ và giá năng lượng tăng vọt đã nhanh chóng lan rộng, kéo theo những hệ lụy đối với tăng trưởng toàn cầu.

Giá dầu Brent vượt mốc 100 USD/thùng, trong khi các chỉ số chứng khoán lớn đồng loạt đi xuống. Tại châu Âu, chỉ số Stoxx Europe 600 đã giảm hơn 5%, gần như xóa sạch thành quả tăng trưởng từ đầu năm. Tại Mỹ, S&P 500 cũng mất 2,6% giá trị trong cùng giai đoạn.

“Hiện gần như không có nơi trú ẩn an toàn trước cú sốc nguồn cung ngắn hạn này”, các chuyên gia của BlackRock nhận định.

Ngay cả trái phiếu chính phủ, vốn được xem là “hầm trú ẩn” trong thời kỳ bất ổn, cũng không còn giữ được vai trò này. Lo ngại lạm phát tăng cao khiến các ngân hàng trung ương khó có thể hạ lãi suất, thậm chí có thể phải thắt chặt trở lại, đã khiến giá trái phiếu giảm mạnh. Lợi suất trái phiếu chính phủ Anh kỳ hạn 10 năm đã tăng tới 0,5 điểm phần trăm chỉ trong vài tuần.

Nỗi lo lan rộng: Từ chiến sự đến tín dụng và AI

Không chỉ dừng lại ở yếu tố địa chính trị, thị trường còn chịu thêm áp lực từ những lo ngại về tín dụng tư nhân và sự biến động của cổ phiếu công nghệ. Theo các chuyên gia, sự kết hợp của nhiều yếu tố bất định đang khiến bức tranh vĩ mô trở nên khó đoán hơn bao giờ hết.

“Nguy cơ tăng trưởng chậm lại có thể làm xói mòn những yếu tố từng nâng đỡ thị trường,” bà Seema Shah, chiến lược gia toàn cầu tại Principal Asset Management, nhận định. “Các yếu tố tưởng chừng riêng lẻ như xung đột địa chính trị, tín dụng tư nhân hay AI thực chất có thể liên kết với nhau nếu bối cảnh kinh tế thay đổi”.

Trước những rủi ro này, các quỹ đầu tư dài hạn đang giảm tỷ trọng cổ phiếu xuống mức thấp nhất trong hơn một năm và chuyển sang nắm giữ tiền mặt nhiều hơn.

Dữ liệu khảo sát cho thấy sự thay đổi rõ rệt trong kỳ vọng của giới đầu tư. Tỷ lệ nhà quản lý quỹ tin rằng kinh tế toàn cầu sẽ cải thiện trong 12 tháng tới đã giảm mạnh, từ gần 40% xuống chỉ còn 7%.

Ngược lại, số người dự báo lạm phát sẽ tăng cao đã tăng vọt từ 9% lên 45% - một bước nhảy cho thấy nỗi lo về “cú sốc giá cả” đang quay trở lại.

Tổng hợp các yếu tố như mức tiền mặt, kỳ vọng tăng trưởng và phân bổ tài sản, chỉ số tâm lý nhà đầu tư đã rơi xuống mức thấp nhất trong 6 tháng.

Tại châu Âu, sự thay đổi còn rõ nét hơn. Hơn một nửa số nhà đầu tư hiện dự báo tăng trưởng kinh tế sẽ đi ngang trong thời gian tới, trong khi chỉ một tháng trước đó, phần lớn vẫn kỳ vọng nền kinh tế sẽ tăng tốc.

Tiền mặt lên ngôi - Tín hiệu cảnh báo?

Việc nhà đầu tư chuyển sang nắm giữ tiền mặt thường được xem là dấu hiệu phòng thủ và trong nhiều trường hợp, là tín hiệu cảnh báo về những biến động sắp tới.

Trong bối cảnh hiện tại, khi chiến sự, lạm phát và những rủi ro tài chính cùng lúc gia tăng, việc “ôm tiền” không chỉ là lựa chọn an toàn, mà còn phản ánh sự thận trọng ngày càng lớn của thị trường.

Câu hỏi đặt ra là: đây chỉ là một giai đoạn điều chỉnh ngắn hạn, hay là khởi đầu cho một chu kỳ bất ổn mới? Câu trả lời có thể chưa rõ ràng, nhưng một điều chắc chắn: khi tiền mặt trở thành “vua”, thị trường hiếm khi ở trong trạng thái yên bình.