Quốc hội thông qua Luật Chứng khoán sửa đổi, có hiệu lực từ tháng 3/2027

Theo Cổng thông tin Điện tử Quốc hội, sáng 13/11, tại Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI đã biểu quyết thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán với 463/464 đại biểu có mặt tán thành. Luật gồm 3 điều, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/3/2027.

Trước phiên biểu quyết, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, trình bày báo cáo tiếp thu, giải trình và chỉnh lý dự thảo luật.

Theo đó, các nội dung sửa đổi tập trung vào hoàn thiện cơ chế thử nghiệm sản phẩm, dịch vụ mới, đơn giản hóa điều kiện hoạt động lưu ký chứng khoán, điều chỉnh tiêu chuẩn nhân sự và một số quy định liên quan đến tổ chức, vận hành thị trường.

Mở cơ chế thử nghiệm sản phẩm, dịch vụ chứng khoán mới

Một trong những nội dung được bổ sung là cơ chế thử nghiệm có kiểm soát trong lĩnh vực chứng khoán, tạo cơ sở pháp lý để triển khai các mô hình, sản phẩm và dịch vụ mới.

Theo báo cáo của Chính phủ, dự thảo luật đã được tiếp thu, chỉnh lý theo hướng làm rõ việc sơ kết, tổng kết để cấp có thẩm quyền xem xét tiếp tục thử nghiệm hoặc hoàn thiện khuôn khổ pháp lý trước khi áp dụng chính thức.

Luật quy định các nguyên tắc và giới hạn cơ bản, đồng thời giao Chính phủ quy định cụ thể về quy trình, biện pháp kiểm soát rủi ro và xử lý kết quả sau thử nghiệm. Hoạt động này phải gắn với yêu cầu bảo đảm an toàn thị trường, bảo vệ tài sản, dữ liệu và quyền lợi của nhà đầu tư.

Việc phát triển thêm các sản phẩm, công cụ tài chính cũng là một trong những vấn đề được đề cập tại Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 do VietnamBiz tổ chức ngày 12/11.

Tại phiên thảo luận Fireside Chat: Khi thế giới định giá lại thị trường vốn Việt Nam, ông Nguyễn Sơn, Chủ tịch Hội đồng Thành viên Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam (VSDC), cho biết thị trường đang nghiên cứu đưa vào sản phẩm quyền chọn trên chỉ số. Về dài hạn, quyền chọn cổ phiếu đơn lẻ cũng là công cụ được các nhà đầu tư quan tâm, nhưng đòi hỏi những cơ chế hỗ trợ và quản trị rủi ro phù hợp.

Theo ông Sơn, việc phát triển sản phẩm mới cần được thực hiện thận trọng, phù hợp với điều kiện pháp lý và năng lực kiểm soát rủi ro của thị trường Việt Nam.

"Trước hết nên thí điểm, sau đó kiểm tra, đánh giá rồi mới từng bước mở rộng", Chủ tịch VSDC nhấn mạnh.

Ông cho rằng khi năng lực kiểm soát rủi ro đáp ứng được yêu cầu, thị trường mới có thể từng bước nới lỏng và mở rộng các sản phẩm.

Đơn giản hóa điều kiện lưu ký và tiêu chuẩn nhân sự

Bên cạnh cơ chế thử nghiệm, Luật Chứng khoán sửa đổi tiếp tục cắt giảm một số điều kiện và thành phần hồ sơ đăng ký hoạt động lưu ký chứng khoán.

Báo Chính phủ cho biết theo Bộ trưởng Bộ Tài chính, việc điều chỉnh nhằm tránh kiểm tra trùng lặp các điều kiện về an toàn vốn đã được cơ quan quản lý ngân hàng giám sát, qua đó đơn giản hóa thủ tục cho các tổ chức tham gia thị trường.

Tuy nhiên, những yêu cầu về năng lực kỹ thuật, an toàn hoạt động, quản lý tách biệt tài sản khách hàng và giám sát hoạt động lưu ký vẫn được duy trì.

Các quy định về đối chiếu dữ liệu, tất toán và chuyển giao tài khoản khách hàng khi tổ chức lưu ký không thể tiếp tục hoạt động cũng tiếp tục được áp dụng nhằm bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư.

Đối với tiêu chuẩn quản lý và người hành nghề, luật phân định yêu cầu chuyên môn theo trách nhiệm của từng vị trí. Trong đó, đối với người đại diện theo pháp luật, chỉ yêu cầu tối thiểu một người đáp ứng tiêu chuẩn chuyên môn tương ứng, thay vì bắt buộc tất cả người đại diện phải có chứng chỉ hành nghề.

Quy định chuyển tiếp trong thời hạn hai năm hoặc khi có thay đổi nhân sự mới được đưa ra để các doanh nghiệp có thời gian bố trí, sắp xếp nhân sự đáp ứng yêu cầu.

Luật cũng làm rõ quy định về việc tiếp nhận, hoán đổi các tài sản khác đối với quỹ hoán đổi danh mục (ETF), đồng thời tiếp tục giữ phương án giao Thủ tướng Chính phủ quyết định mô hình tổ chức sở giao dịch chứng khoán.

Để chuẩn bị thi hành, Chính phủ đã xây dựng song song ba dự thảo văn bản hướng dẫn, gồm hai nghị định về cơ chế thử nghiệm có kiểm soát và sửa đổi, bổ sung Nghị định 155/2020/NĐ-CP, cùng một thông tư thuộc thẩm quyền Bộ trưởng Bộ Tài chính.

Các quy định này sẽ là cơ sở cụ thể hóa những nội dung sửa đổi khi luật có hiệu lực từ ngày 1/3/2027.