Cơ sở sản xuất LNG lớn nhất thế giới bị tấn công, nguy cơ đứt gãy 20% nguồn khí hóa lỏng toàn cầu
Theo CNBC, một bước leo thang mới đầy căng thẳng tại Trung Đông vừa xảy ra khi Qatar xác nhận các tên lửa từ Iran đã gây “thiệt hại nghiêm trọng” thành phố công nghiệp Ras Laffan - nơi đặt cơ sở xuất khẩu khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) lớn nhất thế giới.
Diễn biến này không chỉ làm dấy lên lo ngại về an ninh khu vực mà còn lập tức gây rung chuyển thị trường năng lượng toàn cầu.
Trong tuyên bố chính thức, Bộ Ngoại giao Qatar lên án vụ tấn công là “sự leo thang nguy hiểm”, đồng thời nhấn mạnh đây là hành vi vi phạm nghiêm trọng chủ quyền quốc gia và đe dọa trực tiếp tới ổn định khu vực. Doha cũng khẳng định bảo lưu quyền đáp trả theo luật pháp quốc tế.
Ngay sau thông tin về vụ tấn công, giá dầu thế giới bật tăng mạnh. Dầu Brent, chuẩn tham chiếu toàn cầu, vọt hơn 7%, lên trên 111 USD/thùng, trong khi dầu WTI của Mỹ cũng tăng khoảng 4%, chạm mốc 100 USD/thùng.
Động thái này diễn ra chỉ ít ngày sau khi Iran cảnh báo sẽ nhắm vào các cơ sở năng lượng tại Qatar, Saudi Arabia và UAE, nhằm đáp trả các cuộc không kích của Israel vào hạ tầng khí đốt của Tehran.
“Trái tim LNG” bị tấn công
Ras Laffan không chỉ là một khu công nghiệp thông thường, mà được xem là “trái tim” của ngành LNG toàn cầu. Qatar hiện là nhà xuất khẩu LNG lớn thứ hai thế giới, cung cấp gần 20% nguồn khí hóa lỏng toàn cầu.
Ras Laffan không chỉ là một khu công nghiệp thông thường, mà được xem là “trái tim” của ngành LNG toàn cầu. (Nguồn: CNBC)
Theo QatarEnergy, các đội ứng cứu đã nhanh chóng được triển khai để kiểm soát đám cháy tại hiện trường. Dù chưa ghi nhận thương vong, sự cố này tiếp tục làm gián đoạn hoạt động sản xuất vốn đã bị ảnh hưởng từ đầu tháng 3, khi các cuộc tấn công bằng drone nhằm vào Ras Laffan và khu công nghiệp Mesaieed buộc Qatar phải tạm dừng sản xuất.
Vai trò của Ras Laffan vốn đã trở nên nổi bật sau cuộc khủng hoảng năng lượng toàn cầu hậu xung đột Nga-Ukraine. Khi nguồn khí đốt từ Nga bị gián đoạn, nhiều quốc gia châu Âu đã buộc phải chuyển sang nhập LNG, trong đó Qatar nổi lên như một nhà cung cấp đáng tin cậy.
Tại châu Á, các nền kinh tế lớn như Nhật Bản, Hàn Quốc và Trung Quốc từ lâu đã là khách hàng truyền thống của LNG Qatar, trong khi Đông Nam Á cũng ngày càng gia tăng nhập khẩu để phục vụ quá trình chuyển đổi năng lượng.
Trong năm 2025, Qatar cung cấp gần 81 triệu tấn LNG ra toàn cầu. Khối lượng này giúp cân bằng thị trường, đặc biệt là ở châu Á và châu Âu. Hơn 80% lượng LNG của Qatar được xuất khẩu sang thị trường châu Á, bao gồm Trung Quốc, Nhật Bản, Ấn Độ và Hàn Quốc. Châu Âu cũng là một khách hàng quan trọng theo các hợp đồng dài hạn.
Theo The New York Times, không giống như dầu thô, vốn có nhiều tuyến vận chuyển và điểm trung chuyển khác nhau, LNG phụ thuộc vào các “siêu tổ hợp” như Ras Laffan. Điều này khiến hệ thống trở nên tập trung và dễ tổn thương hơn. Chỉ cần một sự gián đoạn tại đây, thị trường có thể lập tức phản ứng bằng những biến động mạnh về giá.
Trước đó, Qatar từng tuyên bố tạm dừng hoạt động sản xuất tại một số cơ sở quan trọng do các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái từ Iran.
Khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) là khí tự nhiên được làm lạnh sâu xuống khoảng -162°C để chuyển sang trạng thái lỏng, giúp vận chuyển bằng tàu chuyên dụng tới các thị trường xa.
Nguồn năng lượng này hiện được sử dụng rộng rãi trong sản xuất điện và công nghiệp, đặc biệt tại châu Âu và châu Á.
Thị trường năng lượng có thể đối mặt với một cú sốc lớn hơn nữa. (Nguồn: CNBC)
Nguy cơ khủng hoảng năng lượng lan rộng
Vụ tấn công mới nhất là mắt xích tiếp theo trong chuỗi căng thẳng leo thang nhằm vào hạ tầng năng lượng Trung Đông - khu vực cung cấp phần lớn dầu khí cho thế giới. Cùng lúc, lưu lượng tàu chở dầu qua eo biển Hormuz đã giảm mạnh do các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại, khiến tuyến vận chuyển chiếm khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu gần như tê liệt.
Các chuyên gia cảnh báo, nếu xung đột tiếp tục lan rộng và eo biển Hormuz bị phong tỏa trong thời gian dài, thị trường năng lượng có thể đối mặt với một cú sốc lớn hơn nữa. Citigroup dự báo giá dầu Brent có thể đạt trung bình 130 USD/thùng trong quý II và III nếu các cuộc tấn công vào hạ tầng năng lượng trở nên phổ biến.
Không chỉ dừng lại ở giá dầu, những biến động hiện tại đang tạo ra hiệu ứng lan tỏa tới toàn bộ nền kinh tế toàn cầu. Giá năng lượng tăng cao có thể kéo theo chi phí vận tải, sản xuất và tiêu dùng leo thang, từ đó làm gia tăng áp lực lạm phát tại nhiều quốc gia.
Trong bối cảnh đó, Ras Laffan không còn chỉ là một điểm trên bản đồ năng lượng, mà đã trở thành biểu tượng cho sự mong manh của chuỗi cung ứng toàn cầu trước những cú sốc địa chính trị. Khi “trái tim LNG” bị tổn thương, thế giới có thể sẽ còn phải chuẩn bị cho những nhịp biến động mạnh hơn phía trước.