Nhật Bản phát hành mẫu tiền mới, liệu nền kinh tế có nhận cú hích?
Thống đốc Kazuo Ueda phát biểu trước khi Ngân hàng Trung ương Nhật Bản phân phối tiền giấy thiết kế mới. (Ảnh: Bloomberg).
Nhật Bản vừa phát hành tiền mẫu mới, lần đầu tiên kể từ năm 2004. Động thái này có thể tạo ra cú hích nhỏ cho nền kinh tế, đồng thời khuyến khích người dân đem tiền đi đầu tư thay vì cất trữ ở nhà.
Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BoJ) phân phối lô 10.000 yen đầu tiên có thiết kế mới vào ngày 3/7. Tờ tiền mới có hình chân dung của ông Eiichi Shibusawa, người được coi là cha đẻ của chủ nghĩa tư bản Nhật Bản.
Mục tiêu của Nhật Bản khi thay đổi thiết kế tiền giấy là ngăn chặn những kẻ làm tiền giả và trốn thuế. Thoạt nhìn, động thái này có vẻ mâu thuẫn với xu hướng không dùng tiền mặt ngày càng lên ngôi tại Nhật Bản, nhưng các quan chức Bộ Tài chính và BoJ tiếp tục nhấn mạnh tầm quan trọng lâu dài của tiền giấy.
Thống đốc BoJ Kazuo Ueda phát biểu vào sáng ngày 3/7: “Bất chấp xu hướng thanh toán không dùng tiền mặt, tiền mặt vẫn là phương tiện thanh toán an toàn có thể được sử dụng bởi tất cả mọi người, trong mọi lúc và ở mọi nơi. Trong tương lai, tiền mặt vẫn sẽ đóng vai trò quan trọng trong hệ thống thanh toán”.
Tờ Bloomberg cho biết ngày trước đó, Bộ trưởng Tài chính Shunichi Suzuki cũng có bình luận tương tự.
Ông Takahide Kiuchi, nhà kinh tế cấp cao tại Viện Nghiên cứu Nomura, ước tính việc phát hành tiền mẫu mới sẽ tạo ra tác động hơn 1.500 tỷ yen cho nền kinh tế Nhật Bản, giúp GDP tăng trưởng thêm 0,25 điểm %.
Cú hích này đến từ các khoản đầu tư nhằm nâng cấp hàng loạt thệ thống, từ cây ATM cho đến máy phân phối vé. Nhưng mặt khác, chi phí nâng cấp thiết bị có khả năng sẽ trở thành gánh nặng đối với một số doanh nghiệp nhỏ do họ không có hỗ trợ của chính phủ.
Bộ trưởng Suzuki cho biết gần 80 - 90% máy thu ngân và máy bán vé tại nhà ga sẽ tương thích với các tờ tiền mới ngay từ đầu, nhưng chỉ khoảng 30% máy bán hàng tự động là đã sẵn sàng.
Một số nhà phân tích cũng chỉ ra khả năng mẫu tiền giấy mới thúc đẩy những người tiết kiệm ở Nhật Bản thay đổi hành vi.
Hiện tượng giảm phát và lãi suất ngân hàng xuống đáy trong hàng thập kỷ đã khuyến khích các hộ gia đình Nhật Bản nắm giữ lượng lớn tiền tiết kiệm dưới dạng tiền mặt.
Ông Hideo Kumano, nhà kinh tế cấp cao tại Viện Nghiên cứu Dai-Ichi Life, ước tính rằng tính tới cuối năm ngoái, các hộ gia đình đã trữ khoảng 60.000 tỷ yen (tương đương 371,2 tỷ USD) tiền tiết kiệm dưới dạng tiền mặt.
Trước đây, khi Nhật Bản thay đổi thiết kế tiền, nhiều hộ gia đình chỉ đơn giản là thay thế các tờ tiền cũ sang tiền mới. Nhưng lần này, họ có thể sẽ có động lực để bắt đầu đầu tư bởi tỷ lệ lạm phát cao nhất trong hàng thập kỷ sẽ khiến tiền cất giấu dưới gầm giường mất giá trị theo thời gian.
Ông Eiji Kinouchi, trưởng chuyên gia phân tích kỹ thuật tại Daiwa Securities, bình luận: “Tôi nghĩ việc Nhật Bản thay đổi thiết tế tiền giấy sẽ dẫn đến những hiện tượng tích cực như tăng đầu tư, tiền gửi ngân hàng hoặc chi tiêu tiêu dùng. Nhưng điều quan trọng là liệu lãi suất thực có tiếp tục được duy trì ở mức thấp hay không”.
Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2026 - Summer Summit
Thời gian: 11/06/2026
Địa điểm: L7 West Lake Hanoi by Lotte Hotels, Ballroom tầng 4, 683 Lạc Long Quân, Tây Hồ, Hà Nội
Vietnam Investment Forum 2026 - Summer Summit quy tụ đại diện cơ quan quản lý, lãnh đạo ngân hàng, công ty chứng khoán, quỹ đầu tư, giám đốc phân tích và các chuyên gia kinh tế độc lập, tập trung vào bức tranh vĩ mô, AI & Big Data và chiến lược tìm kiếm Alpha trong nửa cuối năm 2026.
Ba phiên thảo luận chính:
Phiên thảo luận 1: Vĩ mô 2026 - Việt Nam trước các cú sốc từ bên ngoài và cơ hội từ bên trong
Phiên thảo luận 2: AI & Big Data - Từ lợi thế ra quyết định đến thế hệ sản phẩm đầu tư mới
Phiên thảo luận 3: Cơ hội tìm kiếm Alpha trên thị trường chứng khoán và các kênh tài sản phổ biến
Tìm hiểu chương trình tại VIF 2026 Summer Summit.
Tham gia khảo sát "Dự báo của bạn về nửa cuối năm 2026" để có cơ hội nhận vé mời đặc biệt từ Ban Tổ chức.
